Zmiany › BILL · Sejm 10 kad., proces nr 3184 · wersja 1
Obywatelska reforma łowiectwa: 700 m od budynków, koniec komercyjnych polowań i jawny rejestr polowań
Projekt obywatelski mocno ogranicza polowania. Zwiększa odległość strzału od budynków do 700 m, zakazuje sprzedaży polowań, nocnych polowań i naganek. Daje właścicielom gruntów i organom ochrony przyrody wpływ na łowiectwo, tworzy publiczny rejestr polowań i wprowadza nadzór ministra nad PZŁ.
Oficjalnie: Obywatelski projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo łowieckie oraz niektórych innych ustaw
Większość mieszkańców i osób korzystających z lasów zyska: więcej bezpieczeństwa, jawności i kontroli nad własnym gruntem, a organizacje przyrodnicze dostaną realne narzędzia. Bilans jest wyraźnie ujemny dla myśliwych, kół łowieckich i biur polowań. Niepewny jest dla rolników i budżetu państwa, bo nikt nie oszacował kosztów szkód łowieckich, gdy obwody się skurczą. Do tego dochodzą wątpliwości co do zgodności z prawem UE i błędy redakcyjne.
Najmocniejszy plus
Organizacje społeczne zyskują prawa strony i prawo do skargi (dla: organizacje ochrony zwierząt, przyrody i środowiska)
Najmocniejszy minus
Likwidacja branży sprzedaży polowań przy niskim odszkodowaniu (dla: biura polowań, ośrodki hodowli zwierzyny i firmy turystyki łowieckiej na wsi)
Co dorzucono do projektu · 1 spoza tematu
W skrócie
Projekt wniósł komitet obywatelski „UWAGA! Polowanie. Zmieńmy prawo łowieckie. Na dobre.”. Gruntownie zmienia ustawę z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie. Myśliwi nie będą mogli strzelać bliżej niż 700 m od budynków i zebrań publicznych. Zakazane będą polowania nocą, z naganką, z pojazdów, a także dokarmianie zwierząt i komercyjna sprzedaż polowań. Biura polowań dostaną do 3 lat na wygaszenie działalności i odszkodowanie w wysokości 5–15% średniego rocznego przychodu. Właściciel gruntu będzie mógł nie zgodzić się na włączenie działki do obwodu łowieckiego. Plany łowieckie uzgodni regionalny dyrektor ochrony środowiska, a organizacje społeczne zyskają prawa strony. Powstanie publiczny rejestr polowań. Polski Związek Łowiecki (PZŁ) będzie składał ministrowi sprawozdania do zatwierdzenia. Kary za naruszenia będą surowsze. Utrudnianie polowania przestanie być przestępstwem i stanie się wykroczeniem. Myśliwi z pozwoleniem na broń będą co 5 lat przedstawiać orzeczenia lekarskie i psychologiczne.
Pełne opracowanie
Co się zmienia
| Temat | Było | Będzie | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Nowa definicja łowiectwa | Według uzasadnienia łowiectwo to element ochrony środowiska przyrodniczego. Obejmuje ochronę zwierząt łownych i gospodarowanie ich zasobami. | Łowiectwo to zarządzanie populacjami gatunków łownych z uwzględnieniem zasad ekologii oraz gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej. | art. 1 pkt 1 projektu (numer punktu nieczytelny w skanie), art. 1 Prawa łowieckiego |
| Nowa definicja polowania | Polowanie to czynności „zmierzające do wejścia w jej posiadanie” (w posiadanie zwierzyny). | Polowanie to czynności „zmierzające do zabicia zwierzęcia”. | art. 1 pkt 2 projektu, art. 4 ust. 2 Prawa łowieckiego |
| Kryteria uznania gatunku za łowny i przegląd listy co 5 lat | Według uzasadnienia ustawa nie zawiera kryteriów uznania gatunku za łowny. Nie przewiduje też obowiązkowej weryfikacji listy. | Gatunek może być łowny tylko wtedy, gdy dane naukowe, monitoringowe lub urzędowe wskazują na nadmierną liczebność i szkody. Minister co najmniej raz na 5 lat ocenia listę i usuwa gatunki, które nie spełniają przesłanek. Pierwsza ocena ma nastąpić w ciągu 12 miesięcy. | art. 1 pkt 3 projektu, art. 5 Prawa łowieckiego; art. 23 ust. 2 projektu |
| Roczne plany łowieckie pod kontrolą regionalnego dyrektora ochrony środowiska | Według uzasadnienia plany są zatwierdzane w modelu, który nie zapewnia wystarczającego udziału organów ochrony przyrody. Kodeks postępowania administracyjnego nie ma zastosowania. | Regionalny dyrektor ochrony środowiska uzgadnia liczbę zwierząt do zabicia. Odmawia uzgodnienia, gdy dane są niepełne lub plan zagraża ochronie gatunków. Bez uzgodnienia nadleśniczy nie zatwierdzi planu. Plan musi też podawać liczbę zwierząt postrzelonych i nieodnalezionych. | art. 1 pkt 4 projektu, art. 8a ust. 6, 9, 9a, 9b, 13a Prawa łowieckiego |
