Zmiany › BILL · Sejm 10 kad., proces nr 3139 · wersja 1

Zgoda na ratyfikację nowej umowy o partnerstwie UE z Kirgistanem

Sejm ma pozwolić Prezydentowi ratyfikować nową umowę UE i państw członkowskich z Kirgistanem. Umowa zastępuje układ z 1995 r. i obejmuje politykę, handel, ochronę nazw produktów oraz migrację.

Redakcja: Jakub Borawski · opublikowano 2026-11-06 · wersja 1

Oficjalnie: Rządowy projekt ustawy o ratyfikacji Wzmocnionej umowy o partnerstwie i współpracy między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Kirgiską, z drugiej strony, sporządzonej w Brukseli dnia 25 czerwca 2024 r.

korzystna +5 plusów / −4 minusów · cytaty potwierdzone 17/17

Ustawa ratyfikacyjna nie zmienia polskiego prawa i według uzasadnienia nie generuje kosztów. Umowa daje ochronę polskim wódkom, mechanizm readmisji i instrument nacisku politycznego. Bilans jest mniej jednoznaczny z perspektywy praw człowieka: umowa wzmacnia relacje z państwem, w którym standardy demokratyczne się pogarszają, a jej skuteczność zależy od woli użycia klauzuli zawieszenia.

Najmocniejszy plus

Polskie wódki z chronionymi nazwami dostają ochronę w Kirgistanie bez rejestracji i bez opłat (dla: polscy producenci napojów spirytusowych z chronionymi nazwami)

Najmocniejszy minus

Polska zobowiązuje się przyjmować z powrotem własnych obywateli wydalanych z Kirgistanu bez dalszych formalności (dla: obywatele polscy przebywający w Kirgistanie bez podstawy prawnej; polskie służby konsularne)

Co dorzucono do projektu

Projekt nie zmienia innych ustaw poza swoim przedmiotem.

Kogo dotyczy: Rząd i Minister Spraw Zagranicznych (relacje z Republiką Kirgiską), polscy producenci napojów spirytusowych z chronionymi nazwami (Polska Wódka, wódka ziołowa z trawą żubrową, Polish Cherry), polscy eksporterzy i inwestorzy działający w Kirgistanie, polskie podmioty zamawiające (administracja centralna i samorządy) w zakresie zamówień powyżej progów z umowy, Straż Graniczna i organy zajmujące się powrotami cudzoziemców, obywatele Republiki Kirgiskiej przebywający w Polsce bez podstawy prawnej, obywatele polscy przebywający w Kirgistanie bez podstawy prawnej Od kiedy: po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia (art. 2 projektu). Sama umowa wejdzie w życie pierwszego dnia drugiego miesiąca po wymianie przez strony powiadomień o zakończeniu procedur wewnętrznych (art. 318 ust. 1 Umowy). · Ustawa nie zawiera przepisów przejściowych. Umowa pozwala na tymczasowe stosowanie przed wejściem w życie (art. 318 ust. 2–5). Uchyla umowę z 1995 r., a odesłania do niej w innych umowach traktuje się jako odesłania do nowej umowy (art. 319). Status: w trakcie prac Obszary: UE, przedsiębiorczość, bezpieczeństwo, prawa obywatelskie

W skrócie

Projekt ma tylko 2 artykuły. Pierwszy wyraża zgodę na ratyfikację umowy z 25 czerwca 2024 r. Drugi mówi, kiedy ustawa wejdzie w życie. Sama umowa ma 327 artykułów i zastępuje umowę z 1995 r. Obejmuje dialog polityczny o demokracji i prawach człowieka, zasady handlu oparte na regułach WTO, zamówienia publiczne i ochronę oznaczeń geograficznych. Wśród nich są polskie wódki, chronione w Kirgistanie bezpośrednio na podstawie umowy. Umowa przewiduje też wzajemną readmisję obywateli. Pozwala zawiesić jej stosowanie, gdy druga strona narusza zasady demokracji i praw człowieka albo zobowiązania dotyczące broni masowego rażenia. Według uzasadnienia umowa nie wymaga zmian w polskim prawie i nie wywoła bezpośrednich skutków finansowych.

