Zmiany › BILL · Sejm 10 kad., proces nr 2995 · wersja 1
Przegląd przed polską banderą i potwierdzanie rejestracji jachtu co 5 lat
Jachty zagranicznych właścicieli przed wpisem pod polską banderę przejdą płatny przegląd, a wszyscy właściciele jednostek z rejestru będą co 5 lat potwierdzać ważność dokumentu rejestracyjnego, pod rygorem jego zawieszenia lub wykreślenia jednostki.
Oficjalnie: Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o rejestracji jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m oraz ustawy o bezpieczeństwie morskim
Dla państwa i ogółu obywateli bilans jest raczej korzystny: rejestr będzie bardziej wiarygodny, nadzór nad banderą lepszy, a statki bezzałogowe dostaną ramy prawne. Dla właścicieli jachtów, zwłaszcza zagranicznych i zarejestrowanych dobrowolnie, oznacza to nowe opłaty, cykliczne obowiązki i ryzyko utraty rejestracji bez decyzji. Projekt zawiera też niezwiązane zmiany ustawy o bezpieczeństwie morskim.
Najmocniejszy plus
Wnioskodawcy ze sprawami w toku nie dopłacą do wyższej opłaty. (dla: osoby, które złożyły wniosek przed wejściem ustawy w życie)
Najmocniejszy minus
Nowy, cykliczny obowiązek i opłata dla wszystkich właścicieli, także polskich. (dla: około 60 000 polskich właścicieli jednostek w rejestrze)
Co dorzucono do projektu · 4 spoza tematu
- luźno powiązana bez wyjaśnienia
ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (karty bezpieczeństwa jachtów, art. 23 ust. 1b, oraz art. 7 projektu) - niepowiązana
ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (statki bezzałogowe, art. 86 ust. 3d–3l, art. 127 ust. 2 pkt 3b, załącznik pkt 16b) - niepowiązana
ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (certyfikaty konwencyjne, art. 19a ust. 2) - niepowiązana bez wyjaśnienia
ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (właściwość urzędów morskich, art. 17 ust. 1a)
W skrócie
Projekt zaostrza zasady rejestracji jachtów i innych jednostek do 24 m w rejestrze REJA24. Jest w nim około 101 000 jednostek, z czego około 40 000 mają właściciele mieszkający za granicą. Jednostki, które nie stanowią polskiej własności, przed wpisem przejdą płatny przegląd wstępny w uznanej organizacji. Opłata za przegląd może wynieść do 100% przeciętnego wynagrodzenia. Każdy właściciel, także polski, będzie co 5 lat składał wniosek o potwierdzenie ważności dokumentu rejestracyjnego. Bez tego dokument zostanie zawieszony, pływanie będzie zabronione, a część jednostek wypadnie z rejestru. Rada Ministrów dostanie prawo zakazania rejestracji jednostek obywateli wskazanych państw spoza UE i EOG. Projekt zmienia też ustawę o bezpieczeństwie morskim, m.in. wprowadza zezwolenia na eksploatację statków bezzałogowych na polskich wodach.
Pełne opracowanie
Co się zmienia
| Temat | Było | Będzie | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Obowiązkowy przegląd wstępny dla jednostek obcych | Według uzasadnienia rejestr był otwarty. Jednostkę mógł zarejestrować właściciel z dowolnego kraju i nikt jej fizycznie nie sprawdzał. | Jednostka spoza obowiązku rejestracji, która nie stanowi polskiej własności, przed wpisem albo po zmianie właściciela na zagranicznego przejdzie przegląd wstępny. Przegląd robi uznana organizacja. Sprawdza dokumenty, zgodność danych ze stanem faktycznym i ogólny stan jednostki. Polska własność jest z tego obowiązku zwolniona. | art. 1 pkt 4 projektu (nowy art. 4a ust. 1, 5 i 10 ustawy o rejestracji jachtów) |
| Opłata za przegląd wstępny | Brak takiej opłaty. | Kwotę ustala sama uznana organizacja. Bierze pod uwagę długość jednostki, moc silnika, czas pracy i to, czy przegląd jest zdalny. Górny limit to 100% przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego roku. Opłata jest dochodem organizacji. Według OSR jeden przegląd kosztuje około 1000 zł. | art. 1 pkt 4 projektu (nowy art. 4b ust. 3–5) |