| Wieloletnie plany hodowlane: ocena środowiskowa i udział organizacji | Według uzasadnienia plany nie podlegają strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko. Organizacje społeczne nie mają w tej sprawie praw strony. | Każdy plan przechodzi strategiczną ocenę oddziaływania na środowisko. Nie można go zatwierdzić przy ryzyku znacząco negatywnego wpływu, także na obszary Natura 2000. Plan zatwierdza decyzją Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, a odwołanie przysługuje do ministra. Organizacje społeczne mają prawa strony i mogą skarżyć decyzję do sądu. | art. 1 pkt 5 projektu, art. 8c ust. 5a–5d, 6, 8, 8a, 8b Prawa łowieckiego |
| Ambony i urządzenia łowieckie | Według uzasadnienia ustawa nie zakazuje ambon w otulinach parków narodowych, rezerwatów ani na obszarach Natura 2000. | Urządzenia wymagają zgody właściciela w formie pisemnej lub dokumentowej. W otulinach parków narodowych i rezerwatów ambony są zakazane. Na obszarach Natura 2000 też, chyba że regionalny dyrektor ochrony środowiska zezwoli. Istniejące zgody trzeba uzupełnić, a ambony z zakazanych terenów usunąć w ciągu 12 miesięcy. W ostojach zwierząt nie wolno polować. | art. 1 pkt 7 projektu, art. 12 Prawa łowieckiego; art. 7 projektu |
| Zakaz dokarmiania i nęcenia zwierząt łownych | Według uzasadnienia obowiązujące przepisy dopuszczają dokarmianie zwierzyny. | Dokarmianie i nęcenie są zakazane. Wyjątek: zgoda regionalnego dyrektora ochrony środowiska w szczególnie uzasadnionych przypadkach. | art. 1 pkt 8 projektu (numer punktu nieczytelny w skanie), art. 13 Prawa łowieckiego |
| Koniec zasiedleń bażanta, daniela i muflona | Art. 16a pozwalał wprowadzać te gatunki do środowiska w celu zasiedleń. | Art. 16a zostaje uchylony. Ośrodki hodowli zwierzyny tracą cel hodowli zwierząt do zasiedlania łowisk. | art. 1 pkt 9 i pkt 16 projektu, art. 16a i art. 28 ust. 2 pkt 4 Prawa łowieckiego |
| Zakaz komercyjnej sprzedaży polowań | Art. 18 dopuszczał działalność gospodarczą obejmującą usługi turystyczne z polowaniami w Polsce i za granicą. Art. 21 i 21a regulowały egzamin dla takich przedsiębiorców. | Zakazane jest organizowanie, oferowanie, sprzedaż, pośrednictwo i reklama odpłatnych polowań w Polsce, także w formie niepieniężnej. Nowych firm nie wolno zakładać. Istniejące działają najdłużej do 31 grudnia trzeciego roku po wejściu ustawy w życie. Za naruszenie grozi grzywna do 200 000 zł. Art. 21 i 21a zostają uchylone. | art. 1 pkt 10–12 i pkt 32 lit. d projektu, art. 18 i art. 51 ust. 1a Prawa łowieckiego; art. 10 projektu |
| Odszkodowania dla biur polowań | Brak w druku (nowa instytucja). | Skarb Państwa wypłaci odszkodowanie za stratę majątkową, bez utraconych korzyści. Wynosi ono 15% średniego rocznego przychodu przy zamknięciu firmy w ciągu 12 miesięcy, 10% w ciągu 24 miesięcy i 5% w ciągu 36 miesięcy. Wniosek składa się do ministra, a od decyzji można iść do sądu bez opłat. Odszkodowanie nie jest przychodem w rozumieniu ustaw o podatku dochodowym. | art. 11–19 projektu |
| Właściciel może nie zgodzić się na włączenie gruntu do obwodu łowieckiego | Według uzasadnienia właściciel ma ograniczony wpływ na podział na obwody. Może tylko złożyć oświadczenie o zakazie polowania na gruncie już włączonym do obwodu. | Właściciel lub użytkownik wieczysty może się sprzeciwić w terminie co najmniej 21 dni. Grunt wbrew woli właściciela włączy tylko minister, decyzją na wniosek marszałka, jeśli sejmik uzna go za niezbędny. Obecne obwody działają do czasu nowych uchwał sejmików, najdłużej 36 miesięcy. | art. 1 pkt 14 lit. c i d projektu, art. 27 ust. 13a, 16a, 16b Prawa łowieckiego; art. 8 projektu |
| Więcej terenów poza obwodami łowieckimi i rola gmin w miastach | Brak w druku pełnego obecnego brzmienia art. 26. | Poza obwodami są m.in. ośrodki rehabilitacji dzikich zwierząt, schroniska, tereny zieleni i budynki użyteczności publicznej. Obwód w granicach miasta wymaga zgody gminy i nie może zagrażać ludziom. Rada gminy może uchwalać okresowe zakazy polowań, np. w ferie, wakacje i dni wolne. | art. 1 pkt 13 i pkt 14 lit. a i e projektu, art. 26 i art. 27 ust. 8 pkt 1 lit. c oraz ust. 19 Prawa łowieckiego |
| Łatwiejsze oświadczenie o zakazie polowania na własnym gruncie | Według uzasadnienia oświadczenie składa się osobiście u starosty, na piśmie i tylko jako osoba fizyczna. | Oświadczenie można złożyć na piśmie lub elektronicznie. Krąg uprawnionych obejmuje też samoistnych posiadaczy, a według uzasadnienia także osoby prawne. Wcześniej złożone oświadczenia zachowują moc. | art. 1 pkt 15 projektu, art. 27b ust. 1, 2 i 4 Prawa łowieckiego; art. 9 projektu |
