Zmiany › BILL · Sejm 10 kad., proces nr 3177 · wersja 1
Pracujący emeryci bez swojej części składki rentowej
Pracujący emeryci, którzy obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom, przestaliby płacić swoją część składki rentowej (1,5% podstawy). Brakującą kwotę pokryłby budżet państwa, a pracodawca nadal płaciłby swoje 6,5%.
Oficjalnie: Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracujący emeryci zyskują wprost, a fundusz rentowy nie traci wpływów. Kosztem jest jednak stały wydatek budżetu, szacowany na około 480 mln zł rocznie, bez wiążącego źródła finansowania. Dla pracujących emerytów bilans jest wyraźnie korzystny, dla budżetu i ogółu podatników niekorzystny.
Najmocniejszy plus
Pracujący emeryci dostaną wyższą pensję netto, bo nie zapłacą swojej części składki rentowej (dla: pracujący emeryci obowiązkowo objęci ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi)
Najmocniejszy minus
Projektu nie konsultowano z zainteresowanymi (dla: jakość procesu legislacyjnego)
Co dorzucono do projektu
Projekt nie zmienia innych ustaw poza swoim przedmiotem.
W skrócie
Projekt dodaje 2 przepisy do ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Osoby z ustalonym prawem do emerytury, które pracują i obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, byłyby zwolnione z płacenia swojej części składki rentowej, czyli 1,5% podstawy wymiaru. Pracodawca nadal płaciłby swoją część, czyli 6,5%. Zwolnioną część składki finansowałby budżet państwa w ramach dotacji do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS), więc fundusz nie straciłby wpływów. Według wnioskodawców pracujący emeryt z pensją minimalną zaoszczędziłby około 865 zł brutto rocznie, a budżet zapłaciłby około 480 mln zł rocznie. Ustawa weszłaby w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 3 miesięcy od ogłoszenia.
Pełne opracowanie
Co się zmienia
| Temat | Było | Będzie | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Zwolnienie pracujących emerytów z ich części składki rentowej | Według uzasadnienia składkę rentową finansuje ubezpieczony (1,5% podstawy wymiaru) i płatnik składek (6,5%). Dotyczy to także osób, które mają już ustalone prawo do emerytury (art. 16 ust. 1b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). | Osoby z ustalonym prawem do emerytury, które obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, nie płacą swojej części składki rentowej (1,5% podstawy wymiaru). Obowiązek ubezpieczenia rentowego pozostaje. | art. 1 pkt 2 projektu (nowy art. 17c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) |
| Kto płaci za zwolnioną składkę | Część składki rentowej równą 1,5% podstawy wymiaru finansował sam ubezpieczony z własnych środków. | Zwolnioną część składki finansuje budżet państwa w ramach dotacji do FUS z art. 53. Uzasadnienie podaje, że rozwiązanie jest analogiczne do art. 16 ust. 4a, który dotyczy zwolnień dla przedsiębiorców. | art. 1 pkt 1 projektu (nowy art. 16 ust. 1ba ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) |
| Część składki płacona przez pracodawcę | Płatnik składek, najczęściej pracodawca, płaci 6,5% podstawy wymiaru składki rentowej za zatrudnionego emeryta. | Bez zmian. Pracodawca nadal płaci 6,5%. Według uzasadnienia zatrudnienie emeryta nie stanie się dla pracodawcy tańsze. | uzasadnienie projektu, punkt 1 (projekt nie zmienia części płatnika) |
Na plus
Pracujący emeryci dostaną wyższą pensję netto, bo nie zapłacą swojej części składki rentowej
dla: pracujący emeryci obowiązkowo objęci ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi · pewność 90%
Z przepisu wprost wynika zwolnienie z części składki równej 1,5% podstawy wymiaru. Według wnioskodawców przy pensji minimalnej 4806 zł to 72,09 zł miesięcznie, czyli około 865 zł brutto rocznie. Kwota netto może być niższa, bo zmieni się podstawa podatku i składki zdrowotnej.