| Potwierdzanie ważności dokumentu rejestracyjnego co 5 lat | Według uzasadnienia dokument rejestracyjny był bezterminowy i nie trzeba było aktualizować danych. | Właściciel składa wniosek o potwierdzenie ważności przy każdej piątej dacie rocznicowej. Termin to okno od 90 do 30 dni przed tą datą. Wniosek zawiera oświadczenie o aktualności danych, składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. | art. 1 pkt 9 projektu (nowy art. 10a) |
| Zawieszenie dokumentu i zakaz pływania | Brak w druku. Ustawa nie przewidywała zawieszenia dokumentu rejestracyjnego. | Organ zawiesza dokument decyzją, gdy właściciel nie złożył wniosku w terminie albo gdy dane są niezgodne z rzeczywistością. Zawiesza go też, gdy jacht morski nie ma wymaganej karty bezpieczeństwa. W czasie zawieszenia pływanie jest zabronione. Za pływanie grozi grzywna. | art. 1 pkt 9 projektu (nowe art. 10b, 10d, 10e) i pkt 16 lit. a (art. 19 ust. 1 pkt 1a) |
| Wykreślanie z urzędu jednostek zarejestrowanych dobrowolnie | Brak w druku pełnego katalogu dotychczasowych przesłanek. | Jednostka spoza obowiązku rejestracji wypada z rejestru w 3 sytuacjach. Po pierwsze, gdy właściciel nie złoży wniosku w ciągu 6 miesięcy od zawieszenia. Po drugie, gdy nie odpowiada na wezwania urzędu lub uznanej organizacji. Po trzecie, gdy obowiązuje zakaz Rady Ministrów. Po wykreśleniu właściciel w ciągu 14 dni zwraca dokument albo sam odcina jego prawy dolny róg. | art. 1 pkt 9 projektu (art. 10b ust. 2, art. 10c), pkt 10 (art. 11 ust. 2 pkt 2a–2c i 4, ust. 3) |
| Zakazy rejestracji z powodów bezpieczeństwa | Według uzasadnienia rejestr nie ograniczał rejestracji ze względu na kraj pochodzenia właściciela. | Rada Ministrów może w rozporządzeniu zakazać wpisywania do rejestru i utrzymywania w nim jednostek obywateli lub firm ze wskazanego państwa spoza UE i EOG. Powodem może być m.in. polityka zagraniczna, obronność, ochrona granicy lub ważny interes gospodarczy. Zakaz jest podstawą odmowy wpisu i wykreślenia z urzędu. | art. 1 pkt 3 lit. b projektu (art. 4 ust. 3a i 3b), pkt 8 lit. c (art. 9 ust. 4 pkt 6), pkt 10 lit. a (art. 11 ust. 2 pkt 4) |
| Zaświadczenie o złożeniu wniosku nie pozwala pływać | Według uzasadnienia właściciel mógł posługiwać się zaświadczeniem do czasu wydania dokumentu rejestracyjnego albo odmowy wpisu. | Zaświadczenie jest ważne najwyżej 60 dni. Nie uprawnia do pływania, dopóki jednostka nie zostanie wpisana do rejestru. | art. 1 pkt 8 lit. a i b projektu (art. 9 ust. 2 i 2a) |
| Więcej danych we wniosku o rejestrację | Brak w druku pełnego dotychczasowego brzmienia. Według uzasadnienia obywatelstwa i wielkości udziału nie podawano. | Trzeba podać obywatelstwo, wielkość udziału we własności i adres do doręczeń w Polsce. Przy jednostkach obcych obowiązkowy jest też e-mail i telefon armatora. Dochodzi oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, że jednostka nie jest pomostem, przystanią ani inną konstrukcją, która nie służy do żeglugi. | art. 1 pkt 6 lit. a i d projektu (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a, ust. 3a i 3b) |
| Definicja polskiej własności i wybór innego rejestru | Brak w druku. Według uzasadnienia obowiązek rejestracji dotyczy jednostek powyżej 7,5 m lub 15 kW stanowiących polską własność. | Polską własność zdefiniowano przez odesłanie do Kodeksu morskiego i ustawy o żegludze śródlądowej. Obowiązek rejestracji nie dotyczy jednostki, która ma już inną niż polską przynależność. | art. 1 pkt 1 lit. c projektu (art. 2 pkt 13) i pkt 2 (art. 3 ust. 1) |
| Oryginały dokumentów | Według uzasadnienia wnioskodawca składający wniosek elektronicznie musiał okazać papierowe oryginały. | Organ może zażądać oryginałów, ale nie musi. Dotyczy to też wniosku o zmianę danych. | art. 1 pkt 6 lit. f projektu (art. 6 ust. 6) |
| Wnioski i doręczenia elektroniczne | Według uzasadnienia praktyka była podobna, ale bez wyraźnej podstawy w ustawie. | Wnioski składa się na papierze albo przez konto w systemie REJA24. Logowanie odbywa się przez login.gov.pl albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Wnioski dotyczące jednostek objętych przeglądem wstępnym składa się tylko elektronicznie. | art. 1 pkt 5 projektu (nowy art. 5a) |
