Zmiany › BILL · Sejm 10 kad., proces nr 3145 · wersja 1
Opłata cukrowa: płaci producent i importer, a nie sklep, oraz zwrot opłaty przy eksporcie
Rząd przebudowuje opłatę cukrową: płacić ma producent, importer lub zamawiający przy pierwszej sprzedaży napoju w Polsce, opłatą objęte są też rozdawanie i reklama, a przy wywozie za granicę opłatę będzie można odzyskać.
Oficjalnie: Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw
Dla ogółu podatników i NFZ bilans jest raczej korzystny: pobór staje się prostszy i szczelniejszy, a firmy dostają zwrot przy eksporcie. Gorzej wypada dla producentów i importerów, którzy zapłacą więcej i wcześniej, dla zakładów pracy chronionej tracących zwolnienie oraz dla dalszych pośredników bez prawa do zwrotu. Do tego część ekspertów zdrowia krytykuje zwolnienie dla wody z sokiem.
Najmocniejszy plus
Można odzyskać opłatę od napojów wywiezionych z Polski (dla: producenci, importerzy i ich bezpośredni odbiorcy, którzy eksportują napoje lub wywożą je do innych krajów UE)
Najmocniejszy minus
Opłata od napojów rozdawanych na reklamę, konferencje i dla pracowników (dla: producenci i importerzy napojów)
Co dorzucono do projektu · 1 spoza tematu
W skrócie
Opłata od słodzonych napojów i napojów z kofeiną lub tauryną obowiązuje od 2021 roku. Dziś płaci ją firma, która sprzedaje napoje do sklepu albo sama prowadzi sprzedaż detaliczną. Projekt przenosi obowiązek na początek łańcucha dostaw. Płacić ma producent, importer, nabywca z innego kraju UE albo zamawiający produkcję pod własną marką, i to przy pierwszej sprzedaży napoju w Polsce. Sprzedażą będą też darowizny, napoje do reklamy i reprezentacji oraz napoje dawane pracownikom. Wyjątkiem są darowizny dla organizacji pożytku publicznego na cele charytatywne. Projekt dodaje zwrot opłaty przy eksporcie, przy wywozie do innego kraju UE i przy zwrotach towaru. Przewiduje też nowe zwolnienia dla napojów z samej wody i soku oraz dla nektarów z kwaśnych owoców, ale te zwolnienia zaczną działać dopiero po zgodzie Komisji Europejskiej. Przy okazji opłatę zaczną płacić zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej.
Pełne opracowanie
Co się zmienia
| Temat | Było | Będzie | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Kiedy powstaje obowiązek zapłaty | Opłata należała się przy „wprowadzeniu na rynek krajowy”. Oznaczało to sprzedaż do pierwszego punktu sprzedaży detalicznej albo samą sprzedaż detaliczną. Według OSR poza opłatą zostawały między innymi sprzedaż przez internet, sprzedaż do gastronomii i nieodpłatne przekazanie. | Opłacie podlega pierwsza sprzedaż napoju na terytorium Polski. Dotyczy to napojów wyprodukowanych w kraju, importowanych i sprowadzonych z innych krajów UE. Sprzedaż jest rozumiana szeroko, także jako zamiana, darowizna, wydanie w zamian za wierzytelność i przekazanie na reklamę. | art. 1 pkt 2 projektu, art. 12a ust. 1 i 2 ustawy o zdrowiu publicznym |