| Finanse i nadzór nad PZŁ | Według uzasadnienia brakuje szczegółowej, publicznej sprawozdawczości i skutecznych narzędzi reakcji ministra. | PZŁ i koła mają zamknięty katalog źródeł przychodu. Co roku sporządzają sprawozdania finansowe i merytoryczne, które się publikuje. Sprawozdania PZŁ zatwierdza minister. Przy nieprawidłowościach minister może zarządzić kontrolę, zażądać programu naprawczego, a nawet odwołać Łowczego Krajowego. Kontrola obejmie też gospodarność i rzetelność. | art. 1 pkt 18 i 19 projektu, art. 35 i art. 35a Prawa łowieckiego; art. 20 projektu |
| Pokrzywdzony w postępowaniach dyscyplinarnych PZŁ | Według uzasadnienia stronami są tylko oskarżyciel i obwiniony. | Pojawia się pokrzywdzony. W sprawach dotyczących ochrony zwierząt i przyrody jego prawa może wykonywać organizacja społeczna. | art. 1 pkt 20 projektu, art. 35f ust. 5 i 6 Prawa łowieckiego |
| Państwowa Straż Łowiecka: niezależność i badanie trzeźwości | Brak w druku wymogu niezależności od PZŁ. Brak uprawnienia do badania alkomatem. | Strażnik nie może być członkiem PZŁ. Dotyczy to strażników zatrudnionych po wejściu ustawy w życie. Strażnik może żądać badania alkomatem, a przy odmowie ująć osobę i doprowadzić ją na Policję. | art. 1 pkt 21 i 22 projektu, art. 38 ust. 1 pkt 9 i art. 39 ust. 2 pkt 3a Prawa łowieckiego; art. 21 projektu |
| Nowe zakazy: osoby bez uprawnień, alkohol, pojazdy, naganka, noc | Brak w druku obecnego katalogu zakazów. Według uzasadnienia dziś dopuszczalne są m.in. polowania z naganką i nocne. | Zakazane będzie zabieranie na polowanie osób bez uprawnień i polowanie po alkoholu. Zakazane będą też polowania z pojazdów i łodzi, z naganką, nocą (także z noktowizją i termowizją) oraz strzelanie przy ośrodkach rehabilitacji zwierząt. Zakaz udziału dzieci obejmie też zbiórkę, odprawę, przerwy i pokot. | art. 1 pkt 24 lit. a i c projektu, art. 42aa ust. 1 pkt 5a–5f i ust. 2 Prawa łowieckiego |
| Strzał co najmniej 700 m od budynków | Minimalna odległość strzału od zabudowań wynosi co do zasady 150 m. | Strzał jest zakazany bliżej niż 700 m od zebrań publicznych i od wszystkich budynków. Przy budynkach użyteczności publicznej odległość liczy się od granicy działki. Za zgodą właściciela budynku można zejść do 150 m, ale nie przy budynkach użyteczności publicznej. | art. 1 pkt 24 lit. b i c projektu, art. 42aa ust. 1 pkt 13 i ust. 3 Prawa łowieckiego |
| Zakaz promowania polowań w publicznych przedszkolach i szkołach podstawowych | Brak w druku (nowy zakaz). | Pod zakazem są PZŁ, koła, ich członkowie, powiązane podmioty oraz dzierżawcy obwodów. Nie mogą promować polowań, np. pokazując trofea, wypreparowane zwierzęta czy broń. | art. 1 pkt 25 projektu, art. 42aaa Prawa łowieckiego |
| Polowania zbiorowe: dłuższe wyprzedzenie, dokładne miejsce, sprzeciw rozpatruje wójt | Polowanie zgłasza się co najmniej 14 dni wcześniej. Według uzasadnienia sprzeciw rozpatruje dzierżawca lub zarządca obwodu. | Zgłoszenie 21 dni wcześniej, z miejscem określonym co najmniej do obrębu ewidencyjnego. W obwodzie może trwać naraz jedno polowanie zbiorowe. Wójt zawiadamia właścicieli gruntów i ogłasza polowanie. Wójt uwzględnia sprzeciw, jeśli polowanie zagraża ludziom, ich zwierzętom lub mieniu. | art. 1 pkt 26 projektu, art. 42ab Prawa łowieckiego |
| Publiczny rejestr polowań i gospodarki łowieckiej | Według uzasadnienia informacje są rozproszone. Nie ma jednego rejestru. | Ministerstwo poprowadzi jawny rejestr. Znajdą się w nim granice obwodów, plany, polowania zbiorowe i indywidualne (bez nazwiska myśliwego), liczby zabitych i postrzelonych zwierząt, lokalizacja ambon i sprawozdania PZŁ. Rejestr powstanie w 12 miesięcy. Brak wpisu będzie wykroczeniem. Książka ewidencji polowań indywidualnych będzie elektroniczna i obejmie liczbę strzałów do zwierzyny grubej. | art. 1 pkt 27, 28 i 32 lit. b projektu, art. 42b ust. 1, art. 42ba i art. 51 ust. 1 pkt 5g Prawa łowieckiego; art. 22 projektu |
| Uchylenie przepisu o polowaniach cudzoziemców | Według opinii BEOS art. 43 dotyczył polowań cudzoziemców i Polaków mieszkających za granicą, którzy nie są członkami PZŁ. | Art. 43 zostaje uchylony, a w art. 42 skreśla się odesłanie do niego. Uzasadnienie nie wyjaśnia skutków. | art. 1 pkt 23 i 29 projektu, art. 42 ust. 2 pkt 1 i art. 43 Prawa łowieckiego |
