Zmiany › BILL · Sejm 10 kad., proces nr 3163 · wersja 1

Koniec jawnego rejestru beneficjentów, nowy system GIIF i sankcje przeciw broni masowego rażenia

Rząd ogranicza jawny dotąd Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych do osób z „uzasadnionym interesem”, każe wszystkim instytucjom obowiązanym zarejestrować się w nowym systemie GIIF i rozszerza sankcje na finansowanie broni masowego rażenia.

Redakcja: Jakub Borawski · opublikowano 2026-11-06 · wersja 1

Oficjalnie: Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

mieszana +9 plusów / −13 minusów · cytaty potwierdzone 40/40

Projekt w dużej mierze wykonuje obowiązkowe prawo UE i wyroki TSUE. Chroni prywatność beneficjentów i porządkuje komunikację z GIIF, ale ogranicza jawność własności spółek, która służyła kontroli społecznej. Zyskują beneficjenci rzeczywiści i grupy kapitałowe. Tracą obywatele bez statusu dziennikarza lub organizacji pożytku publicznego, NIK oraz małe instytucje obowiązane, które dostają nowy obowiązek rejestracji zagrożony karą.

Najmocniejszy plus

Lepsza ochrona prywatności osób kontrolujących spółki (dla: beneficjenci rzeczywiści spółek, fundacji i stowarzyszeń)

Najmocniejszy minus

Koniec swobodnego wglądu w rejestr i dłuższe czekanie na dane (dla: obywatele, aktywiści i osoby spoza list domniemanego interesu)

Co dorzucono do projektu

Projekt nie zmienia innych ustaw poza swoim przedmiotem.

Kogo dotyczy: instytucje obowiązane: banki, SKOK-i, firmy inwestycyjne, biura rachunkowe, notariusze, radcowie prawni, doradcy podatkowi i inni, spółki, fundacje, stowarzyszenia i trusty zgłaszające beneficjentów do CRBR, beneficjenci rzeczywiści, czyli osoby kontrolujące spółki, dziennikarze, organizacje pożytku publicznego i pracownicy naukowi, osoby i firmy sprawdzające kontrahentów w CRBR, organy państwa: GIIF, Policja, służby specjalne, KAS, prokuratura, zamawiający publiczni, wojewodowie i konsulowie, jednostki współpracujące z GIIF (art. 105 ustawy), członkowie Komitetu Bezpieczeństwa Finansowego, Najwyższa Izba Kontroli Od kiedy: z dniem 1 stycznia 2027 r., z wyjątkiem: przepisów o przekazywaniu informacji przez SIGIIF i o zawiadomieniach (art. 1 pkt 21 częściowo, pkt 22–27 częściowo, pkt 30–33) – od 1 kwietnia 2027 r.; przepisów o CRBR (art. 1 pkt 9–13, 15–20, 46, 47 w zakresie art. 180b) oraz art. 4, 5 i 10 – od 1 października 2027 r.; przepisów o komunikacji GIIF z jednostkami współpracującymi (art. 1 pkt 21 częściowo, pkt 28, 29, 36, art. 9 ust. 2) – od 1 stycznia 2028 r. · Obecny Generalny Inspektor Informacji Finansowej pełni funkcję do końca kadencji (art. 2). Członek Komitetu Bezpieczeństwa Finansowego bez wiedzy o środkach ograniczających traci funkcję po 7 dniach, a organ delegujący wskazuje następcę (art. 3). Podmioty korzystające z teletransmisji danych z CRBR zachowują ją najdłużej do 1 lutego 2028 r. (art. 4). Pierwsze sprawozdanie o ukryciu danych beneficjentów obejmie 2027 r. (art. 5). Dane podmiotów wykreślonych przed wejściem ustawy w życie pozostają w CRBR 10 lat (art. 6). Instytucje działające 31 grudnia 2026 r. składają wnioski o dostęp do SIGIIF w terminach od 14 stycznia do 31 maja 2027 r., pod groźbą kary (art. 7). Od 1 stycznia do 31 marca 2027 r. informacje o transakcjach przekazuje się dotychczasową drogą elektroniczną (art. 180c). W okresie od 1 października 2027 r. do 30 września 2028 r. urząd ma 30 dni na odpowiedź na wniosek o dane z CRBR (art. 180b). Dotychczasowe rozporządzenie wydane na podstawie art. 71 traci moc (art. 10). Status: w trakcie prac Obszary: bezpieczeństwo, przedsiębiorczość, prawa obywatelskie, UE, cyfryzacja, administracja

