Zmiany › BILL · Sejm 10 kad., proces nr 2362 · wersja 1
Zakaz jednorazowych e-papierosów, smakowych woreczków nikotynowych i innych wyrobów z nikotyną
Rząd chce zakazać sprzedaży jednorazowych e-papierosów (także beznikotynowych), woreczków nikotynowych o smaku innym niż tytoniowy i pozostałych wyrobów z nikotyną poza lekami, wyrobami medycznymi i żywnością.
Oficjalnie: Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych
Projekt ma chronić zdrowie młodych ludzi i ograniczyć odpady elektroniczne, ale według OSR kosztuje budżet około 3,9 mld zł w ciągu dekady i likwiduje segment rynku. Część zakazów (art. 7aa) jest sformułowana szeroko i nieostro. Dla rodziców i organizacji zdrowia publicznego bilans jest korzystny. Dla branży e-papierosów i dorosłych użytkowników smakowych woreczków jest wyraźnie niekorzystny.
Najmocniejszy plus
Lepsza informacja na opakowaniach (dla: konsumenci e-papierosów i woreczków nikotynowych)
Najmocniejszy minus
Likwidacja części działalności gospodarczej (dla: producenci, importerzy i sprzedawcy jednorazowych e-papierosów (według OSR głównie mikro-, małe i średnie firmy))
Co dorzucono do projektu
Projekt nie zmienia innych ustaw poza swoim przedmiotem.
W skrócie
Projekt zmienia tylko ustawę o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Wprowadza całkowity zakaz wprowadzania do obrotu jednorazowych e-papierosów, zarówno z nikotyną, jak i bez niej. Zakazuje też sprzedaży wyrobów z nikotyną, które nie są wyrobami tytoniowymi ani „powiązanymi wyrobami” (na przykład gum, napojów, sprayów), z wyjątkiem leków, wyrobów medycznych, żywności i pasz. Woreczki nikotynowe będą mogły mieć tylko smak i zapach tytoniu, a na ich opakowaniu trzeba będzie podać skład i identyfikator TP-ID. Prezes Biura do spraw Substancji Chemicznych będzie mógł zlecić badanie laboratoryjne e-papierosa na koszt firmy. Opłata wyniesie 2-krotność przeciętnego wynagrodzenia. Ustawa ma wejść w życie 6 miesięcy po ogłoszeniu, a zapasy niezgodne z nowymi przepisami będzie można sprzedawać jeszcze przez kolejne 6 miesięcy. Według OSR budżet straci na akcyzie i VAT łącznie około 3,9 mld zł w ciągu 11 lat.
Pełne opracowanie
Co się zmienia
| Temat | Było | Będzie | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Zakaz jednorazowych e-papierosów | Według uzasadnienia obecne przepisy dopuszczają jednorazowe e-papierosy. Płyn z nikotyną mógł być sprzedawany w jednorazowych e-papierosach o pojemności do 2 ml. | Nie wolno wprowadzać do obrotu jednorazowych e-papierosów. Według uzasadnienia zakaz obejmuje także jednorazówki z płynem bez nikotyny. Złamanie zakazu będzie przestępstwem. | art. 1 pkt 3 projektu (art. 7 ust. 3 ustawy zmienianej) |
| Definicja jednorazowego e-papierosa | Brak odrębnej definicji. Według uzasadnienia definicja papierosa elektronicznego z art. 2 pkt 20 obejmuje urządzenia jednorazowe i wielokrotnego użytku. | Jednorazowy jest każdy e-papieros, którego nie da się wielokrotnie napełniać z pojemnika zapasowego lub zbiornika ani ładować wymiennymi kartridżami. | art. 1 pkt 1 projektu (art. 2 pkt 20b ustawy zmienianej) |
| Zakaz innych wyrobów z nikotyną | Brak w druku przepisu, który by tego zakazywał. Według uzasadnienia na rynku są gumy, tabletki, spraye i napoje z nikotyną nieobjęte dyrektywą tytoniową. | Zakaz wprowadzania do obrotu wyrobów z nikotyną, które nie są wyrobami tytoniowymi ani powiązanymi wyrobami. Wyjątki: leki dopuszczone na podstawie Prawa farmaceutycznego, wyroby medyczne, żywność i pasze. Złamanie zakazu będzie przestępstwem. | art. 1 pkt 4 projektu (art. 7aa ustawy zmienianej) |
| Pojemność płynu w e-papierosach | Art. 11c ust. 1 pkt 1 wymieniał też jednorazowe e-papierosy o pojemności do 2 ml (według uzasadnienia). | Płyn może być tylko w pojemnikach zapasowych lub kartridżach jednorazowych. Limity: pojemnik zapasowy do 10 ml, kartridż lub zbiornik do 2 ml. | art. 1 pkt 5 lit. a projektu (art. 11c ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy zmienianej) |