| Bez polowań w okresach godów i odchowu młodych | Okresy polowań określa minister w rozporządzeniu. Ustawa nie zawiera ograniczenia biologicznego. | Okresy polowań nie mogą obejmować godów, rozrodu ani odchowu młodych, jeśli polowanie istotnie zakłócałoby te zachowania. | art. 1 pkt 30 projektu, art. 44 ust. 1a Prawa łowieckiego |
| Decyzje starosty o odstrzale redukcyjnym | Starosta może zarządzić odłów lub odstrzał redukcyjny przy szczególnym zagrożeniu obiektów produkcyjnych i użyteczności publicznej. | Zabicie zwierząt jest dopuszczalne tylko przy rzeczywistym i bezpośrednim zagrożeniu ze strony konkretnych zwierząt, bez alternatyw i proporcjonalnie. Starosta pyta o opinię organizację ochrony zwierząt, ogłasza wszczęcie postępowania i szczegółowo uzasadnia decyzję. Organizacje mają prawa strony i mogą wnieść skargę do sądu. Nowe zasady obejmą też sprawy w toku. | art. 1 pkt 31 projektu, art. 45 ust. 3–3h Prawa łowieckiego; art. 24 projektu |
| Surowsze kary i zakazy polowania | Za wykroczenia grozi tylko grzywna, za przestępstwa z art. 52 pozbawienie wolności do roku. Umyślne utrudnianie polowania jest przestępstwem (art. 52 pkt 8). | Za wykroczenia grozi areszt, ograniczenie wolności albo grzywna, dochodzą nowe wykroczenia. Za przestępstwa z art. 52 grozi do 3 lat. Sąd może orzec zakaz polowania na 1–15 lat, a przy recydywie nawet dożywotnio. Utrudnianie polowania staje się wykroczeniem i dotyczy tylko polowań zgłoszonych i wpisanych do rejestru. | art. 1 pkt 32–35 projektu, art. 51–54 Prawa łowieckiego |
| Ograniczanie populacji zwierząt uchwałą sejmiku | Według uzasadnienia przepis nie wymaga wykazania rzeczywistego zagrożenia, braku alternatyw i proporcjonalności. | Uchwała sejmiku o odstrzale lub odłowie z uśmierceniem wymaga zagrożenia rzeczywistego, bezpośredniego i poważnego, braku alternatyw i proporcjonalności. Musi mieć uzasadnienie. Sejmik musi zasięgnąć opinii organizacji ochrony zwierząt, a ta może zaskarżyć uchwałę do sądu w 30 dni. | art. 2 projektu, art. 33a ust. 1a, 2, 2b, 2c ustawy o ochronie zwierząt; art. 25 projektu |
| Badania lekarskie i psychologiczne myśliwych co 5 lat | Według uzasadnienia myśliwi przedstawiają orzeczenia tylko przy ubieganiu się o pozwolenie na broń. | Posiadacze pozwolenia na broń do celów łowieckich co 5 lat przedstawiają Policji orzeczenia. Kto ma orzeczenia starsze niż 5 lat, musi dostarczyć nowe w ciągu 12 miesięcy. Polowanie bez ważnych badań będzie wykroczeniem. | art. 3 i art. 26 projektu, art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji; art. 1 pkt 32 lit. b projektu (art. 51 ust. 1 pkt 5h Prawa łowieckiego) |
Na plus
Właściciel decyduje, czy jego grunt trafi do obwodu łowieckiego
dla: właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości · pewność 90%
Właściciel może się sprzeciwić już przy tworzeniu obwodu. Włączenie wbrew jego woli wymaga decyzji ministra, którą można zaskarżyć.
„Właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości może nie wyrazić zgody na włączenie jego nieruchomości do obwodu łowieckiego.” (art. 1 pkt 14 lit. c i d projektu, art. 27 ust. 13a i 16a Prawa łowieckiego)
Prostsze złożenie zakazu polowania na własnym gruncie, także przez internet
dla: właściciele, użytkownicy wieczyści i samoistni posiadacze nieruchomości · pewność 90%
Wystarczy oświadczenie na piśmie albo przez e-Doręczenia lub konto w systemie urzędu. Nie trzeba jechać do starostwa.
„oświadczenie o zakazie wykonywania polowania na tej nieruchomości w formie pisemnej lub w postaci elektronicznej na adres do doręczeń elektronicznych lub za” (art. 1 pkt 15 projektu, art. 27b ust. 1 Prawa łowieckiego)
Większy dystans między strzelającym myśliwym a domami i zgromadzeniami
dla: mieszkańcy terenów wiejskich i podmiejskich · pewność 70%
Odległość rośnie ze 150 m do 700 m. Według uzasadnienia ma to zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców. Projekt nie podaje danych o wypadkach.
„13) strzelania do zwierząt łownych w odległości mniejszej niż 700 m od miejsca” (art. 1 pkt 24 lit. b projektu, art. 42aa ust. 1 pkt 13 Prawa łowieckiego)
Łatwiej sprawdzić, gdzie i kiedy odbywa się polowanie
dla: osoby spacerujące, biegające i zbierające grzyby w lasach i na polach · pewność 85%
Polowania zbiorowe trzeba będzie zgłaszać 21 dni wcześniej, podając dokładne miejsce. Wszystkie polowania trafią do publicznego rejestru, a gmina ogłosi je na stronie internetowej.