W skrócie

Projekt zmienia tylko jedną ustawę: ustawę z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Najważniejsza zmiana dotyczy Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR), czyli rejestru osób, które naprawdę kontrolują spółki i fundacje. Od 1 października 2027 r. rejestr przestanie być jawny dla każdego. Dostęp dostaną służby i urzędy, banki i inne instytucje obowiązane oraz osoby, które wykażą „uzasadniony interes”. Dla dziennikarzy, organizacji pożytku publicznego i naukowców ten interes jest domniemany. Beneficjent będzie mógł też wnioskować o ukrycie swoich danych, jeśli grozi mu przestępstwo albo jeśli nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych. Projekt każe wszystkim instytucjom obowiązanym zarejestrować się w nowym systemie teleinformatycznym Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (SIGIIF 2.0, oparty na goAML). Za brak rejestracji grożą kary. Projekt dodaje też listy sankcyjne ONZ dotyczące broni masowego rażenia (Iran, Korea Północna) i kary za łamanie unijnych sankcji w tym zakresie.

Pełne opracowanie

Co się zmienia

Temat	Było	Będzie	Podstawa
CRBR przestaje być jawny	Według uzasadnienia CRBR ma charakter jawny. Każdy mógł przeglądać dane beneficjentów.	Uchylony zostaje przepis o jawności rejestru. Dostęp mają organy z listy, instytucje obowiązane oraz osoby, które na wniosek wykażą uzasadniony interes związany z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy.	art. 1 pkt 15 projektu (uchylenie art. 67), art. 1 pkt 16 projektu (art. 68a i art. 68d ustawy zmienianej)
Domniemany uzasadniony interes	Brak takiej instytucji, bo rejestr był jawny.	Ustawa wylicza 20 grup, którym przysługuje domniemanie interesu. Są wśród nich dziennikarze, organizacje pożytku publicznego, pracownicy uczelni, przyszli kontrahenci, zamawiający publiczni, sądy rejestrowe, wojewodowie i konsulowie, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz dostawcy produktów AML.	art. 1 pkt 16 projektu, art. 68d ust. 2 ustawy zmienianej
Procedura i terminy dostępu na wniosek	Brak procedury wnioskowej. Dane były dostępne od ręki.	Organ ma 12 dni na odpowiedź. Soboty i święta się nie liczą. Termin można wydłużyć 2 razy o 12 dni. Odmowa następuje w formie decyzji. Po udostępnieniu wnioskodawca dostaje potwierdzenie na 3 lata, a kolejne wnioski są załatwiane w 7 dni. Od 1 października 2027 r. do 30 września 2028 r. termin wynosi 30 dni.	art. 1 pkt 16 projektu (art. 68f ustawy zmienianej), art. 1 pkt 19 (art. 70k ust. 2), art. 1 pkt 47 (art. 180b)
Ukrycie danych beneficjenta	Brak w druku przepisu, który pozwalałby beneficjentowi ukryć dane.	Beneficjent może na wniosek uzyskać decyzję o ukryciu całości albo części swoich danych. Warunek: wykaże niewspółmierne ryzyko stania się ofiarą wskazanych przestępstw albo nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, np. jest małoletni. Ukrycie nie działa wobec organów ścigania i GIIF.	art. 1 pkt 12 projektu, art. 61c ustawy zmienianej; art. 68a ust. 3
Krótsze przechowywanie danych w CRBR	Według uzasadnienia dane przechowywano przez 10 lat.	Dane są dostępne przez 5 lat od wykreślenia podmiotu z KRS. Organ może przedłużyć ten okres o kolejne maksymalnie 5 lat. Potem usuwa dane osobowe. Dla podmiotów wykreślonych przed wejściem ustawy w życie zostaje 10 lat.	art. 1 pkt 14 projektu (art. 64 ustawy zmienianej), art. 6 projektu
Spółka nie dowie się, kto sprawdzał jej dane	Brak w druku.	Ani o udostępnieniu danych organom, ani o udostępnieniu na wniosek nie informuje się podmiotu, którego dane dotyczą.	art. 1 pkt 16 projektu, art. 68a ust. 2 i art. 68d ust. 6 ustawy zmienianej
Kara dla użytkownika rejestru	Brak takiej kary.	Kto ma potwierdzenie dostępu i nie zgłosi, że jego uzasadniony interes ustał, zapłaci do 50 000 zł kary.	art. 1 pkt 46 projektu, art. 153 ust. 4 ustawy zmienianej
Obowiązkowa rejestracja w SIGIIF 2.0	Według uzasadnienia formularz identyfikujący (art. 77) składały tylko instytucje, które pierwszy raz wykonywały obowiązek raportowy.	Każda instytucja obowiązana musi uzyskać dostęp do SIGIIF przed pierwszym klientem lub pierwszą transakcją okazjonalną. Wniosek obejmuje NIP, a u radców prawnych i doradców podatkowych na etacie numer PESEL. Za brak wniosku grozi kara.	art. 1 pkt 21 projektu (art. 71b, art. 71c ustawy zmienianej), art. 1 pkt 26 (uchylenie art. 77), art. 1 pkt 44 (art. 147 pkt 12a)