| Opłaty za rejestrację | Według uzasadnienia limit opłat zależał od płacy minimalnej, a budżet państwa dostawał z każdej opłaty kwotowo 10 zł. Według OSR opłata za rejestrację wynosi dziś 80 zł. | Limit opłat wynosi 100% przeciętnego wynagrodzenia. Budżet państwa dostaje 10% każdej opłaty. Stawki mogą zależeć od wielkości jednostki i od tego, czy rejestracja jest obowiązkowa. Dochodzą opłaty za potwierdzenie i przywrócenie ważności. Według dołączonego projektu rozporządzenia rejestracja kosztuje 200 lub 400 zł przy obowiązku rejestracji oraz 2000 lub 3000 zł dla jednostek obcych. | art. 1 pkt 15 projektu (art. 18 ust. 1, 3, 7 i 10) |
| Bezpłatne sprawdzenie jednostki w rejestrze | Według uzasadnienia funkcja już działała w systemie, ale bez podstawy w ustawie. | Każdy może bezpłatnie sprawdzić online, czy jednostka jest w rejestrze (po numerze rejestracyjnym) i czy dokument jest ważny (po serii i numerze). | art. 1 pkt 14 projektu (art. 15 ust. 5) |
| Numer INI na kadłubie | Brak w druku. Według uzasadnienia definicja numeru identyfikacyjnego nie obejmowała numerów nadanych poza normą UE. | Organ nadaje INI jednostce bez numeru zgodnego z normą UE. Właściciel musi trwale oznakować nim kadłub. Kto dostał INI wcześniej, oznakowuje kadłub w ciągu 30 dni od wejścia ustawy w życie. | art. 1 pkt 1 lit. b i pkt 3 lit. c–d projektu (art. 2 pkt 9–10, art. 4 ust. 4 i 4a), art. 5 projektu |
| Uchylenie przepisu przejściowego o jednostkach bez dokumentów | Według uzasadnienia art. 28 ust. 5 pozwalał rejestrować starsze jednostki, których dokumentacja zaginęła. | Przepis zostaje uchylony. Dokumentu nie dostanie ktoś, kto nie ma dokumentów potwierdzających prawo własności. | art. 1 pkt 17 projektu (art. 28 ust. 5) |
| Starosta może nakładać grzywny | Brak w druku. | Starosta, który ujawnił wykroczenie, dostaje prawo nakładania grzywien. | art. 1 pkt 16 lit. b projektu (art. 19 ust. 3 pkt 6) |
| Jednostki już zarejestrowane: terminy przejściowe | Wpisy i dokumenty bezterminowe. | Wpisy zachowują ważność. Właściciel musi jednak złożyć wniosek o potwierdzenie ważności w terminie od 3 do 24 miesięcy od wejścia ustawy w życie, zależnie od daty rejestracji. Właściciel jednostki obcej musi też poddać ją przeglądowi wstępnemu. Jeśli jednostka jest zarejestrowana dobrowolnie, po terminie dokument z mocy ustawy traci ważność, a jednostka traci polską przynależność. Jednostka objęta obowiązkiem rejestracji jest najpierw zawieszana, a po kolejnych 12 miesiącach wykreślana. | art. 4 ust. 1–12 projektu |
| Sprawy w toku | Nie dotyczy. | Do spraw w toku stosuje się nowe przepisy. Organ zwraca wniosek do uzupełnienia o nowe dane. Wniosek nieuzupełniony w 60 dni zostaje bez rozpatrzenia. Opłata zostaje w dotychczasowej wysokości. | art. 3 ust. 1–6 projektu |
| Karty bezpieczeństwa jachtów morskich wyda uznana organizacja | Według uzasadnienia i art. 7 projektu karty wydawali także dyrektorzy urzędów morskich. | Karty bezpieczeństwa jachtów morskich do 24 m wydaje uznana organizacja i ustala w nich skład załogi. Dotychczasowe karty zachowują ważność do końca terminu albo do najbliższej inspekcji. | art. 2 pkt 3 projektu (art. 23 ust. 1b ustawy o bezpieczeństwie morskim), art. 7 projektu |
| Zezwolenia na statki bezzałogowe | Według uzasadnienia brak procedury. Były tylko testy na czasowo zamkniętych akwenach. | Dyrektor urzędu morskiego wydaje zezwolenie decyzją, na wniosek armatora i po inspekcji. Zezwolenie obowiązuje najwyżej 12 miesięcy. Warunek: bezpieczeństwo nie może być niższe niż na statku z załogą. Za pływanie bez zezwolenia grozi kara, a inspekcja kosztuje 1000 zł. | art. 2 pkt 4–6 projektu (art. 86 ust. 3d–3l, art. 127 ust. 2 pkt 3b, załącznik pkt 16b ustawy o bezpieczeństwie morskim) |
Na plus
Kupujący może za darmo sprawdzić, czy jacht jest w rejestrze i czy jego dokument jest ważny.