„W skali roku pracujący emeryt zaoszczędzi ok. 865 zł brutto9.” (art. 1 pkt 2 projektu (art. 17c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych); uzasadnienie, punkt 3)
Fundusz Ubezpieczeń Społecznych nie straci wpływów ze składek rentowych
dla: Fundusz Ubezpieczeń Społecznych oraz osoby pobierające renty z tego funduszu · pewność 85%
Zwolnioną część składki ma pokrywać budżet państwa w ramach dotacji do FUS. Fundusz rentowy nadal dostaje pełną składkę, zmienia się tylko to, kto ją płaci.
„1ba. Składki na ubezpieczenia rentowe objęte zwolnieniem, o którym mowa w art. 17c, są finansowane w ramach dotacji z budżetu państwa do FUS, o której mowa w art. 53.” (art. 1 pkt 1 projektu (art. 16 ust. 1ba ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych))
Pracodawca nie zyska finansowo na zatrudnianiu emeryta zamiast innej osoby
dla: pracownicy i kandydaci do pracy niebędący emerytami · pewność 75%
Projekt nie zmienia części składki płaconej przez płatnika (6,5%). Według uzasadnienia koszt zatrudnienia emeryta i innej osoby pozostaje taki sam, więc nie powstaje zachęta do zastępowania młodszych pracowników emerytami.
„konkurowałby z osobą niebędącą emerytem na nierównych warunkach, gdyż koszty ponoszone przez pracodawcę pozostaną bez zmian.” (uzasadnienie projektu, punkt 3 (skutki gospodarcze))
Na minus
Budżet państwa poniesie nowy, stały wydatek, według wnioskodawców około 480 mln zł rocznie
dla: budżet państwa i podatnicy · pewność 85%
Zwolnioną składkę ma pokrywać dotacja z budżetu do FUS. Wnioskodawcy szacują koszt na około 40 mln zł miesięcznie. Szacunek zakłada, że wszyscy pracujący emeryci zarabiają pensję minimalną. Jeśli zarabiają więcej, koszt będzie wyższy.
„spowodowałby dla budżetu miesięczny koszt w wysokości ok. 40 mln zł, co przełożyłoby się” (art. 1 pkt 1 projektu (art. 16 ust. 1ba ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych); uzasadnienie, punkt 3)
Szacunek kosztów jest uproszczony i prawdopodobnie zaniżony
dla: budżet państwa · pewność 60%
Wnioskodawcy liczą koszt tak, jakby 552,7 tys. emerytów zarabiało pensję minimalną, i sami nazywają to założeniem. Zarobki pracujących emerytów są zróżnicowane, a część z nich zarabia więcej niż płaca minimalna. Rzeczywisty koszt może więc być wyższy.
„Jest to oczywiście jedynie założenie, a rzeczywista wartość zależeć będzie od łącznej podstawy wymiaru składek pracujących emerytów i może okazać się większa lub mniejsza.” (Deklarowane skutki regulacji, punkt [6])
Projekt nie wskazuje wiążącego źródła pieniędzy na nowy wydatek
dla: budżet państwa · pewność 80%
Jako źródła finansowania deklaracja podaje ogólne kierunki: uszczelnienie systemu podatkowego, ograniczenie dotacji dla mediów publicznych i ograniczenie wypłat 13. i 14. emerytury cudzoziemcom. Żadne z tych rozwiązań nie jest zapisane w projekcie.
„Koszty dla budżetu państwa mogą zostać pokryte przez uszczelnienie systemu podatkowego,” (Deklarowane skutki regulacji, punkt [7])
Pracujący renciści nadal będą płacić swoją część składki rentowej
dla: pracujący renciści (osoby mające ustalone prawo tylko do renty) · pewność 70%
Zwolnienie z art. 17c obejmuje tylko osoby z ustalonym prawem do emerytury. Uzasadnienie wprost mówi, że dla rencistów nic się nie zmienia.