| Badania kontrolne e-papierosów przez inspekcje | Brak w druku. Uzasadnienie przedstawia to jako nowe uprawnienie. | Państwowa Inspekcja Sanitarna i Inspekcja Handlowa mogą badać e-papierosy i pojemniki w laboratoriach 4 wskazanych instytucji. Gdy wykryją nieprawidłowości, przekazują sprawę Inspekcji Handlowej do kontroli. | art. 1 pkt 5 lit. b projektu (art. 11c ust. 1a i 1b ustawy zmienianej) |
| Oznakowanie opakowań e-papierosów | Brak w druku pełnego dotychczasowego brzmienia. Według uzasadnienia nowością jest obowiązek podania identyfikatora EP-ID. | Na opakowaniu trzeba podać skład, zawartość nikotyny, numer EP-ID z unijnego systemu EU-CEG, numer serii i ostrzeżenia. Do opakowania trzeba dołączyć ulotkę po polsku. | art. 1 pkt 5 lit. c projektu (art. 11c ust. 3 ustawy zmienianej) |
| Badania laboratoryjne na żądanie Prezesa Biura | Brak w druku. Według uzasadnienia Prezes Biura nie mógł dotąd zlecać takich badań w postępowaniach z art. 11f. | Prezes Biura do spraw Substancji Chemicznych może zażądać badania składu lub emisji e-papierosa. Firma musi w 14 dni przekazać próbkę i płaci za badanie 2-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. | art. 1 pkt 6 projektu (art. 11f ust. 1a–1e ustawy zmienianej) |
| Tylko tytoniowy smak woreczków nikotynowych | Według uzasadnienia i OSR dozwolone są woreczki smakowe (miętowe, owocowe, słodkie). | Woreczek nikotynowy nie może mieć składników, które dają zapach lub smak inny niż tytoniowy. | art. 1 pkt 7 lit. a projektu (art. 11hb ust. 1 pkt 1a ustawy zmienianej) |
| Oznakowanie opakowań woreczków nikotynowych | Brak w druku dotychczasowego brzmienia art. 11hb ust. 6. Obowiązek podawania składu i TP-ID uzasadnienie przedstawia jako nowy. | Na opakowaniu trzeba podać pełny skład i identyfikator TP-ID. Opakowanie nie może mieć elementów zakazanych w art. 8 ust. 4–6, z wyjątkiem informacji o zawartości nikotyny. | art. 1 pkt 7 lit. b i c projektu (art. 11hb ust. 1a i 6 ustawy zmienianej) |
| Nowe przestępstwa | Brak tych typów czynów. | Przestępstwem będzie sprzedaż jednorazowych e-papierosów i innych zakazanych wyrobów z nikotyną. Według uzasadnienia grozi za to do 200 000 zł grzywny, kara ograniczenia wolności albo obie te kary łącznie. | art. 1 pkt 9 projektu (art. 12 pkt 1a i 5a ustawy zmienianej) |
| Kara za nieprzekazanie próbek | Brak. | Firma, która nie przekaże próbki albo nie pozwoli jej pobrać, dostanie karę administracyjną. Według uzasadnienia wyniesie ona od 1000 zł do 100 000 zł. | art. 1 pkt 10 projektu (art. 15a ust. 1 pkt 6a ustawy zmienianej) |
| Doręczenia i egzekucja opłat | Lista wezwań w art. 3a ust. 2 pkt 2 i opłat w art. 11i ust. 1 nie obejmowała art. 11f. | Wezwania do przekazania próbki i do zapłaty za badanie będzie można doręczać na adres z rejestru UE. Niezapłacona opłata będzie ściągana w egzekucji administracyjnej. | art. 1 pkt 2 i 8 projektu (art. 3a ust. 2 i art. 11i ust. 1 ustawy zmienianej) |
| Okresy przejściowe | Nie dotyczy. | Jednorazowe e-papierosy i wyroby niezgodne z nowymi wymogami oznakowania lub smaku mogą zostać w sprzedaży jeszcze 6 miesięcy po wejściu ustawy w życie. Po tym czasie zgłoszenia jednorazówek stają się bezprzedmiotowe. | art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 3–5 projektu |
| Nowe zasady w toczących się postępowaniach | Nie dotyczy. | W postępowaniach z art. 11f wszczętych i niezakończonych przed wejściem ustawy w życie stosuje się już nowe przepisy, w tym badania na koszt firmy. | art. 2 ust. 3 projektu |
Na plus
Ograniczenie dostępu młodych ludzi do jednorazowych e-papierosów
dla: dzieci, młodzież i młodzi dorośli (18–24 lata) · pewność 70%
Zakaz usuwa z legalnego rynku produkt, który według OSR jest najpopularniejszy wśród osób w wieku 18–24 lat i młodszych. To twierdzenie projektodawcy. Faktyczny skutek zdrowotny zależy od tego, czy zakaz będzie przestrzegany.