| Kto płaci opłatę | Płaciła firma sprzedająca napoje do sklepów albo prowadząca sprzedaż detaliczną, gdy była producentem, importerem, nabywcą z UE lub zamawiającym. Według uzasadnienia przy wielokrotnej odsprzedaży trudno było ustalić, kto ma zapłacić. | Płaci producent, zamawiający (gdy skład napoju jest określony w umowie z producentem), nabywca wewnątrzwspólnotowy lub importer. Płaci wtedy, gdy jako pierwszy sprzedaje napój w Polsce. Hurtownie i sklepy nie będą płatnikami. | art. 1 pkt 5 lit. a projektu, art. 12d ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym |
| Napoje rozdawane, na reklamę i dla pracowników | Według uzasadnienia i OSR nieodpłatne przekazanie napojów nie było objęte opłatą albo budziło wątpliwości. | Za sprzedaż uznaje się także darowiznę, przekazanie na reklamę lub reprezentację oraz przekazanie na potrzeby osobiste właścicieli, wspólników, pracowników i byłych pracowników. Z opłaty zwolnione są darowizny dla organizacji pożytku publicznego na cele charytatywne. | art. 1 pkt 2 projektu, art. 12a ust. 2 pkt 5, 8 i 9 ustawy o zdrowiu publicznym |
| Gastronomia | Według OSR sprzedaż napojów do gastronomii nie rodziła obowiązku zapłaty. | Lokal, który sam przyrządza napoje, nie jest „producentem” i nie płaci od nich opłaty. Jeśli jednak lokal sam sprowadzi napoje z zagranicy i poda je klientom, płaci opłatę jako importer lub nabywca z UE. | art. 1 pkt 2 projektu, art. 12a ust. 2 pkt 6 i ust. 4 ustawy o zdrowiu publicznym |
| Definicja napoju | Napój był określany według klas Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (10.32, 10.89, dział 11). Do opłaty liczyły się dodane substancje „z wyłączeniem substancji występujących w nich naturalnie”. | Napój jest określany według pozycji 2009, 2101, 2106 i 2202 Nomenklatury Scalonej (CN). Coroczne zmiany tej nomenklatury nie zmieniają zasad opłaty, chyba że zmieni się sama ustawa. Według uzasadnienia katalog napojów objętych opłatą się nie rozszerza. | art. 1 pkt 2 projektu, art. 12a ust. 3 i 13 ustawy o zdrowiu publicznym; art. 1 pkt 3 lit. a projektu (uchylenie art. 12b ust. 1) |
| Podstawa obliczenia: wszystkie cukry z etykiety | Ustawa nie wskazywała wprost podstawy obliczenia. Według OSR utrwalona linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wliczała cukrów naturalnych do opłaty. | Podstawą jest zawartość cukrów, dodatek substancji słodzących oraz dodatek kofeiny lub tauryny. Ilość cukrów przyjmuje się z tabeli wartości odżywczej na opakowaniu, więc liczą się także cukry naturalne. Uzasadnienie twierdzi, że to tylko doprecyzowanie. | art. 1 pkt 7 projektu, nowy art. 12ea ustawy o zdrowiu publicznym |
| Stawki i zaokrąglenia | 0,50 zł za litr opłaty stałej i 0,05 zł za każdy gram cukrów powyżej 5 g w 100 ml. Brak zasady zaokrąglania liczby litrów (brak w druku dokładnego brzmienia). | Stawki bez zmian, według uzasadnienia zmiany są redakcyjne. Zawartość cukrów zaokrągla się w górę do pełnego grama, a liczbę litrów w górę do części setnych. | art. 1 pkt 8 lit. a i d projektu, art. 12f ust. 1 i 5 ustawy o zdrowiu publicznym |