Pełne opracowanie

Co się zmienia

Temat	Było	Będzie	Podstawa
Zgoda na ratyfikację umowy	Polska nie wyraziła zgody na związanie się Wzmocnioną umową o partnerstwie i współpracy z Republiką Kirgiską z 25 czerwca 2024 r.	Sejm i Senat wyrażają zgodę na ratyfikację umowy przez Prezydenta (art. 89 ust. 1 pkt 5 Konstytucji). Umowa ma charakter mieszany, więc musi ją ratyfikować każde państwo członkowskie UE.	art. 1 projektu
Zastąpienie umowy z 1995 r.	Obowiązuje Umowa o partnerstwie i współpracy z 9 lutego 1995 r., w mocy od 1 lipca 1999 r. Według uzasadnienia ma 99 artykułów o dość ogólnym charakterze.	Umowa z 1995 r. zostaje uchylona i zastąpiona nową umową. Nowa umowa ma 327 artykułów i jest zawarta na czas nieokreślony.	art. 319 ust. 1 i art. 324 Umowy
Możliwość zawieszenia umowy przy naruszeniu demokracji i praw człowieka	Brak w druku opisu analogicznego mechanizmu w umowie z 1995 r.	Jeśli strona narusza zasady demokracji, praw człowieka i praworządności (art. 2) albo zobowiązania dotyczące broni masowego rażenia (art. 11), druga strona może zastosować właściwe środki. Może to być zawieszenie umowy w całości lub w części.	art. 316 ust. 3 Umowy
Ochrona oznaczeń geograficznych, w tym polskich wódek	Według uzasadnienia umowa z 1995 r. nie chroniła bezpośrednio unijnych oznaczeń geograficznych w Kirgistanie.	Oznaczenia z załącznika 8-C są chronione przed imitacją i przywołaniem nazwy, także w tłumaczeniu lub z dopiskiem „typu” czy „w stylu”. Według uzasadnienia chodzi o 167 oznaczeń z UE. Polskie pozycje na liście to: Polska Wódka, wódka ziołowa z Niziny Północnopodlaskiej aromatyzowana ekstraktem z trawy żubrowej oraz Polish Cherry.	art. 121 ust. 1 Umowy, załącznik 8-C
Readmisja obywateli	Brak w druku.	Kirgistan przyjmuje z powrotem swoich obywateli, którzy nie mają prawa pobytu w państwie UE, na wniosek tego państwa i bez dalszych formalności. Tak samo państwa UE przyjmują swoich obywateli z Kirgistanu. Strony zobowiązują się zawrzeć na wniosek osobną umowę o readmisji.	art. 15 ust. 1 i 2 Umowy
Zakaz ceł wywozowych	Brak w druku.	Strony nie mogą nakładać ceł ani opłat na wywóz towarów do drugiej strony. Wyjątkiem są towary z wykazu w załączniku 2.	art. 36 ust. 1 Umowy
Zamówienia publiczne	Brak w druku.	Rozdział o zamówieniach rządowych obejmuje także regionalne i lokalne instytucje zamawiające w UE. Progi to 200 000 SDR dla towarów i usług oraz 5 000 000 SDR dla robót budowlanych. Dla administracji centralnej próg na towary i usługi wynosi 130 000 SDR.	art. 155 i następne Umowy (rozdział 9 tytułu IV), załącznik 9 sekcja 1 i 2
Wejście w życie ustawy i umowy	Nie dotyczy.	Ustawa wchodzi w życie po 14 dniach od ogłoszenia. Umowa wejdzie w życie pierwszego dnia drugiego miesiąca po wymianie powiadomień przez wszystkie strony. Wcześniej UE i Kirgistan mogą stosować ją tymczasowo.	art. 2 projektu; art. 318 ust. 1 i 2 Umowy

Na plus

Polskie wódki z chronionymi nazwami dostają ochronę w Kirgistanie bez rejestracji i bez opłat

dla: polscy producenci napojów spirytusowych z chronionymi nazwami · pewność 90%

Nazwy z załącznika 8-C są chronione przed imitacją i podróbkami wprost na podstawie umowy. Korzystanie z nazwy nie wymaga rejestracji użytkownika ani opłat.