„la. Informacja o miejscu polowania, o którym mowa w ust. 1, wymaga jednoznacznego określenia miejsca w formie tekstowej i graficznej, z dokładnością” (art. 1 pkt 26 i 28 projektu, art. 42ab ust. 1a i 2a oraz art. 42ba Prawa łowieckiego)
Realna kontrola trzeźwości myśliwych i surowe kary za polowanie po alkoholu
dla: uczestnicy polowań i osoby postronne · pewność 90%
Strażnik może zbadać myśliwego alkomatem. Polowanie po alkoholu jest wykroczeniem, a w stanie nietrzeźwości przestępstwem. Sąd musi wtedy orzec zakaz polowania.
„żądania poddania się przez osobę wykonującą polowanie lub biorącą w nim udział badaniu w celu ustalenia zawartości alkoholu w organizmie” (art. 1 pkt 22, 32 i 33 projektu, art. 39 ust. 2 pkt 3a, art. 51 ust. 1c, art. 52 ust. 1 pkt 2d Prawa łowieckiego)
Organizacje społeczne zyskują prawa strony i prawo do skargi
dla: organizacje ochrony zwierząt, przyrody i środowiska · pewność 95%
Mogą brać udział w postępowaniach o plany hodowlane i decyzje o odstrzale oraz zaskarżać je do sądu. Mogą też zaskarżać uchwały sejmików i wykonywać prawa pokrzywdzonego w sprawach dyscyplinarnych.
„wieloletniego łowieckiego planu hodowlanego albo jego zmiany, może uczestniczyć w tym postępowaniu na prawach strony.” (art. 1 pkt 5, 20, 31 i art. 2 projektu)
Mniej inwazyjnych praktyk wobec dzikich zwierząt
dla: dzikie zwierzęta i osoby, którym zależy na ich ochronie · pewność 75%
Projekt zakazuje dokarmiania i nęcenia, polowań nocnych, z naganką i z pojazdów oraz polowań w okresach rozrodu. Według uzasadnienia ograniczy to cierpienie zwierząt i ryzyko chorób.
„Okresy polowań nie mogą obejmować okresów godowych, rozrodczych ani” (art. 1 pkt 8, 24 i 30 projektu, art. 13, art. 42aa ust. 1 pkt 5c–5e, art. 44 ust. 1a Prawa łowieckiego)
Lista gatunków łownych oparta na danych i regularnie sprawdzana
dla: gatunki o malejącej liczebności, zwłaszcza ptaki, i opinia publiczna · pewność 85%
Gatunek może być łowny tylko przy nadmiernej liczebności i szkodach. Minister musi co 5 lat usuwać z listy gatunki, które tych przesłanek nie spełniają.
„Minister właściwy do spraw środowiska dokonuje, nie rzadziej niż raz na 5 lat,” (art. 1 pkt 3 projektu, art. 5 ust. 1, 3 i 4 Prawa łowieckiego)
Miasta decydują o polowaniach na swoim terenie
dla: gminy miejskie i ich mieszkańcy · pewność 90%
Obwód w granicach miasta wymaga zgody gminy. Rada gminy może ustanawiać okresowe zakazy polowań, np. w czasie wydarzeń, ferii i dni wolnych.
„administracyjnych miast, właściwa rada gminy może uchwalać okresowe zakazy” (art. 1 pkt 14 lit. a i e projektu, art. 27 ust. 8 pkt 1 lit. c i ust. 19 Prawa łowieckiego)
Jawność finansów PZŁ i kół łowieckich
dla: opinia publiczna i członkowie kół łowieckich · pewność 85%
Sprawozdania finansowe i merytoryczne będą publikowane w rejestrze i dostępne przez co najmniej 10 lat. Minister może odmówić ich zatwierdzenia i zarządzić kontrolę.
„14. Polski Związek Łowiecki podaje do publicznej wiadomości sprawozdania,” (art. 1 pkt 18 projektu, art. 35 ust. 6–16 Prawa łowieckiego)
Utrudnianie polowania przestaje być przestępstwem
dla: osoby protestujące przeciw polowaniom i przypadkowi przechodnie · pewność 90%
Czyn staje się wykroczeniem i dotyczy tylko polowań prawidłowo zgłoszonych i wpisanych do rejestru.
„Projekt dokonuje zmiany kwalifikacji czynu polegającego na umyślnym utrudnianiu bądź uniemożliwianiu polowania z przestępstwa na wykroczenie” (art. 1 pkt 32 lit. b i pkt 33 lit. b projektu, art. 51 ust. 1 pkt 5f i art. 52 Prawa łowieckiego)
Biura polowań dostają okres przejściowy i nieopodatkowane odszkodowanie
dla: przedsiębiorcy prowadzący dziś sprzedaż polowań · pewność 90%
Mogą działać do 3 lat. Szybsze zamknięcie firmy daje wyższe odszkodowanie (15%, 10% lub 5% średniego rocznego przychodu), wolne od podatku dochodowego.
„Art. 19. Przychód z tytułu odszkodowania nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy” (art. 10, 12 i 19 projektu)
Okresowa kontrola zdrowia osób posiadających broń myśliwską
dla: osoby postronne i uczestnicy polowań · pewność 80%
Myśliwi będą co 5 lat przedstawiać orzeczenia lekarskie i psychologiczne, jak posiadacze broni do ochrony osobistej. Według opinii BEOS jest to zgodne z dyrektywą 2021/555.