dla: kupujący używane jachty, ubezpieczyciele, służby · pewność 85%
Ustawa wprost gwarantuje bezpłatne sprawdzenie online. Według uzasadnienia to umocowanie funkcji, która już działa. Utrudnia to obrót jachtami z fałszywymi dokumentami.
„Osoby zainteresowane mogą nieodpłatnie zweryfikować elektronicznie w” (art. 1 pkt 14 projektu (art. 15 ust. 5))
Państwo dostaje narzędzie do zablokowania rejestracji jednostek obywateli państw uznanych za zagrożenie.
dla: ogół obywateli, służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo państwa · pewność 70%
Rada Ministrów może zakazać wpisu i utrzymywania w rejestrze jednostek obywateli wskazanego państwa spoza UE i EOG. Uzasadnienie wskazuje na wzrost zainteresowania polską banderą wśród podmiotów z Rosji i Białorusi.
„państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej lub Europejskiego” (art. 1 pkt 3 lit. b projektu (art. 4 ust. 3a i 3b))
Jednostki obce przed wpisem pod polską banderę sprawdzi fachowa organizacja, a nie tylko urząd.
dla: administracja morska, organy rejestrujące (starostowie i związki sportowe) · pewność 70%
Przegląd obejmuje zgodność danych z dokumentami i stanem faktycznym oraz stan jednostki. Według uzasadnienia odciąży to organy rejestrujące, z których ponad połowa rozpatruje mniej niż 1 wniosek miesięcznie, i ograniczy wizerunek Polski jako taniej bandery.
„Jednostka pływająca niepodlegająca obowiązkowi rejestracji podlega” (art. 1 pkt 4 projektu (art. 4a ust. 5 i 7))
Aktualne dane w rejestrze ułatwią kontakt z armatorem i nadzór nad bezpieczeństwem.
dla: dyrektorzy urzędów morskich, służby ratownicze i kontrolne · pewność 70%
Obowiązek potwierdzania danych co 5 lat oraz wymóg e-maila i telefonu przy jednostkach obcych dają realny kanał kontaktu. Według uzasadnienia dziś administracja nie ma kontaktu z dziesiątkami tysięcy jachtów pływających za granicą.
„jednostki pływającej w okresie od 90 dni przed upływem co piątej daty rocznicowej do” (art. 1 pkt 9 projektu (art. 10a), pkt 6 lit. a (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a))
Polski właściciel nie musi już mieć pod ręką papierowych oryginałów przy wniosku elektronicznym.
dla: właściciele jednostek składający wnioski przez internet · pewność 75%
Organ może zażądać oryginałów, ale nie musi tego robić za każdym razem. Według uzasadnienia wcześniej trzeba je było okazać obowiązkowo.
„których oryginały posiada wyłącznie w postaci papierowej, organ rejestrujący może” (art. 1 pkt 6 lit. f projektu (art. 6 ust. 6))
Polscy właściciele nie muszą robić przeglądu wstępnego i mogą wybrać zagraniczny rejestr.
dla: polscy właściciele jachtów · pewność 85%
Przegląd wstępny wprost nie dotyczy polskiej własności. Obowiązek rejestracji nie obejmuje jednostki z inną przynależnością.