„użytku cieszą się największą popularnością wśród młodych osób, najczęściej w przedziale wiekowym 18–24” (art. 1 pkt 3 projektu; OSR pkt 1)
Mniej smakowych woreczków nikotynowych, które według OSR przyciągają nastolatków
dla: dzieci i młodzież · pewność 65%
OSR podaje, że osoby w wieku 13–20 lat najczęściej używają woreczków miętowych, słodkich i owocowych, a tytoniowych tylko około 7,5%. Dopuszczenie wyłącznie smaku tytoniowego ma zmniejszyć atrakcyjność tych wyrobów.
„wieku 13–20 lat najczęściej używały woreczków z nikotyną posiadających aromat miętowy/mentolowy (30,5” (art. 1 pkt 7 lit. a projektu (art. 11hb ust. 1 pkt 1a))
Zamknięcie furtki dla nowych wyrobów z nikotyną spoza kontroli
dla: konsumenci, w szczególności dzieci, młodzież i osoby niepalące · pewność 85%
Gumy, napoje czy spraye z nikotyną bez statusu leku lub żywności znikną z legalnego obrotu. Według uzasadnienia mają być dostępne tylko w reżimie farmaceutycznym.
„Zabrania się wprowadzania do obrotu wyrobów zawierających nikotynę, które nie są wyrobami tytoniowymi albo powiązanymi wyrobami.” (art. 1 pkt 4 projektu (art. 7aa))
Lepsza informacja na opakowaniach
dla: konsumenci e-papierosów i woreczków nikotynowych · pewność 90%
Na opakowaniach woreczków pojawi się pełny skład. Opakowania woreczków i e-papierosów dostaną identyfikatory, które pozwolą sprawdzić zgłoszenie produktu.
„nikotynowych zamieszcza się wykaz wszystkich składników wyrobu w porządku” (art. 1 pkt 5 lit. c i pkt 7 lit. b projektu (art. 11c ust. 3, art. 11hb ust. 1a))
Skuteczniejszy nadzór nad składem płynów
dla: konsumenci e-papierosów wielokrotnego użytku; organy nadzoru · pewność 85%
Inspekcje dostają podstawę do badania e-papierosów w laboratoriach państwowych. Prezes Biura może zlecić badanie składu i emisji, gdy wyrób może poważnie zagrażać zdrowiu.
„zdrowia ludzkiego, Prezes Biura może zażądać wykonania badania laboratoryjnego” (art. 1 pkt 5 lit. b i pkt 6 projektu (art. 11c ust. 1a, art. 11f ust. 1a))
Koszty badań ponoszą firmy, a nie podatnicy
dla: budżet państwa · pewność 90%
Opłata za badanie (2-krotność przeciętnego wynagrodzenia) jest dochodem budżetu państwa. Płaci ją firma, od której pobrano próbkę.
„1e. Badanie, o którym mowa w ust. 1a, podlega jednorazowej opłacie w wysokości dwukrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez” (art. 1 pkt 6 projektu (art. 11f ust. 1e))
Mniej trudnych do przetworzenia odpadów
dla: środowisko, gminy odpowiedzialne za odpady · pewność 60%
OSR wskazuje, że jednorazówki to jednocześnie odpad plastikowy, elektroniczny i chemiczny, zwykle wyrzucany do odpadów ogólnych. Ich zniknięcie z rynku powinno zmniejszyć ten strumień. Skali OSR nie podaje.