| Nowe zwolnienia: woda z sokiem i nektary z kwaśnych owoców | Według OSR mieszanina wody i soku oraz nektary z owoców kwaśnych powyżej 5 g cukrów w 100 ml podlegały opłacie. | Zwolnione będą napoje złożone wyłącznie z wody i soku, bez dodatku cukrów, słodzików, kofeiny i tauryny. Zwolnione będą też nektary z zamkniętej listy 28 kwaśnych owoców (między innymi porzeczki, wiśnie, maliny, truskawki), jeśli mają najwyżej 13 g cukrów w 100 ml i nie mają słodzików, kofeiny ani tauryny. Oba zwolnienia działają dopiero od ogłoszenia decyzji Komisji Europejskiej w sprawie pomocy publicznej. | art. 1 pkt 3 lit. b projektu, art. 12b ust. 2 pkt 8 i 9 ustawy o zdrowiu publicznym; art. 7 projektu |
| Sok warzywno-owocowy w zwolnieniu dla napojów z 20% soku | Zwolnienie dla napojów z co najmniej 20% soku i najwyżej 5 g cukrów w 100 ml obejmowało sok owocowy, warzywny i owocowo-warzywny. | Dopisano sok warzywno-owocowy, w zwolnieniu i w części opłaty liczonej tylko według stawki zmiennej. | art. 1 pkt 3 lit. b tiret drugie i art. 1 pkt 8 lit. f projektu, art. 12b ust. 2 pkt 5 i art. 12f ust. 7 ustawy o zdrowiu publicznym |
| Zwroty towaru | Brak w druku dokładnego brzmienia. Według uzasadnienia nowe przepisy doprecyzowują rozliczanie. | Opłatę od napojów zwróconych odejmuje się od opłaty należnej w miesięcznej informacji, na podstawie faktury korygującej. Jeśli odliczenie nie wystarczy, firma może w ciągu 30 dni złożyć wniosek o zwrot. | art. 1 pkt 8 lit. g i h projektu, art. 12f ust. 8–10 ustawy o zdrowiu publicznym |
| Zwrot opłaty przy eksporcie i wywozie do UE | Ustawa nie przewidywała zwrotu opłaty od napojów wywiezionych z Polski. | Zwrot należy się płatnikowi albo pierwszemu nabywcy, który kupił napoje bezpośrednio od płatnika i je wywiózł. Wniosek składa się w ciągu 12 miesięcy, z dowodami wywozu. Zwrot idzie ze środków NFZ. Spóźniony zwrot jest oprocentowany. | art. 1 pkt 11 projektu, nowe art. 12ia–12ie ustawy o zdrowiu publicznym |
| Rozliczenie, urzędy i nadpłaty | Organem był naczelnik urzędu skarbowego według siedziby płatnika (art. 12e ust. 5, uchylany). Według uzasadnienia nadpłata była zwracana bez wniosku. | Informacja o opłacie (CUK-1) i wpłata są miesięczne, do 25. dnia następnego miesiąca. Zakres danych określi minister finansów w rozporządzeniu. Organami są naczelnik urzędu skarbowego i dyrektor izby administracji skarbowej. Nadpłata będzie zwracana tylko na wniosek. Do opłaty stosuje się Ordynację podatkową. | art. 1 pkt 6, 9, 10 i 12 projektu, art. 12e, 12g, 12h i 12j ustawy o zdrowiu publicznym |
| Zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej | Według OSR te zakłady nie płaciły opłaty cukrowej, bo korzystały ze zwolnienia z opłat. | Zwolnienie z opłat nie obejmie opłaty od środków spożywczych, więc te zakłady będą ją płacić. | art. 2 projektu, art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych |
| Odsetki z rachunku VAT | Według OSR odsetek od zaległej opłaty nie można było zapłacić z rachunku VAT. | Z rachunku VAT będzie można zapłacić opłatę, dodatkową opłatę i odsetki za zwłokę od nich. | art. 3 projektu, art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a tiret ósme ustawy – Prawo bankowe |
Na plus
Sklepy i hurtownie przestaną być płatnikami opłaty
dla: hurtownie i sklepy, które nie produkują ani nie sprowadzają napojów · pewność 85%
Obowiązek przechodzi na producentów, importerów, nabywców z UE i zamawiających. Firma dalej w łańcuchu nie musi ustalać, czy ktoś wcześniej zapłacił.