„10. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy jednostek pływających” (art. 1 pkt 4 projektu (art. 4a ust. 10), pkt 2 (art. 3 ust. 1))
Właściciele już zarejestrowanych jednostek mają rozłożone w czasie terminy i nie powtórzą potwierdzenia zbyt szybko.
dla: właściciele jednostek zarejestrowanych przed wejściem ustawy w życie · pewność 85%
Terminy wynoszą od 3 do 24 miesięcy, zależnie od daty rejestracji, i biegną po 12 miesiącach vacatio legis. Kto potwierdzi ważność w okresie przejściowym, jest zwolniony z kolejnego potwierdzenia, jeśli do piątej daty rocznicowej zostaje mniej niż 36 miesięcy.
„dokumentu a datą wynikającą z najbliżej przypadającej piątej daty rocznicowej jest krótszy niż” (art. 4 ust. 2 i 11 projektu)
Wnioskodawcy ze sprawami w toku nie dopłacą do wyższej opłaty.
dla: osoby, które złożyły wniosek przed wejściem ustawy w życie · pewność 90%
Do spraw w toku stosuje się opłaty z dotychczasowego rozporządzenia.
„ustawy stosuje się opłaty w wysokości określonej w przepisach wykonawczych wydanych na” (art. 3 ust. 5 projektu)
Organy rejestrujące i budżet dostaną więcej pieniędzy z opłat.
dla: powiaty i związki sportowe jako organy rejestrujące, budżet państwa · pewność 60%
Budżet dostaje 10% opłaty zamiast stałej kwoty. Limit opłat liczony od przeciętnego wynagrodzenia pozwala je podnieść. Według OSR w 1. roku dochody budżetu wzrosną do 3,93 mln zł, a dochody samorządów do 22,56 mln zł. Wysokość zależy od przyszłego rozporządzenia.
„w wysokości 10 %, stanowi niepodatkową należność budżetu państwa” (art. 1 pkt 15 lit. c i d projektu (art. 18 ust. 3 i 7))
Statki bezzałogowe dostają legalną ścieżkę eksploatacji na polskich wodach.
dla: armatorzy statków bezzałogowych, operatorzy infrastruktury krytycznej na Bałtyku · pewność 85%
Ustawa określa wniosek, dokumenty, inspekcję i warunki zezwolenia. Według uzasadnienia chodzi m.in. o ochronę infrastruktury przed zagrożeniami hybrydowymi.
„W przypadku statku bezzałogowego możliwe jest, na wniosek armatora,” (art. 2 pkt 4 projektu (art. 86 ust. 3d–3l ustawy o bezpieczeństwie morskim))
Armatorzy statków mogą uzyskiwać certyfikaty konwencyjne w różnych uznanych organizacjach.
dla: armatorzy statków handlowych, uznane organizacje · pewność 60%
Według uzasadnienia uchylenie art. 19a ust. 2 pozwoli np. uzyskać certyfikat SOLAS w jednej organizacji, a MLC w innej. Treści uchylanego przepisu nie ma w druku.
„Uchylenie przepisu zawartego w art. 19a ust. 2 UBM będzie w praktyce oznaczać legalną” (art. 2 pkt 2 projektu (art. 19a ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie morskim))
Na minus
Nowy, cykliczny obowiązek i opłata dla wszystkich właścicieli, także polskich.
dla: około 60 000 polskich właścicieli jednostek w rejestrze · pewność 85%
Co 5 lat trzeba złożyć wniosek w 60-dniowym oknie i zapłacić opłatę. Według projektu rozporządzenia to 100 lub 200 zł. Uzasadnienie twierdzi, że projekt nie zwiększa obciążeń polskich właścicieli. To przeczy treści art. 10a i samemu OSR, który zaznacza zwiększenie liczby procedur.
„Projekt nie przewiduje zwiększenia obciążeń administracyjnych dla właścicieli jednostek” (art. 1 pkt 9 projektu (art. 10a ust. 1); uzasadnienie, s. 3–4)
Spóźnienie z wnioskiem oznacza zakaz pływania i grzywnę, a przy dobrowolnej rejestracji wykreślenie.
dla: właściciele jachtów, zwłaszcza mniej zorientowani w przepisach · pewność 85%
Brak kompletnego wniosku w terminie to obligatoryjne zawieszenie dokumentu. W czasie zawieszenia pływanie jest wykroczeniem. Jednostka spoza obowiązku rejestracji wypada z rejestru, jeśli właściciel nie złoży wniosku w ciągu 6 miesięcy od zawieszenia.