„Osoba posiadająca pozwolenie na broń wydane w celu określonym w art. 10 ust. 2 pkt 1-3 obowiązana jest raz na 5 lat przedstawić właściwemu organowi Policji orzeczenia” (art. 3 projektu, art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji)
Na minus
Likwidacja branży sprzedaży polowań przy niskim odszkodowaniu
dla: biura polowań, ośrodki hodowli zwierzyny i firmy turystyki łowieckiej na wsi · pewność 90%
Działalność trzeba zakończyć najpóźniej po 3 latach. Odszkodowanie wynosi 5–15% rocznego przychodu, bez utraconych korzyści. PZŁ uważa, że nie jest to słuszne odszkodowanie. Za naruszenie zakazu grozi grzywna do 200 000 zł.
„Rzeczypospolitej Polskiej podlega karze grzywny do 200 000 zł.” (art. 1 pkt 10 i 32 lit. d projektu, art. 18 i art. 51 ust. 1a Prawa łowieckiego; art. 10–12 projektu)
Koła łowieckie tracą część przychodów
dla: koła łowieckie i PZŁ · pewność 75%
Zakaz sprzedaży polowań odcina według PZŁ ważne źródło pieniędzy na odszkodowania łowieckie i czynsze. Nowy art. 35 ust. 2 zakazuje też przychodów z wydarzeń i szkoleń wykraczających poza potrzeby wewnętrzne.
„2. Polski Związek Łowiecki i kola łowieckie nie mogą uzyskiwać przychodów z innych źródeł niż określone w ust. 1, w szczególności z organizacji przedsięwzięć,” (art. 1 pkt 10 i 18 projektu, art. 18 i art. 35 ust. 2 Prawa łowieckiego)
Strefa 700 m może wyłączyć z polowań większość kraju
dla: myśliwi i dzierżawcy obwodów łowieckich · pewność 60%
Zakaz dotyczy wszystkich budynków, także gospodarczych i opuszczonych. Według analizy PZŁ co najmniej 75% terytorium wypadnie z obwodów. Zgoda właściciela pozwala zejść do 150 m, ale trzeba ją mieć od każdego właściciela w promieniu 700 m. Szacunek PZŁ nie został zweryfikowany w druku.
„wynika, że ewentualne wejście w życie projektowanych zmian doprowadzi do sytuacji, w której co najmniej 75 % terytorium Polski zostanie wyłączone z obszaru obwodów” (art. 1 pkt 24 lit. b i c projektu, art. 42aa ust. 1 pkt 13 i ust. 3 Prawa łowieckiego)
Ryzyko, że koszty szkód wyrządzanych przez zwierzynę przejdą na państwo
dla: budżet państwa i rolnicy · pewność 55%
Mniej obwodów oznacza więcej terenów, gdzie za szkody odpowiada Skarb Państwa. Tak wynika z art. 50 ust. 1b, który przytacza PZŁ. Rolnicy mogą też tracić, gdy gatunek zniknie z listy łownych. Uzasadnienie nie szacuje tego kosztu.
„za szkody wyrządzone przez zwierzynę na obszarach niewchodzących w skład obwodów łowieckich odpowiedzialność ponosi Skarb” (art. 1 pkt 3, 13, 14 i 24 projektu; stanowisko PZŁ w druku)
Zakaz nocnych polowań i termowizji może osłabić zwalczanie ASF i gatunków inwazyjnych
dla: hodowcy świń, rolnicy i dzierżawcy obwodów zobowiązani do zwalczania gatunków obcych · pewność 55%
PZŁ wskazuje, że nocne polowania na dziki i drapieżniki dopuszczono właśnie z powodu ASF i wścieklizny. Dziki i szopy prowadzą nocny tryb życia. Uzasadnienie tego nie omawia.
„Polski Związek Łowiecki przypomina, że możliwość polowania w nocy na dziki” (art. 1 pkt 24 lit. a projektu, art. 42aa ust. 1 pkt 5e Prawa łowieckiego)
Koszt obowiązkowych badań myśliwych
dla: posiadacze pozwolenia na broń do celów łowieckich · pewność 90%
Uzasadnienie szacuje komplet badań na 550–600 zł. W 5-letnim cyklu daje to 72–79 mln zł, czyli 14–16 mln zł rocznie, płaconych przez myśliwych.
„łączny koszt badań w pięcioletnim cyklu można ramowo oszacować na około 72-79 mln zł.” (art. 3 i art. 26 projektu; uzasadnienie, część 3.5)
Rok na nowe zgody i usunięcie ambon, bez rekompensaty
dla: dzierżawcy i zarządcy obwodów łowieckich, koła łowieckie · pewność 85%
W 12 miesięcy trzeba zebrać zgody na piśmie lub w formie dokumentowej dla wszystkich istniejących urządzeń. Trzeba też usunąć ambony z otulin parków i rezerwatów, a z obszarów Natura 2000, jeśli brak zezwolenia. PZŁ mówi o kilkuset tysiącach urządzeń. Projekt nie przewiduje zwrotu nakładów.