„Nowelizacja przepisu ma na celu zmianę kręgu podmiotów obowiązanych do zapłaty opłaty” (art. 1 pkt 5 lit. a projektu, art. 12d ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym; uzasadnienie)
Można odzyskać opłatę od napojów wywiezionych z Polski
dla: producenci, importerzy i ich bezpośredni odbiorcy, którzy eksportują napoje lub wywożą je do innych krajów UE · pewność 90%
Dziś opłata od napojów wywiezionych przepada. Projekt daje zwrot na wniosek, w terminie 12 miesięcy.
„Art. 12ia. 1. W przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej napojów, od których” (art. 1 pkt 11 projektu, art. 12ia i 12ib ustawy o zdrowiu publicznym)
Odsetki, gdy urząd spóźni się ze zwrotem
dla: firmy wnioskujące o zwrot opłaty · pewność 90%
Zwrot wypłacony po terminie z rozporządzenia jest oprocentowany od dnia po upływie terminu.
„podlega oprocentowaniu, które przysługuje od dnia następującego po dniu upływu tych” (art. 1 pkt 11 projektu, art. 12id ust. 2 ustawy o zdrowiu publicznym)
Jasne rozliczanie zwrotów towaru
dla: płatnicy opłaty (producenci, importerzy, zamawiający) · pewność 90%
Opłatę od napojów zwróconych odejmuje się w miesięcznej informacji. Gdy to nie wystarczy, można złożyć wniosek o zwrot.
„8. Wysokość należnej opłaty pomniejsza się o wysokość opłaty naliczonej od” (art. 1 pkt 8 lit. g i h projektu, art. 12f ust. 8–10 ustawy o zdrowiu publicznym)
Darowizny na cele charytatywne bez opłaty
dla: organizacje pożytku publicznego, banki żywności i firmy przekazujące im napoje · pewność 85%
Wśród nowych form „sprzedaży” darowizna dla organizacji pożytku publicznego na cele charytatywne jest wyłączona. W wersji z konsultacji tego wyłączenia nie było.
„i o wolontariacie z przeznaczeniem na cele działalności charytatywnej prowadzonej” (art. 1 pkt 2 projektu, art. 12a ust. 2 pkt 5 ustawy o zdrowiu publicznym)
Lokale gastronomiczne przyrządzające napoje nie płacą opłaty
dla: restauracje, kawiarnie i bary · pewność 85%
Definicja producenta wyłącza firmy, które wytwarzają napoje tylko w ramach usług gastronomicznych.
„a także rozlewający napoje, z wyłączeniem podmiotu wytwarzającego napoje wyłącznie” (art. 1 pkt 2 projektu, art. 12a ust. 4 ustawy o zdrowiu publicznym)
Zwolnienie dla wody z sokiem i nektarów z kwaśnych owoców
dla: producenci nektarów i napojów z wody i soku, sadownicy uprawiający owoce kwaśne · pewność 70%
Nowe zwolnienia mogą obniżyć ceny tych produktów. Według uzasadnienia zwiększą też popyt na krajowe owoce. Według OSR branża napojowa zużywa od 1% do ponad 6% zbiorów owoców kwaśnych. Zwolnienia zaczną działać dopiero po decyzji Komisji Europejskiej.
„a) w których zawartość cukrów jest równa lub mniejsza niż 13 g” (art. 1 pkt 3 lit. b tiret piąte projektu, art. 12b ust. 2 pkt 8 i 9 ustawy o zdrowiu publicznym; art. 7 projektu)
Sok warzywno-owocowy dopisany do zwolnienia dla napojów z 20% soku
dla: producenci napojów warzywno-owocowych · pewność 85%
Napoje z przewagą soku warzywnego, które spełnią próg 20% soku i 5 g cukrów, nie zapłacą opłaty.
„warzywno-owocowego lub owocowo-warzywnego wynosi niemniej niż” (art. 1 pkt 3 lit. b tiret drugie projektu, art. 12b ust. 2 pkt 5 ustawy o zdrowiu publicznym)
Stabilniejsza klasyfikacja napojów
dla: producenci i importerzy napojów · pewność 70%
Przejście na Nomenklaturę Scaloną (CN) i zasada, że jej coroczne zmiany nie zmieniają opłaty, mają według uzasadnienia ograniczyć spory o to, czy napój podlega opłacie.