„uprawia żeglugę lub w inny sposób eksploatuje na wodzie jednostkę pływającą,” (art. 1 pkt 9 projektu (art. 10b, 10e), pkt 10 (art. 11 ust. 2 pkt 2a), pkt 16 (art. 19 ust. 1 pkt 1a))
W okresie przejściowym dokument może stracić ważność z mocy ustawy, bez decyzji i postępowania.
dla: właściciele jednostek zarejestrowanych dobrowolnie, w tym polscy właściciele małych łodzi do 7,5 m i 15 kW · pewność 80%
Gdy właściciel jednostki spoza obowiązku rejestracji nie zdąży w terminie, dokument traci ważność, a jednostka traci polską przynależność. Organ tylko oznacza wpis jako wykreślony. Uzasadnienie przyznaje, że celem jest uniknięcie postępowań. Ogranicza to jednak możliwość obrony praw właściciela.
„jednostka pływająca, której dotyczyły te wpisy, traci polską przynależność, o ile nie posiada jej” (art. 4 ust. 7 i 12 projektu)
Rejestracja i utrzymanie polskiej bandery mocno drożeją dla właścicieli zagranicznych.
dla: zagraniczni właściciele jednostek oraz Polacy mieszkający za granicą, jeśli ich jednostka nie stanowi polskiej własności w rozumieniu ustawy · pewność 80%
Dochodzi przegląd wstępny z limitem do 100% przeciętnego wynagrodzenia. Według OSR to około 1000 zł. Projekt rozporządzenia podnosi rejestrację do 2000–3000 zł, a potwierdzenie ważności do 1000–1500 zł. Dziś rejestracja kosztuje 80 zł. Przegląd obejmuje też jednostki już zarejestrowane. Według OSR liczba nowych rejestracji obcych spadnie o 20%.
„niestanowiących polskiej własności do poziomu ok. 6 400 (tj. 80 % z 8 000).” (art. 1 pkt 4 projektu (art. 4a, 4b), art. 4 ust. 3 projektu, art. 1 pkt 15)
Przeglądy wstępne może dziś robić tylko jedna firma, co grozi kolejkami i wysoką ceną.
dla: właściciele jednostek obcych · pewność 65%
OSR podaje, że upoważnienie ma tylko Polski Rejestr Statków S.A. Cenę ustala sama organizacja, w granicach ustawowego limitu. W konsultacjach branża ostrzegała przed brakiem kadr i monopolem. Ministerstwo odpowiedziało, że będzie monitorować sytuację.
„o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 UBM posiada Polski Rejestr Statków S.A.” (art. 1 pkt 4 projektu (art. 4b ust. 3); OSR pkt 7)
Po złożeniu wniosku nie można pływać na podstawie zaświadczenia.
dla: nabywcy jachtów rejestrujący je w sezonie · pewność 75%
Zaświadczenie nie uprawnia do pływania, dopóki jednostka nie jest wpisana do rejestru. Według uzasadnienia średni czas do wpisu nie przekracza 7 dni, ale przy przeglądzie wstępnym może się wydłużyć. Zmiana wchodzi w życie już po 14 dniach od ogłoszenia.
„żeglugi na jednostce pływającej i jej eksploatacji na wodzie do czasu wpisania” (art. 1 pkt 8 lit. b projektu (art. 9 ust. 2a); art. 8 pkt 1 projektu)
Szerokie upoważnienie dla rządu, także z powodu „ważnego interesu gospodarczego”.
dla: właściciele jednostek z państw spoza UE i EOG, w tym współwłaściciele polskich jednostek · pewność 60%
Rozporządzenie może zakazać nie tylko nowych wpisów, ale też utrzymywania jednostek w rejestrze. Skutkiem jest wykreślenie z urzędu. Przesłanka interesu gospodarczego jest nieostra. Zakaz może objąć także współwłasność.
„ważny interes gospodarczy Rzeczypospolitej Polskiej” (art. 1 pkt 3 lit. b projektu (art. 4 ust. 3a pkt 4 i ust. 3b), pkt 10 (art. 11 ust. 2 pkt 4))
Polscy właściciele zapłacą więcej za rejestrację i zmianę danych.
dla: polscy właściciele jachtów · pewność 65%
Limit opłat rośnie, bo liczy się go od przeciętnego wynagrodzenia, a nie od płacy minimalnej. Według OSR i projektu rozporządzenia rejestracja rośnie z 80 zł do 200 zł (do 15 m) albo 400 zł (powyżej 15 m). Konkretne kwoty określi dopiero rozporządzenie.