„użytku charakteryzują się większą szkodliwością dla środowiska z uwagi na fakt, że są zbudowane z plastiku” (art. 1 pkt 3 projektu; OSR pkt 1 i 10)
Czas na wyprzedaż zapasów
dla: sprzedawcy e-papierosów i woreczków nikotynowych · pewność 85%
Ustawa wchodzi w życie 6 miesięcy po ogłoszeniu. Wyroby już wprowadzone do obrotu można sprzedawać jeszcze przez kolejne 6 miesięcy, czyli łącznie około 12 miesięcy od ogłoszenia.
„dniem wejścia w życie niniejszej ustawy mogą pozostawać w obrocie niedłużej niż przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.” (art. 3–6 projektu)
Na minus
Likwidacja części działalności gospodarczej
dla: producenci, importerzy i sprzedawcy jednorazowych e-papierosów (według OSR głównie mikro-, małe i średnie firmy) · pewność 85%
Uzasadnienie wprost przyznaje, że zakaz oznacza faktyczną likwidację tej działalności. OSR mówi o 157 podmiotach zgłaszających jednorazówki. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców wnosił o dłuższe okresy przejściowe. Uwagi nie uwzględniono.
„jednorazowego użytku beznikotynowych nastąpi faktyczna likwidacja w tym zakresie” (art. 1 pkt 3 projektu; uzasadnienie)
Duży spadek dochodów budżetu
dla: budżet państwa, podatnicy · pewność 80%
Według OSR budżet straci akcyzę od jednorazówek (280 mln zł akcyzy i 64 mln zł VAT rocznie) oraz część wpływów od woreczków nikotynowych. Łącznie to około 3,9 mld zł w latach 0–10. Strat z zakazu innych wyrobów nikotynowych nie oszacowano.
„przyniesie wpływy do budżetu państwa w kwocie 280 mln złotych z tytułu akcyzy i 64” (OSR pkt 6)
Dorośli tracą dostęp do produktów, z których legalnie korzystają
dla: dorośli użytkownicy jednorazowych e-papierosów, smakowych woreczków nikotynowych i innych wyrobów nikotynowych · pewność 85%
OSR sam wskazuje jako skutek dla obywateli brak dostępu do tych produktów. Zakaz obejmuje też dorosłych, nie tylko nieletnich.
„Brak dostępu do papierosów elektronicznych jednorazowego użytku,” (art. 1 pkt 3, 4 i 7 projektu; OSR pkt 7)
Ryzyko przejścia części rynku do szarej strefy
dla: konsumenci, budżet państwa · pewność 50%
Rzecznik MŚP i organizacje branżowe ostrzegali w konsultacjach, że zakazy mogą zwiększyć nielegalny handel, także internetowy z Dalekiego Wschodu. OSR nie analizuje tego ryzyka. To twierdzenie uczestników konsultacji, a nie ustalenie z przepisów.
„Proponowany zakaz może przyczynić się do rozwoju szarej strefy oraz” (raport z konsultacji (uwaga Biura Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców))
Wysoka opłata za badanie i surowe kary
dla: mali producenci i importerzy e-papierosów z wieloma produktami · pewność 75%
Każde badanie kosztuje 2-krotność przeciętnego wynagrodzenia, niezależnie od wyniku. Za nieprzekazanie próbki grozi kara do 100 000 zł. Uczestnik konsultacji twierdził, że rzeczywisty koszt badania to 10–12% tej kwoty.
„1e. Badanie, o którym mowa w ust. 1a, podlega jednorazowej opłacie w wysokości dwukrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez” (art. 1 pkt 6 i 10 projektu (art. 11f ust. 1e, art. 15a ust. 1 pkt 6a))
Szeroki i nieostry zakres zakazu innych wyrobów z nikotyną
dla: producenci i sprzedawcy nowych wyrobów nikotynowych; organy stosujące przepis · pewność 60%
Art. 7aa nie określa progu zawartości nikotyny ani listy zakazanych wyrobów. W konsultacjach wskazywano, że może objąć na przykład beztytoniowe wkłady do podgrzewania, objęte akcyzą od 2025 r. Za złamanie zakazu grozi odpowiedzialność karna.
„wprowadza do obrotu wyroby zawierające nikotynę, które nie są wyrobami” (art. 1 pkt 4 i pkt 9 lit. a projektu (art. 7aa, art. 12 pkt 1a))
Nowe zasady w toczących się postępowaniach
dla: firmy, wobec których toczy się postępowanie z art. 11f · pewność 60%
W sprawach rozpoczętych przed wejściem ustawy w życie firma może zostać obciążona kosztami badania, których nie było, gdy postępowanie się zaczynało.
„wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się” (art. 2 ust. 3 projektu)
Koszty zmiany opakowań
dla: producenci i importerzy e-papierosów, pojemników zapasowych i woreczków nikotynowych · pewność 70%
Trzeba będzie zmienić opakowania (EP-ID, TP-ID, skład). OSR wycenia skutki finansowe dla firm na 0 zł i nie szacuje tych kosztów.
„nikotyny w wyrobie i jej ilości w przyjmowanej dawce, identyfikator E-papierosa” (art. 1 pkt 5 lit. c i pkt 7 lit. b projektu; OSR pkt 7)
Wrzutki: zmiany innych ustaw
Projekt nie zmienia innych ustaw poza swoim głównym przedmiotem.
Koszty według OSR
OSR zakłada wejście w życie w 2027 r. (rok 0). Dochody budżetu państwa spadną o 198,25 mln zł w roku 0 (z założeniem 50% spadku z powodu okresu przejściowego). Potem spadek wyniesie od 364,37 mln zł w roku 1 do 377,17 mln zł w roku 10, łącznie 3 897,05 mln zł. Główne źródło to utrata akcyzy od jednorazówek: według Ministerstwa Finansów i Gospodarki 280 mln zł akcyzy i 64 mln zł VAT rocznie. Mniejsze źródło to spadek sprzedaży woreczków nikotynowych o zakładane 10%: 1,97 mln zł w 2026 r. i około 11,07 mln zł w kolejnych latach. Utraty wpływów z innych wyrobów nikotynowych nie oszacowano z powodu braku danych. Wydatki: 1 nowy etat w Biurze do spraw Substancji Chemicznych, 210 000 zł w roku 0 i 182 403,96 zł rocznie później (w tabeli łącznie 0,398 mln zł). Koszty mają być pokryte ze środków na ochronę zdrowia. Saldo w latach 0–10 wynosi minus 3 897,44 mln zł. Skutki finansowe dla firm i gospodarstw domowych OSR wycenia na 0 zł. Opisowo wskazuje konieczność zmiany asortymentu i wycofania produktów.
Czego nie wiadomo
- Projekt nie zmienia innych ustaw niż ustawa tytoniowa. Ustawa o doręczeniach elektronicznych i Prawo farmaceutyczne pojawiają się tylko jako odesłania, więc lista wrzutek jest pusta.
- Nie wiadomo, czy zakaz z art. 7 ust. 3 obejmie jednorazówki beznikotynowe. Definicja odsyła do pojęcia „papieros elektroniczny” z art. 2 pkt 20, którego brzmienia nie ma w druku. OSR mówi, że jednorazówki beznikotynowe nie odpowiadają definicji z dyrektywy 2014/40/UE. Uzasadnienie twierdzi, że zakaz je obejmuje.
- Wyjątek dla „żywności” w art. 7aa ust. 2 pkt 3 może obejmować napoje z dodatkiem nikotyny. Uzasadnienie podaje je jako przykład wyrobu do zakazania. Z samego tekstu nie da się rozstrzygnąć, czy taki napój będzie żywnością.
- Wysokość kar za nowe przestępstwa (do 200 000 zł grzywny, ograniczenie wolności) i kar administracyjnych (1000–100 000 zł) podaję za uzasadnieniem. W druku nie ma brzmienia przepisów, które ustalają te kwoty.
- Tabela OSR pokazuje wydatki na nowy etat tylko w latach 0 i 1 (łącznie 0,398 mln zł). Tekst mówi o stałym koszcie rocznym 182 403,96 zł.
- Przypisanie liczb podmiotów w tabeli OSR (664, 157, 4, brak danych) do grup jest niepewne, bo tabela rozsypała się przy konwersji PDF.
- Skutek zdrowotny (spadek używania nikotyny) to przewidywanie projektodawcy. W OSR nie ma liczbowej prognozy.
Przebieg prac w Sejmie
- 2026-03-11 Projekt wpłynął do Sejmu
- 2026-03-18 Skierowano do I czytania w komisjach (ZDR)(RRW)
Źródła
Opublikował: Jakub Borawski (redaktor) · 06.11.2026, 01:50
Opracowanie przygotowane z pomocą modelu językowego i zatwierdzone przez redakcję. Cytaty zweryfikowane w tekście druku: 30/30. Opublikowano 2026-11-06 00:50 UTC. Jak to powstaje.