„i pobieraniu opłaty, jeżeli nie zostały określone w niniejszej ustawie.” (art. 1 pkt 2 projektu, art. 12a ust. 3 i 13 ustawy o zdrowiu publicznym)
Odsetki od zaległej opłaty można zapłacić z rachunku VAT
dla: płatnicy opłaty korzystający z podzielonej płatności · pewność 85%
Pieniądze zablokowane na rachunku VAT posłużą też do zapłaty odsetek od zaległej opłaty cukrowej.
„(Dz. U. z 2026 r. poz. 149, 1004 i …), oraz odsetek za zwłokę od tych opłat,” (art. 3 projektu, art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a tiret ósme ustawy – Prawo bankowe)
Według OSR uszczelnienie może zwiększyć wpływy NFZ
dla: Narodowy Fundusz Zdrowia i jego pacjenci · pewność 60%
Opłata obejmie sprzedaż przez internet, do gastronomii i nieodpłatne przekazanie. 96,5% wpływów trafia do NFZ. OSR nie podaje jednak żadnej kwoty.
„interpretacyjnych mogą przyczynić się do zwiększenia wpływów z tytułu opłaty od środków” (art. 1 pkt 2 i 10 projektu, art. 12a i 12h ustawy o zdrowiu publicznym; OSR pkt 6)
Na minus
Opłata od napojów rozdawanych na reklamę, konferencje i dla pracowników
dla: producenci i importerzy napojów · pewność 85%
Napoje przekazywane bez zapłaty (degustacje, reprezentacja, napoje dla pracowników i byłych pracowników) będą obciążone opłatą. W konsultacjach branża sprzeciwiła się temu, a ministerstwo uwagi nie przyjęło, poza darowiznami charytatywnymi.
„przekazanie lub wykorzystanie na potrzeby reprezentacji albo reklamy;” (art. 1 pkt 2 projektu, art. 12a ust. 2 pkt 8 i 9 ustawy o zdrowiu publicznym)
Nowi płatnicy i wcześniejsze płacenie opłaty
dla: producenci, importerzy i nabywcy z UE, którzy sprzedają do hurtowni, a dziś nie płacą · pewność 85%
Będą musieli co miesiąc składać informację CUK-1 i płacić opłatę już przy pierwszej sprzedaży. Wcześniej płacił ktoś dalej w łańcuchu. OSR sam wskazuje to jako zwiększenie obciążeń.
„Zwiększenie obciążeń finansowych.” (art. 1 pkt 5 lit. a i pkt 9 projektu, art. 12d ust. 1 i 12g ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym; OSR pkt 4)
Cukry naturalne mogą podnieść opłatę
dla: producenci napojów z dodatkiem soku i ich klienci · pewność 60%
Podstawą ma być ilość cukrów z etykiety, czyli razem z naturalnymi. Uzasadnienie twierdzi, że nic się nie zmienia. OSR przyznaje jednak, że według Naczelnego Sądu Administracyjnego cukrów naturalnych nie należy dziś liczyć. W praktyce opłata za część napojów może więc wzrosnąć.
„publicznym cukry naturalne nie powinny być uwzględniane przy ustalaniu wysokości opłaty od” (art. 1 pkt 7 projektu, art. 12ea ust. 2 ustawy o zdrowiu publicznym; OSR pkt 6)
Zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej tracą zwolnienie
dla: zakłady pracy chronionej (według OSR 559) i zakłady aktywności zawodowej (według OSR 146), które produkują lub sprowadzają napoje · pewność 85%
Zwolnienie z opłat nie obejmie już opłaty cukrowej. Zakłady, które są pierwszymi sprzedawcami napojów, będą ją płacić i składać informacje.