„wielkość jednostki pływającej oraz fakt, czy podlega ona obowiązkowi rejestracji,” (art. 1 pkt 15 lit. c i e projektu (art. 18 ust. 3 i 10))
Właściciele starszych łodzi bez dokumentów własności tracą możliwość rejestracji.
dla: właściciele starych jednostek, których dokumentacja zaginęła · pewność 55%
Według uzasadnienia uchylany art. 28 ust. 5 pozwalał rejestrować takie jednostki. Treści przepisu nie ma w druku.
„17) w art. 28 uchyla się ust. 5.” (art. 1 pkt 17 projektu (art. 28 ust. 5))
Wnioski w toku wrócą do uzupełnienia i mogą przepaść po 60 dniach.
dla: osoby ze sprawą rejestracyjną w toku w dniu wejścia ustawy w życie · pewność 80%
Organ zwraca każdy wniosek o rejestrację i wzywa do uzupełnienia nowych danych. Przy jednostkach obcych trzeba dodać wynik przeglądu wstępnego. Wniosek nieuzupełniony w terminie zostaje bez rozpatrzenia.
„4. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, nieuzupełniony w terminie 60 dni liczonych od dnia” (art. 3 ust. 2–4 i 6 projektu)
Do projektu o rejestrze jachtów dołączono niezwiązane zmiany ustawy o bezpieczeństwie morskim.
dla: jakość procesu legislacyjnego · pewność 70%
Zezwolenia na statki bezzałogowe, certyfikaty konwencyjne statków handlowych i właściwość urzędów morskich w nadzorze nad atestacją urządzeń nie dotyczą rejestru REJA24. Wchodzą w życie po 14 dniach, a więc szybciej niż główna reforma.
„W przypadku statku bezzałogowego możliwe jest, na wniosek armatora,” (art. 2 pkt 1, 2, 4–6 projektu; art. 8 pkt 2 projektu)
Wrzutki: zmiany innych ustaw
Przepisy, które zmieniają inne ustawy niż główny przedmiot projektu. Oznaczenie mówi, jak zmiana ma się do tematu projektu.
ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (karty bezpieczeństwa jachtów, art. 23 ust. 1b, oraz art. 7 projektu)
luźno powiązana bez wyjaśnienia w uzasadnieniu · pewność 70%
Karty bezpieczeństwa jachtów morskich do 24 m wydaje uznana organizacja, a nie dyrektor urzędu morskiego. Organizacja ustala też skład załogi. Dotychczasowe karty zachowują ważność przejściowo.
Projekt łączy brak karty z zawieszeniem dokumentu rejestracyjnego (art. 10d), więc temat jest bliski. Przeniesienie wydawania kart na podmiot prywatny to jednak osobna reforma nadzoru. Jej koszty dla właścicieli nie są w OSR opisane.
„Karty bezpieczeństwa dla jachtów morskich o długości do 24 m wydaje uznana” (art. 2 pkt 3 i art. 7 projektu)
ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (statki bezzałogowe, art. 86 ust. 3d–3l, art. 127 ust. 2 pkt 3b, załącznik pkt 16b)
niepowiązana · pewność 90%
Wprowadza procedurę zezwoleń dyrektora urzędu morskiego na eksploatację statków bezzałogowych, karę dla armatora bez zezwolenia i opłatę 1000 zł za inspekcję.
Statki bezzałogowe nie mają związku z rejestrem jachtów do 24 m. To samodzielna regulacja, motywowana ochroną infrastruktury na Bałtyku.
„armator, który operuje statkiem bezzałogowym niezgodnie z zezwoleniem” (art. 2 pkt 4–6 projektu)
ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (certyfikaty konwencyjne, art. 19a ust. 2)
niepowiązana · pewność 85%
Uchyla przepis, który według uzasadnienia nie pozwalał uzyskiwać certyfikatów konwencyjnych (np. SOLAS, MLC) w różnych uznanych organizacjach.
Dotyczy certyfikacji statków objętych konwencjami międzynarodowymi, a nie jachtów rekreacyjnych w REJA24. Uzasadnienie podaje jedynie postulaty organizacji i armatorów.
„w art. 19a uchyla się ust. 2” (art. 2 pkt 2 projektu)
ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (właściwość urzędów morskich, art. 17 ust. 1a)
niepowiązana bez wyjaśnienia w uzasadnieniu · pewność 80%
Zmienia podział województw i powiatów między dyrektorów urzędów morskich (Szczecin, Gdynia) w nadzorze nad podmiotami atestującymi urządzenia i wyposażenie statków. Wybrane powiaty przechodzą pod port w Kołobrzegu i w Ustce.