Harmonogram rejestracji dla istniejących instytucji	Brak w druku.	Instytucje działające 31 grudnia 2026 r. składają wnioski w kolejnych terminach, od 14 stycznia do 31 maja 2027 r., zależnie od rodzaju działalności. Spóźnienie grozi karą administracyjną.	art. 7 projektu
Zawiadomienia o podejrzeniu prania pieniędzy i ich korekty	Brak w druku dokładnego brzmienia. Według uzasadnienia zawiadomienia często nie zawierały danych potrzebnych GIIF.	Zawiadomienie musi opisywać okoliczności podejrzenia i działania podjęte przez instytucję. Błędne zawiadomienie trzeba poprawić od razu albo w 2 dni od żądania GIIF. Podobne obowiązki korekty obejmują informacje o transakcjach (art. 72) i odpowiedzi na żądania GIIF (art. 76).	art. 1 pkt 22, 24 i 25 projektu (art. 72 ust. 8, art. 74 ust. 3 pkt 8 i ust. 4, art. 76 ust. 5 ustawy zmienianej)
Odmowa pojedynczej transakcji zamiast zerwania współpracy	Według uzasadnienia tylko instytucje prowadzące rachunki bankowe mogły nie wykonać konkretnej transakcji. Inne musiały rozwiązać współpracę z klientem.	Każda instytucja obowiązana może nie przeprowadzić transakcji w ramach trwającej współpracy. Musi też dokumentować, co zrobiła i dlaczego nie mogła zastosować środków bezpieczeństwa.	art. 1 pkt 8 projektu, art. 41 ust. 1 pkt 2a i ust. 2a ustawy zmienianej
Księgowość w grupach kapitałowych	Instytucją obowiązaną był każdy podmiot prowadzący usługowo księgi rachunkowe.	Wyłączone są osoby prawne z tej samej grupy, które prowadzą księgi spółkom z grupy. To wykonanie wyroku TSUE C-3/24.	art. 1 pkt 2 projektu, art. 2 ust. 1 pkt 17 ustawy zmienianej
Sankcje związane z bronią masowego rażenia	Według uzasadnienia szczególne środki ograniczające z ustawy służyły tylko walce z terroryzmem i jego finansowaniem.	Instytucje obowiązane stosują środki także wobec osób z list GIIF opartych na rezolucjach ONZ o broni masowego rażenia. GIIF kontroluje wykonywanie tych obowiązków. Kary obejmują też naruszenia rozporządzeń UE wobec Iranu i Korei Północnej.	art. 1 pkt 37, 38, 43 i 45 projektu (art. 117 ust. 1, art. 118 ust. 1 pkt 1a, art. 130 ust. 1, art. 149 pkt 2–4 ustawy zmienianej)
Odmrażanie majątku zamrożonego przez pomyłkę	Brak w druku pełnego dotychczasowego brzmienia art. 119 ust. 3.	Jeśli majątek zamrożono osobie, wobec której nie stosuje się sankcji, GIIF wydaje decyzję o zwolnieniu z zamrożenia albo o udostępnieniu majątku. Dotyczy to także sankcji z 5 wskazanych rozporządzeń UE.	art. 1 pkt 39 projektu, art. 119 ust. 3 ustawy zmienianej
Ocena ryzyka nowych produktów	Instytucje oceniały ryzyko na podstawie ogólnego art. 27 ust. 1.	Ryzyko nowych produktów, usług i technologii trzeba ocenić przed ich wprowadzeniem. Ocena musi też uwzględniać krajową ocenę ryzyka i sprawozdanie Komisji Europejskiej. Według uzasadnienia nie rozszerza to obowiązków.	art. 1 pkt 7 projektu, art. 27 ust. 1a, 1b i 2 ustawy zmienianej
Wstrzymanie transakcji na żądanie GIIF	Brak w druku dokładnego dotychczasowego brzmienia. Uchylony zostaje ust. 3 o potwierdzaniu przyjęcia zawiadomienia.	Instytucja wstrzymuje transakcję do 24 godzin. GIIF może zażądać blokady do 96 godzin. Oba terminy liczy się od doręczenia zawiadomienia do GIIF przez nowy system.	art. 1 pkt 30 projektu, art. 86 ust. 4 i 5 ustawy zmienianej
Informacje GIIF dla ministra spraw wewnętrznych	Według uzasadnienia GIIF mógł przekazywać ministrowi informacje tylko na potrzeby ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców.	Minister może dostawać informacje GIIF także na potrzeby ustawy sankcyjnej z 2022 r. (wspieranie agresji na Ukrainę), na wniosek i z urzędu.	art. 1 pkt 34 lit. c i pkt 35 projektu, art. 105 ust. 3 pkt 6 i art. 106 ust. 1a ustawy zmienianej
Wymogi dla członków Komitetu Bezpieczeństwa Finansowego	Członkowie musieli znać się na przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.	Wymagana jest też wiedza o szczególnych środkach ograniczających. Członek, który jej nie ma, traci funkcję po 7 dniach od wejścia ustawy w życie.	art. 1 pkt 6 projektu (art. 20 ust. 2 ustawy zmienianej), art. 3 projektu