„2) opłat, z wyjątkiem opłaty skarbowej i opłaty od środków spożywczych, o której” (art. 2 projektu, art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych)
Zwrot przy wywozie tylko dla płatnika i pierwszego nabywcy
dla: dalsi pośrednicy (na przykład druga hurtownia w łańcuchu), którzy eksportują napoje · pewność 85%
Firma, która kupiła napoje od pośrednika, a nie od płatnika, nie dostanie zwrotu, choć opłata została zapłacona. W konsultacjach zgłoszono to jako nierówne traktowanie. Ministerstwo uwagi nie przyjęło.
„podmiotowi, który nabył te napoje od podmiotu obowiązanego do zapłaty opłaty,” (art. 1 pkt 11 projektu, art. 12ia ust. 1 i 12ib ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym)
Nadpłata zwracana tylko na wniosek
dla: płatnicy opłaty · pewność 70%
Według uzasadnienia dotąd nadpłatę zwracano bez wniosku. Teraz trzeba będzie o nią wystąpić.
„Proponowana zmiana wprowadza wymóg złożenia wniosku przez podmiot w celu uzyskania” (art. 1 pkt 10 projektu, art. 12h ust. 2 ustawy o zdrowiu publicznym)
Restauracje sprowadzające napoje same płacą opłatę
dla: lokale gastronomiczne, które same importują napoje lub kupują je w innych krajach UE · pewność 85%
Podanie takich napojów klientom w lokalu uznaje się za sprzedaż. Lokal staje się płatnikiem i musi składać informacje.
„w ramach importu lub nabycia wewnątrzwspólnotowego przez ten podmiot;” (art. 1 pkt 2 projektu, art. 12a ust. 2 pkt 6 ustawy o zdrowiu publicznym)
Nowe zwolnienia bez daty startu
dla: producenci nektarów i napojów z wody i soku, sadownicy · pewność 80%
Zwolnienia z art. 12b ust. 2 pkt 8 i 9 zaczną działać dopiero po decyzji Komisji Europejskiej. Projekt nie przewiduje terminu ani wariantu na wypadek odmowy.
„Art. 7. Przepisy art. 12b ust. 2 pkt 8 i 9 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się od dnia” (art. 7 projektu)
Zwolnienie dla wody z sokiem krytykowane z perspektywy zdrowia
dla: konsumenci, zwłaszcza dzieci i młodzież, oraz producenci czystej wody · pewność 50%
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Polskie Towarzystwo Nauk Żywieniowych i część branży ostrzegali w konsultacjach, że zwolnienie dla wody z sokiem może obniżyć ceny napojów słodzonych sokiem i zwiększyć spożycie cukru. To ocena z konsultacji, nie wynik przepisu.
„mogą wpłynąć na zwiększenie atrakcyjności cenowej” (art. 1 pkt 3 lit. b tiret piąte projektu, art. 12b ust. 2 pkt 8 ustawy o zdrowiu publicznym; zestawienie uwag z opiniowania)
Wrzutki: zmiany innych ustaw
Przepisy, które zmieniają inne ustawy niż główny przedmiot projektu. Oznaczenie mówi, jak zmiana ma się do tematu projektu.
ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
luźno powiązana · pewność 80%
Zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej tracą zwolnienie z opłaty cukrowej. Według uzasadnienia dodatkowa opłata już teraz nie jest objęta zwolnieniem jako opłata sankcyjna.
Dotyczy tej samej opłaty, ale nie jest potrzebna, żeby nowy system poboru działał. To odrębna decyzja o rozszerzeniu kręgu płatników, która mogła być osobnym projektem.
„2) opłat, z wyjątkiem opłaty skarbowej i opłaty od środków spożywczych, o której” (art. 2 projektu, art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych)
ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe
powiązana · pewność 65%
Pozwala zapłacić z rachunku VAT opłatę cukrową, dodatkową opłatę i odsetki za zwłokę od nich.
Dostosowuje sposób płacenia tej samej opłaty i odesłania do art. 12i ust. 1 i 1a. Dodanie odsetek to drobne ułatwienie dla płatników, które teoretycznie mogło być osobną zmianą.