Atestacja wyposażenia statków to inny obszar niż rejestracja jachtów. Uzasadnienie tylko opisuje zmianę jednym zdaniem i nie podaje powodu.
„wyjątkiem powiatów: kołobrzeskiego, świdwińskiego, drawskiego, wałeckiego,” (art. 2 pkt 1 projektu)
Koszty według OSR
Według OSR modyfikacja systemu REJA24 kosztuje 0,85 mln zł z budżetu państwa (część 21 – Gospodarka morska) i potrwa 6–8 miesięcy. Dochody z opłat w 10 lat według tabeli OSR: łącznie 237,13 mln zł, w tym budżet państwa 33,50 mln zł, a samorządy 203,63 mln zł. Wydatki wynoszą 8,21 mln zł (budżet 0,85 mln zł, samorządy 7,36 mln zł). W tekście OSR: w 1. roku dochody budżetu wzrosną z około 200 000 zł do 3,93 mln zł, a dochody samorządów z około 933 000 zł do 22,56 mln zł. Uznane organizacje (obecnie Polski Rejestr Statków) mają zarobić na przeglądach wstępnych około 100,61 mln zł w 10 lat. To 25,28 mln zł w 1. roku, 24,13 mln zł w 2. roku i po 6,4 mln zł rocznie później, przy założeniu 1000 zł za przegląd. Koszty ponoszą właściciele jednostek. OSR zakłada spadek nowych rejestracji jednostek obcych z 8000 do 6400 rocznie. Zakłada też, że około 20% dotychczasowych właścicieli jednostek obcych nie potwierdzi ważności i wypadnie z rejestru.
Czego nie wiadomo
- Konkretne stawki opłat (rejestracja, potwierdzenie ważności) pochodzą z dołączonego projektu rozporządzenia, nie z ustawy. Ustawa określa tylko limit 100% przeciętnego wynagrodzenia.
- OSR jest niespójny. W tekście dochody budżetu w 1. roku to 3,93 mln zł, w tabeli 3,72 mln zł. Liczba wniosków w 2. roku to 48 950, a składniki dają 49 306; w tabeli jest 50 730.
- W tabeli OSR wydatki samorządów to 0,74 mln zł rocznie, łącznie 7,36 mln zł, ale nie wyjaśniono, na co.
- Tabela skutków dla rodzin i obywateli w OSR jest rozbita przez ekstrakcję tekstu. Widać wartości ujemne, m.in. -14,97, -3,15 i -3,42 mln zł, ale nie da się ustalić ich przypisania do lat.
- Druk nie podaje dotychczasowego brzmienia uchylanych przepisów: art. 28 ust. 5 ustawy o rejestracji jachtów i art. 19a ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie morskim. Opis „było” opiera się na uzasadnieniu.
- Nie wiadomo, czy przesłanka odmowy wpisu z art. 9 ust. 4 pkt 5 (bezpieczeństwo, obronność, interes publiczny) jest nowa, czy była już w ustawie.
- Uzasadnienie do art. 9 jest wewnętrznie sprzeczne. Najpierw mówi, że zaświadczenie nie uprawnia do eksploatacji, potem o „możliwości uprawiania żeglugi” z zaświadczeniem do czasu uzyskania dokumentu.
- Art. 4 ust. 4a odsyła do „art. 2 ust. 9 lit. b”, choć art. 2 dzieli się na punkty. Prawdopodobnie to błąd redakcyjny.
- Nie oszacowano, czy przejęcie wydawania kart bezpieczeństwa przez uznaną organizację zmieni koszt kart dla właścicieli jachtów.
Przebieg prac w Sejmie
- 2026-07-29 Projekt wpłynął do Sejmu
- 2026-08-11 Skierowano do I czytania w komisjach (GMZ)
- 2026-09-03 I czytanie w komisjach
- 2026-10-22 Praca w komisjach po I czytaniu
Źródła
Opublikował: Jakub Borawski (redaktor) · 06.11.2026, 01:51
Opracowanie przygotowane z pomocą modelu językowego i zatwierdzone przez redakcję. Cytaty zweryfikowane w tekście druku: 46/46. Opublikowano 2026-11-06 00:51 UTC. Jak to powstaje.