Na plus

Lepsza ochrona prywatności osób kontrolujących spółki

dla: beneficjenci rzeczywiści spółek, fundacji i stowarzyszeń · pewność 90%

Dane przestają być dostępne dla każdego. Dostanie je tylko ten, kto wykaże uzasadniony interes. Według uzasadnienia to wykonanie wyroku TSUE C-37/20 i C-601/20.

„Organ właściwy w sprawach Rejestru, na wniosek każdego, kto wykaże uzasadniony interes związany z zapobieganiem praniu pieniędzy, finansowaniu terroryzmu” (art. 1 pkt 15 i 16 projektu, art. 68d ust. 1 ustawy zmienianej)

Możliwość ukrycia danych osób zagrożonych i małoletnich

dla: beneficjenci zagrożeni przestępstwem oraz małoletni i ubezwłasnowolnieni beneficjenci · pewność 90%

Decyzja o ukryciu danych jest natychmiast wykonalna. Ukryte dane nie trafią do instytucji obowiązanych ani do wnioskodawców z uzasadnionym interesem.

„wyłącza dostęp do całości albo części danych, o których mowa w art. 59 pkt 2 i 3, dotyczących tego beneficjenta rzeczywistego, zgromadzonych w Rejestrze,” (art. 1 pkt 12 projektu, art. 61c ust. 1 i 4 ustawy zmienianej; art. 68f ust. 7 pkt 6)

Uprzywilejowany dostęp dziennikarzy, organizacji pożytku publicznego i naukowców

dla: dziennikarze, organizacje pożytku publicznego, pracownicy uczelni · pewność 85%

Mają domniemany interes. Nie muszą wykazywać związku z badaną spółką. Dostają też dane historyczne. Gdy beneficjent zapyta na podstawie RODO, kto oglądał jego dane, dowie się tylko o zawodzie lub funkcji wnioskodawcy, a nie o jego tożsamości.