„(Dz. U. z 2026 r. poz. 149, 1004 i …), oraz odsetek za zwłokę od tych opłat,” (art. 3 projektu, art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a tiret ósme ustawy – Prawo bankowe)
ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
powiązana · pewność 95%
Poprawia odesłanie w przepisie o przychodach NFZ, tak by obejmowało oba rodzaje dodatkowej opłaty (art. 12i ust. 1 i 1a).
Czysto techniczne dostosowanie odesłania do ustawy o zdrowiu publicznym. Uzasadnienie nazywa ją zmianą porządkującą.
„w ust. 1 w pkt 7g wyrazy „art. 12i ust. 1” zastępuje się wyrazami „art. 12i ust. 1 i 1a”.” (art. 4 projektu, art. 116 ust. 1 pkt 7g ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych)
Koszty według OSR
OSR nie podaje żadnych kwot skutków projektu. Tabela wpływu na sektor finansów publicznych jest pusta. Według OSR zmiany „mogą przyczynić się do zwiększenia wpływów”, ale braku danych o obrocie napojami nie da się tego oszacować. Według OSR nowe zwolnienia (woda z sokiem, nektary) nie powinny zmniejszyć wpływów, bo według orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego cukry naturalne i tak nie są dziś liczone. Według OSR wydatki Krajowej Administracji Skarbowej nie wzrosną. Dla porównania OSR podaje dotychczasowe wpływy z opłaty: 1473 mln zł w 2021 r., 1656 mln zł w 2022 r., 1505 mln zł w 2023 r., 1493 mln zł w 2024 r. i 1532 mln zł w 2025 r. 96,5% wpływów trafia do NFZ. W marcu 2026 r. płatników było 524. Firmy ponoszą koszt nowych obowiązków: miesięcznych informacji CUK-1 i wniosków o zwrot. OSR nie wycenia tego kosztu.
Czego nie wiadomo
- Nie wiadomo, czy i o ile wzrosną ceny napojów dla konsumentów po objęciu opłatą sprzedaży internetowej, sprzedaży do gastronomii i liczenia cukrów naturalnych. OSR twierdzi, że projekt nie wpływa na obywateli, ale nie podaje analizy.
- Nie da się ocenić skali wzrostu wpływów. OSR wprost pisze, że nie da się tego oszacować, a tabela skutków finansowych jest pusta.
- Nie wiadomo, kiedy i czy Komisja Europejska zgodzi się na zwolnienia z art. 12b ust. 2 pkt 8 i 9.
- Nie wiadomo, ile zakładów pracy chronionej i zakładów aktywności zawodowej faktycznie produkuje lub sprowadza napoje i stanie się płatnikami. OSR podaje tylko łączną liczbę zakładów.
- Skutki liczenia cukrów naturalnych zależą od praktyki organów i sądów. Uzasadnienie mówi, że to doprecyzowanie, a OSR wskazuje, że dzisiejsze orzecznictwo cukrów naturalnych nie liczy.
- Terminy zwrotu (30 dni, 90 dni przy dodatkowym sprawdzeniu) są tylko w projekcie rozporządzenia dołączonym do druku, nie w ustawie.
Przebieg prac w Sejmie
- 2026-09-24 Projekt wpłynął do Sejmu
- 2026-09-28 Skierowano do I czytania na posiedzeniu Sejmu (Sejm)
- 2026-10-08 I czytanie na posiedzeniu Sejmu (ZDR)(FPB)głosowanie: za 199, przeciw 239, wstrz. 0
Źródła
Opublikował: Jakub Borawski (redaktor) · 06.11.2026, 08:45
Opracowanie przygotowane z pomocą modelu językowego i zatwierdzone przez redakcję. Cytaty zweryfikowane w tekście druku: 37/37. Opublikowano 2026-11-06 07:45 UTC. Jak to powstaje.