„Dzierżawcy i zarządcy obwodów łowieckich mają obowiązek uzyskania pisemnych zgód, o których mowa w art. 12 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym” (art. 7 projektu, art. 12 Prawa łowieckiego)
Zator w uzgadnianiu planów i niejasna procedura
dla: regionalni dyrektorzy ochrony środowiska oraz dzierżawcy obwodów · pewność 70%
Trzeba będzie uzgodnić około 5 tys. planów rocznie. Według PZŁ to średnio 312 na dyrekcję w około 20 dni. Projekt nie określa terminu, formy ani skutków milczenia organu. Bez uzgodnienia plan nie zostanie zatwierdzony.
„uzgodnienia, terminu na jego dokonanie, skutków bezczynności organu (brak fikcji” (art. 1 pkt 4 projektu, art. 8a ust. 9, 9a i 13a Prawa łowieckiego)
Osoby bez uprawnień nie mogą towarzyszyć myśliwym
dla: kandydaci na myśliwych, naganiacze, rodziny myśliwych, właściciele gruntów · pewność 75%
Zabranie na polowanie kogoś bez uprawnień jest wykroczeniem. PZŁ twierdzi, że uniemożliwi to staż kandydatów. Zakaz naganki eliminuje też pracę naganiaczy.
„5a) umożliwiania osobie nieuprawnionej do wykonywania polowania udziału” (art. 1 pkt 24 lit. a i pkt 32 lit. b projektu, art. 42aa ust. 1 pkt 5a i 5d, art. 51 ust. 1 pkt 5a Prawa łowieckiego)
Nieostry zakaz „pośredniej” promocji polowań w szkołach
dla: członkowie PZŁ, w tym nauczyciele i leśnicy będący myśliwymi · pewność 65%
Ustawa nie definiuje pośredniej promocji polowań. PZŁ obawia się, że zakaz obejmie każde zajęcia przyrodnicze prowadzone przez myśliwego.
„podstawowych działalności promującej w sposób bezpośredni lub pośredni wykonywanie polowania.” (art. 1 pkt 25 projektu, art. 42aaa Prawa łowieckiego)
Silny nadzór ministra nad PZŁ, aż do odwołania władz
dla: Polski Związek Łowiecki i jego władze · pewność 85%
Minister zatwierdza sprawozdania. Przy nieprawidłowościach może zarządzić kontrolę i odwołać Łowczego Krajowego lub członków Zarządu Głównego. Przesłanka „uzasadnionej obawy kontynuowania nieprawidłowości” jest szeroka.
„odwołać Łowczego Krajowego lub innych członków Zarządu Głównego” (art. 1 pkt 18 projektu, art. 35 ust. 12 pkt 6 Prawa łowieckiego)
Nowe wydatki budżetu państwa
dla: budżet państwa · pewność 80%
Według uzasadnienia rejestr kosztuje 3–8 mln zł na start i 0,6–1,5 mln zł rocznie. Nowe zadania kosztują rocznie około 2,25–6,6 mln zł w dyrekcjach ochrony środowiska i 0,75–1,76 mln zł w ministerstwie. Odszkodowania dla zbadanych 26 firm sięgną od 6,65 do 19,95 mln zł. Pełnej kwoty nie oszacowano.
„Ramowo należy więc przyjąć, że zwiększenie udziału RDOŚ w planowaniu łowieckim może wymagać około 2,25-6,60 mln zł rocznie” (art. 11–14 i art. 22 projektu; uzasadnienie, część 3)
Zakaz sprzedaży polowań może naruszać prawo UE
dla: jakość procesu legislacyjnego oraz usługodawcy i klienci z innych państw UE · pewność 80%
BEOS ocenił, że art. 18 może być niezgodny z art. 56 TFUE z powodu możliwej dyskryminacji pośredniej. Uzasadnienie samo sugeruje rozważenie notyfikacji.
„Projektowany art. 18 Prawa łowieckiego może być uznany za niezgodny z art. 56 TfUE.” (art. 1 pkt 10 projektu, art. 18 Prawa łowieckiego; opinia BEOS w druku)
Błędy redakcyjne i krótki termin wejścia w życie
dla: jakość procesu legislacyjnego, sądy i adresaci przepisów · pewność 80%
Art. 54 ust. 4 i 5 odsyła do nieistniejącego pkt 2e w art. 52 ust. 1. Art. 21 projektu mówi o strażnikach łowieckich, choć zmiana dotyczy Państwowej Straży Łowieckiej. PZŁ uważa 30 dni za zbyt krótki termin przy tej skali zmian.
„4. Niezależnie od ust. 3 w razie skazania za czyn określony w art. 52 ust. 1 pkt Ze” (art. 1 pkt 35 projektu (art. 54 ust. 4 i 5 Prawa łowieckiego), art. 21 i art. 27 projektu)
Trudniej podjąć szybką decyzję o odstrzale przy realnym zagrożeniu
dla: starostowie, sejmiki województw i mieszkańcy terenów z problemem dzików · pewność 60%
Przed decyzją trzeba ogłosić wszczęcie postępowania, dopuścić organizacje jako strony i wykazać brak alternatyw. PZŁ twierdzi, że postępowanie potrwa miesiące. Podobne wymogi zmiana ustawy o ochronie zwierząt nakłada na uchwały sejmików.
„jest dopuszczalne na podstawie uchwały sejmiku województwa tylko w razie” (art. 1 pkt 31 projektu (art. 45 ust. 3a–3h Prawa łowieckiego), art. 2 projektu (art. 33a ustawy o ochronie zwierząt))
Wrzutki: zmiany innych ustaw
Przepisy, które zmieniają inne ustawy niż główny przedmiot projektu. Oznaczenie mówi, jak zmiana ma się do tematu projektu.
ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
luźno powiązana · pewność 75%
Zaostrza warunki ograniczania populacji zwierząt uchwałą sejmiku (art. 33a). Odstrzał lub odłów z uśmierceniem wymaga zagrożenia rzeczywistego, bezpośredniego i poważnego oraz braku alternatyw. Uchwała musi mieć uzasadnienie i opinię organizacji ochrony zwierząt, a organizacja może ją zaskarżyć do sądu.
Ten sam cel co zmiany art. 45 Prawa łowieckiego, czyli zabijanie zwierząt jako ostateczność. Dotyczy jednak innego trybu i szerszego kręgu zwierząt. Mogłaby być osobnym projektem.
„Art. 2. W ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierzat (Dz. U. z 2023 r. poz.” (art. 2 i art. 25 projektu)
ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji
powiązana · pewność 70%
Rozszerza obowiązek przedstawiania Policji co 5 lat orzeczeń lekarskich i psychologicznych na posiadaczy pozwolenia na broń do celów łowieckich (art. 15 ust. 4). Przepis przejściowy daje 12 miesięcy osobom z orzeczeniami starszymi niż 5 lat.
Dotyczy bezpieczeństwa polowań. Nowe wykroczenie polowania bez ważnych badań (art. 51 ust. 1 pkt 5h Prawa łowieckiego) zakłada, że badania mają okres ważności.
„Art. 3. W ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2024 r. poz. 485” (art. 3 i art. 26 projektu)
Koszty według OSR
W druku nie ma odrębnego formularza OSR. Szacunki zawiera część uzasadnienia o skutkach finansowych i mają one charakter ramowy. Odszkodowania: dla 26 zbadanych podmiotów z przychodami około 132,98 mln zł koszt wyniósłby około 19,95 mln zł (stawka 15%), 13,30 mln zł (10%) albo 6,65 mln zł (5%). Pełnej kwoty nie oszacowano. Rejestr polowań: w najbardziej realistycznym wariancie 3–8 mln zł na start i 0,6–1,5 mln zł rocznie, w wariancie rozbudowanym do 20 mln zł. Ministerstwo: 0,75–1,76 mln zł rocznie na początku, później 0,45–1,10 mln zł. Regionalne dyrekcje ochrony środowiska: 2,25–6,60 mln zł rocznie, wariant bazowy około 3 mln zł. Badania myśliwych: 72–79 mln zł w 5-letnim cyklu (14–16 mln zł rocznie), płacą sami myśliwi. Wydatki państwa mają iść z części budżetu ministra właściwego do spraw środowiska. Uzasadnienie nie przewiduje istotnych kosztów dla samorządów. Nie szacuje kosztów szkód łowieckich, strategicznych ocen środowiskowych ani usuwania ambon. PZŁ zarzuca w druku brak tych wyliczeń.
Czego nie wiadomo
- Tekst pochodzi ze skanu przetworzonego przez OCR. Numery punktów w art. 1 projektu są częściowo nieczytelne (brak oznaczeń pkt 1–3, 8, 9 i 18). Numerację odtworzono z kolejności.
- Art. 19 projektu wyłącza odszkodowanie z przychodu w rozumieniu ustaw o podatku dochodowym od osób fizycznych i prawnych. Nie zmienia tekstu tych ustaw, więc nie ujęto go jako wrzutki.
- Nie wiadomo, czy zakaz strzału bliżej niż 700 m obejmuje odstrzały redukcyjne i sanitarne. Przepis mówi ogólnie o strzelaniu do zwierząt łownych. PZŁ twierdzi, że tak.
- Szacunek PZŁ o wyłączeniu co najmniej 75% terytorium z obwodów pochodzi od strony zainteresowanej. Druk go nie weryfikuje.
- Art. 8d ust. 2 nakazuje stosować do planów wieloletnich „przepisy, o których mowa w ust. 1”, a ust. 1 wyłącza tam stosowanie kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest jasne, czy kodeks ma się stosować.
- Nie wiadomo, jaki będzie skutek uchylenia art. 43 dla polowań cudzoziemców. Uzasadnienie tego nie omawia, a pełnego obecnego brzmienia przepisu nie ma w druku.
- Nowy art. 35 ust. 4 nadal mówi o wydatkach na epidemię COVID-19. Nie wiadomo, czy to celowe.
- Nie wiadomo, czy zakaz polowań w okresach godów obejmie samce gatunków, które nie opiekują się młodymi. Przesłanka „istotnego zakłócenia” jest nieostra.
- Nie wiadomo, co z umowami dzierżawy obwodów zawartymi na co najmniej 10 lat, gdy obwody zostaną utworzone na nowo. Projekt tego nie reguluje, na co wskazuje PZŁ.
Przebieg prac w Sejmie
- 2026-09-17 Projekt wpłynął do Sejmu
- 2026-09-17 Opinia organizacji samorządowej
- 2026-10-06 Skierowano do I czytania na posiedzeniu Sejmu (Sejm)
Źródła
Opublikował: Jakub Borawski (redaktor) · 06.11.2026, 08:45
Opracowanie przygotowane z pomocą modelu językowego i zatwierdzone przez redakcję. Cytaty zweryfikowane w tekście druku: 57/57. Opublikowano 2026-11-06 07:45 UTC. Jak to powstaje.