„nie podlega rejestracji użytkowników ani powiązanym opłatom.” (art. 121 ust. 1 i art. 122 ust. 2 Umowy; załącznik 8-C)

Państwa UE, w tym Polska, mogą zawiesić umowę, gdy Kirgistan narusza demokrację lub prawa człowieka

dla: Rząd RP i UE (polityka zagraniczna) · pewność 90%

Umowa uznaje demokrację, prawa człowieka i nierozprzestrzenianie broni masowego rażenia za istotne elementy umowy. Ich naruszenie pozwala zawiesić umowę. Według uzasadnienia daje to nowy instrument nacisku na władze Kirgistanu.

„„właściwe środki” mogą obejmować zawieszenie obowiązywania niniejszej Umowy w całości lub w części.” (art. 316 ust. 3 Umowy)

Łatwiejsze odsyłanie obywateli Kirgistanu, którzy nie mają prawa pobytu w Polsce

dla: Straż Graniczna i organy prowadzące powroty cudzoziemców · pewność 85%

Kirgistan ma przyjmować swoich obywateli na wniosek państwa członkowskiego bez dalszych formalności. Ma też współpracować przy ustalaniu obywatelstwa osób bez dokumentów.

„a) Republika Kirgiska dokonuje readmisji swoich obywateli, którzy nie spełniają warunków obowiązujących w odniesieniu” (art. 15 ust. 1 lit. a i c Umowy)

Bardziej przewidywalne warunki handlu z Kirgistanem, w tym zakaz ceł wywozowych

dla: polscy eksporterzy i inwestorzy działający w Kirgistanie · pewność 60%

Umowa wprowadza do relacji zasady WTO: najwyższe uprzywilejowanie, traktowanie narodowe i zakaz ceł wywozowych poza wykazem z załącznika 2. Według uzasadnienia poprawi to otoczenie biznesowe. To ocena projektodawcy, nie wyliczony skutek.

„Żadna ze Stron nie wprowadza ani nie utrzymuje żadnych ceł, podatków ani innych opłat jakiegokolwiek rodzaju” (art. 33, 34 i 36 Umowy)

Brak kosztów dla budżetu i brak zmian w polskim prawie (według uzasadnienia)

dla: budżet państwa · pewność 70%

Uzasadnienie twierdzi, że umowa nie wywoła bezpośrednich skutków finansowych i nie wymaga zmian w prawie krajowym.

„Wejście Umowy w życie nie spowoduje więc konieczności zmiany polskiego prawa. Umowa” (uzasadnienie, pkt 3 ppkt 4 i pkt 4)

Na minus

Polska zobowiązuje się przyjmować z powrotem własnych obywateli wydalanych z Kirgistanu bez dalszych formalności

dla: obywatele polscy przebywający w Kirgistanie bez podstawy prawnej; polskie służby konsularne · pewność 80%

Obowiązek readmisji jest wzajemny. Polska musi też zapewnić swoim obywatelom dokumenty podróży. Skala zjawiska jest prawdopodobnie niewielka, ale druk jej nie podaje.

„b) każde państwo członkowskie Unii Europejskiej dokonuje readmisji swoich obywateli, którzy nie spełniają warunków” (art. 15 ust. 1 lit. b i c Umowy)

Firmy i obywatele nie mogą powoływać się na umowę bezpośrednio przed sądami

dla: polscy przedsiębiorcy działający w Kirgistanie · pewność 75%

Umowa nie daje osobom prywatnym praw, które można dochodzić przed sądem krajowym. Spory rozstrzygają tylko strony umowy, czyli państwa i UE. Przedsiębiorca musi więc liczyć na interwencję rządu lub Komisji Europejskiej.

„Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie może być interpretowane jako przyznające osobom prawa lub nakładające na” (art. 322 Umowy)

Ochrona nazw obejmuje z Polski tylko napoje spirytusowe, nie żywność

dla: polscy producenci żywności z zarejestrowanymi w UE oznaczeniami geograficznymi · pewność 65%

Uzasadnienie wskazuje, że w przypadku Polski ochrona dotyczy napojów spirytusowych. Inne polskie produkty z chronionymi nazwami nie zyskują ochrony w Kirgistanie, dopóki nie zostaną dopisane w procedurze z art. 120.

„Polskiej, postanowienia te dotyczą napojów spirytusowych, a w szczególności Wódki ziołowej” (uzasadnienie, pkt 2; art. 120 Umowy; załącznik 8-C)

Umowa daje Kirgistanowi korzyści, choć projektodawca sam opisuje pogarszanie się tam demokracji

dla: ogół obywateli (wiarygodność polityki praw człowieka) · pewność 50%

Uzasadnienie przyznaje, że Kirgistan oddala się od standardów demokratycznych i jest wykorzystywany do obchodzenia sankcji wobec Rosji. Umowa nie zawiera osobnego przepisu o sankcjach. Jej skuteczność zależy od woli politycznej, by użyć mechanizmu zawieszenia.

„wykorzystywana jako kraj służący do obchodzenia sankcji nakładanych przez UE, Stany” (uzasadnienie, pkt 1; art. 316 Umowy)

Wrzutki: zmiany innych ustaw

Projekt nie zmienia innych ustaw poza swoim głównym przedmiotem.

Koszty według OSR

brak OSR. Uzasadnienie (pkt 3 ppkt 4) twierdzi, że zawarcie umowy nie wywoła bezpośrednich skutków finansowych dla Polski. Nie podaje żadnych kwot. Według uzasadnienia umowa nie wymaga też zmian w prawie polskim.

Czego nie wiadomo

Druk liczy 474 strony. Analiza objęła tekst ustawy, uzasadnienie, postanowienia końcowe umowy (art. 316–327), wybrane rozdziały (readmisja, handel towarami, oznaczenia geograficzne, zamówienia publiczne) oraz deklaracje i opinię o zgodności z prawem UE. Pozostałych załączników, w tym wykazu ceł wywozowych w załączniku 2 i pełnych list podmiotów zamawiających, nie przeanalizowano szczegółowo.
Druk nie zawiera odrębnej oceny skutków regulacji (OSR). Informacje o skutkach pochodzą wyłącznie z uzasadnienia.
Nie wiadomo, jakie towary obejmuje wyjątek od zakazu ceł wywozowych w załączniku 2. To zależy od treści wykazu, który nie został tu przeanalizowany.
Nie da się ustalić z druku, czy otwarcie zamówień publicznych dla dostawców z Kirgistanu będzie miało praktyczne znaczenie dla polskich samorządów. Prawdopodobnie jest marginalne, ale druk nie podaje danych.
Według deklaracji Austrii i art. 318 ust. 2 umowa może być stosowana tymczasowo. Druk nie mówi, czy i w jakim zakresie UE już ją tymczasowo stosuje.

Przebieg prac w Sejmie

2026-09-23 Projekt wpłynął do Sejmu
2026-09-28 Skierowano do I czytania w komisjach (SZA)(SUE)
2026-10-21 I czytanie w komisjach
2026-10-21 Praca w komisjach po I czytaniu

Źródła

Opublikował: Jakub Borawski (redaktor) · 06.11.2026, 08:45

Opracowanie przygotowane z pomocą modelu językowego i zatwierdzone przez redakcję. Cytaty zweryfikowane w tekście druku: 17/17. Opublikowano 2026-11-06 07:45 UTC. Jak to powstaje.