„w odniesieniu do podmiotów wymienionych w art. 68d ust. 2 pkt 1–3, udostępnia się wyłącznie dane, o których mowa w art. 68e ust. 1 pkt 5.” (art. 1 pkt 16 projektu, art. 68d ust. 2, 3 i 5 ustawy zmienianej; art. 1 pkt 19, art. 70g ust. 2)

Szybsze kolejne wnioski dzięki 3-letniemu potwierdzeniu

dla: stali użytkownicy rejestru, np. dziennikarze śledczy, kontrahenci i zamawiający · pewność 80%

Kto ma potwierdzenie, nie musi znowu dowodzić zawodu lub funkcji. Jego wniosek jest załatwiany w 7 dni zamiast 12.

„Organ właściwy w sprawach Rejestru, w terminie 12 dni od dnia otrzymania wniosku o udostępnienie:” (art. 1 pkt 16 projektu, art. 68f ust. 3, 5 i 6 ustawy zmienianej)

Spółki obsługujące księgowość własnej grupy przestają być instytucjami obowiązanymi

dla: grupy kapitałowe z wewnętrznymi centrami księgowymi · pewność 90%

Nie muszą już wykonywać obowiązków z ustawy wobec spółek z własnej grupy. To wykonanie wyroku TSUE C-3/24.

„podmioty prowadzące działalność w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, z wyłączeniem osób prawnych wchodzących w skład grupy, o której” (art. 1 pkt 2 projektu, art. 2 ust. 1 pkt 17 ustawy zmienianej)

Mniej zrywania współpracy z klientami tylko dlatego, że nie da się sprawdzić pojedynczej transakcji

dla: klienci instytucji obowiązanych innych niż banki, np. biur rachunkowych i firm inwestycyjnych · pewność 70%

Instytucja może nie wykonać jednej transakcji i nadal obsługiwać klienta. Dokumentacja ma pozwolić sprawdzić, czy nie odcina klientów bez powodu (tzw. de-risking).

„nie przeprowadza transakcji w ramach stosunków gospodarczych;” (art. 1 pkt 8 projektu, art. 41 ust. 1 pkt 2a i ust. 2a ustawy zmienianej)

Droga do odmrożenia majątku zamrożonego przez pomyłkę

dla: osoby i firmy, którym błędnie zamrożono majątek · pewność 80%

GIIF wydaje decyzję o zwolnieniu z zamrożenia, jeśli sankcje nie powinny dotyczyć danej osoby. Od decyzji przysługuje odwołanie na zasadach Kodeksu postępowania administracyjnego.

„Generalny Inspektor wydaje decyzję o zwolnieniu z zamrożenia wartości majątkowych lub decyzję o udostępnieniu wartości majątkowych.” (art. 1 pkt 39 projektu, art. 119 ust. 3 ustawy zmienianej)

Jedna rejestracja daje dostęp i do systemu GIIF, i do CRBR

dla: instytucje obowiązane · pewność 75%

Instytucja identyfikuje się tylko w SIGIIF i tam nadaje uprawnienia pracownikom. Dostęp do CRBR jest potwierdzany automatycznie.

„Na podstawie art. 68a ust. 1 pkt 3 udostępnia się informacje po uzyskaniu przez instytucję obowiązaną dostępu do SIGIIF.” (art. 1 pkt 16 projektu, art. 68c ustawy zmienianej; art. 1 pkt 21, art. 71d ust. 2)

Szybsze zamrażanie majątku osób z list ONZ o broni masowego rażenia

dla: GIIF i organy odpowiedzialne za bezpieczeństwo państwa · pewność 70%

Według uzasadnienia GIIF będzie mógł stosować środki, zanim osoby wskazane przez ONZ trafią do załączników rozporządzeń UE. OSR twierdzi, że poprawi to ocenę Polski w ewaluacji Moneyval.

„listach ogłaszanych przez Generalnego Inspektora na podstawie rezolucji Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych wydanych na podstawie rozdziału VII Karty Narodów Zjednoczonych” (art. 1 pkt 38 projektu, art. 118 ust. 1 pkt 1a ustawy zmienianej)

Na minus

Koniec swobodnego wglądu w rejestr i dłuższe czekanie na dane

dla: obywatele, aktywiści i osoby spoza list domniemanego interesu · pewność 90%

Zamiast natychmiastowego wglądu trzeba złożyć wniosek z danymi osobowymi i udowodnić interes. Odpowiedź przychodzi po 12 dniach roboczych, a w pierwszym roku po 30 dniach. Oba terminy można wydłużyć.