„Projektowana ustawa ma na celu ulżyć pracującym emerytom, natomiast nie zmieni nic dla” (art. 1 pkt 2 projektu (art. 17c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych); uzasadnienie, punkt 1)
Płatnicy składek będą musieli rozliczać emerytów inaczej niż pozostałych zatrudnionych
dla: pracodawcy i inni płatnicy składek zatrudniający emerytów · pewność 55%
Płatnik będzie musiał wiedzieć, czy zatrudniona osoba ma ustalone prawo do emerytury, i dla takich osób inaczej naliczać składkę rentową. To zmiana w systemach płacowych i rozliczeniach z ZUS. Deklaracja twierdzi, że projekt nie zwiększy obciążeń administracyjnych przedsiębiorców.
„zwalnia się z opłacenia należnych składek na ubezpieczenia rentowe w części finansowanej przez ubezpieczonych w wysokości 1,5% podstawy wymiaru” (art. 1 pkt 2 projektu (art. 17c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych); Deklarowane skutki regulacji, punkt [10])
Projektu nie konsultowano z zainteresowanymi
dla: jakość procesu legislacyjnego · pewność 90%
Uzasadnienie wprost podaje, że nie było formalnych konsultacji społecznych. Nie ma więc opinii ZUS, związków zawodowych ani organizacji pracodawców, na przykład o kosztach i sposobie wdrożenia.
„Projekt nie był poddawany formalnym konsultacjom społecznym.” (uzasadnienie projektu, punkt 4 (informacje dodatkowe))
Wrzutki: zmiany innych ustaw
Projekt nie zmienia innych ustaw poza swoim głównym przedmiotem.
Koszty według OSR
Projekt poselski zawiera Deklarowane skutki regulacji zamiast klasycznej OSR. Według wnioskodawców w grudniu 2025 r. 552,7 tys. pracujących emerytów podlegało ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Przy założeniu, że wszyscy zarabiają pensję minimalną 4806 zł brutto, część składki płacona przez pracownika wynosi 72,09 zł miesięcznie. Koszt dla budżetu państwa (dotacja do FUS) oszacowano na około 40 mln zł miesięcznie, czyli około 480 mln zł rocznie. Wnioskodawcy zastrzegają, że to założenie i rzeczywista kwota może być wyższa lub niższa. Jako źródła finansowania wskazują ogólnie uszczelnienie systemu podatkowego, ograniczenie dotacji dla mediów publicznych (w 2025 r. 2 mld 71 mln zł), mniej dopłat do emerytury minimalnej i ograniczenie wypłat 13. i 14. emerytury cudzoziemcom (około 100 mln zł rocznie). Według deklaracji koszty pracodawców się nie zmieniają, a przedsiębiorcy nie dostaną nowych obciążeń administracyjnych.
Czego nie wiadomo
- Projekt nie precyzuje, czy chodzi wyłącznie o emeryturę z FUS, czy także o inne emerytury (na przykład mundurowe albo rolnicze z KRUS). Od tego zależy liczba osób objętych zwolnieniem.
- Nie wiadomo, jak zwolnienie wpłynie na pensję netto. Składka społeczna obniża podstawę podatku dochodowego i składki zdrowotnej, więc rzeczywista korzyść netto będzie prawdopodobnie mniejsza niż 865 zł rocznie.
- Projekt nie zawiera przepisów przejściowych, na przykład dla składek za miesiąc, w którym ustawa wejdzie w życie, albo dla osób, które dopiero później uzyskają prawo do emerytury.
- Szacunek kosztów opiera się na danych ZUS przytoczonych za artykułem prasowym i na założeniu, że wszyscy zarabiają pensję minimalną. Rzeczywisty koszt jest niepewny.
- Twierdzenia wnioskodawców o pozytywnych skutkach gospodarczych i o wyższych wpływach do budżetu w długim okresie nie są poparte wyliczeniami.
Przebieg prac w Sejmie
- 2026-09-18 Projekt wpłynął do Sejmu
- 2026-10-22 Skierowano do I czytania w komisjach (PSR)
Źródła
Opublikował: Jakub Borawski (redaktor) · 06.11.2026, 01:50
Opracowanie przygotowane z pomocą modelu językowego i zatwierdzone przez redakcję. Cytaty zweryfikowane w tekście druku: 12/12. Opublikowano 2026-11-06 00:50 UTC. Jak to powstaje.