„W okresie od dnia 1 października 2027 r. do dnia 30 września 2028 r. organ właściwy w sprawach Rejestru udostępnia informacje z Rejestru albo odmawia, w drodze decyzji, udostępnienia informacji z Rejestru w terminie 30 dni” (art. 1 pkt 15, 16 i 47 projektu (uchylenie art. 67, art. 68d–68f, art. 180b ustawy zmienianej))

Szeroka swoboda urzędu przy odmowie dostępu

dla: dziennikarze, organizacje pozarządowe i inni wnioskodawcy · pewność 65%

Urząd może odmówić, jeśli ma „uzasadnione obawy” co do celu wniosku. To pojęcie nieostre. Odmowę trzeba zaskarżać w trybie administracyjnym, co wydłuża dostęp do danych.

„ma uzasadnione obawy, że informacje objęte wnioskiem o udostępnienie nie zostaną wykorzystane do celów, dla których o nie wystąpiono,” (art. 1 pkt 16 projektu, art. 68f ust. 7 pkt 3 ustawy zmienianej)

Kara do 50 000 zł dla użytkowników rejestru

dla: dziennikarze, organizacje pozarządowe i inni posiadacze potwierdzenia dostępu · pewność 80%

Kto nie zgłosi, że jego interes ustał, np. po zmianie pracy, zapłaci wysoką karę. Kara może zniechęcać mniejsze redakcje i organizacje do występowania o dostęp.

„który nie dopełnia obowiązku powiadomienia organu właściwego w sprawach Rejestru o okolicznościach powodujących ustanie uzasadnionego interesu, określonego w art. 68g ust. 2, podlega karze pieniężnej do wysokości 50 000 zł.” (art. 1 pkt 46 projektu, art. 153 ust. 4 ustawy zmienianej)

NIK traci bezpośredni dostęp do rejestru

dla: Najwyższa Izba Kontroli i kontrola wydatków publicznych · pewność 80%

Uzasadnienie przyznaje, że Prezes NIK nie znalazł się na liście organów z dostępem bezpośrednim, bo dyrektywa go nie wymienia. Projekt nie przewiduje dla NIK innej drogi.

„Prezes NIK, który dotychczas mógł uzyskać dostęp do CRBR w drodze teletransmisji danych (art. 70a ust. 1 pkt 18 u.p.p.p.f.t.), nie został uwzględniony w katalogu podmiotów wskazanym w art. 68a ust. 1” (art. 1 pkt 16 i 18 projektu (art. 68a ust. 1, uchylenie art. 70a–70c ustawy zmienianej); uzasadnienie do art. 1 pkt 18)

Wyszukiwanie tylko po spółce, nie po osobie

dla: dziennikarze śledczy i badacze · pewność 70%

Według uzasadnienia wnioskodawcy z uzasadnionym interesem nie sprawdzą, jakie podmioty kontroluje dana osoba. Utrudni to śledzenie powiązań. Szczegóły ma określić rozporządzenie.

„Wnioskodawcy, o których mowa w art. 68d, będą mogli uzyskać informacje z Rejestru jedynie po podaniu danych podmiotu, o którym mowa w art. 58” (art. 1 pkt 20 projektu, art. 71 pkt 6 ustawy zmienianej; uzasadnienie do art. 71)

Krótsza pamięć rejestru

dla: organy ścigania, dziennikarze i badacze analizujący dawne struktury własności · pewność 60%

Dane osobowe beneficjentów zlikwidowanych spółek będą usuwane po 5 latach, a nie po 10. Przedłużenie o kolejne 5 lat zależy od oceny organu.

„Po upływie okresu, o którym mowa w ust. 1 i 2, organ właściwy w sprawach Rejestru niezwłocznie usuwa z Rejestru dane” (art. 1 pkt 14 projektu, art. 64 ust. 1–3 ustawy zmienianej)

Nowy obowiązek rejestracji dla wszystkich instytucji obowiązanych, także najmniejszych

dla: małe instytucje obowiązane: biura rachunkowe, pośrednicy, radcowie prawni, notariusze · pewność 90%

Rejestrować się muszą także instytucje, które nigdy nie raportowały do GIIF. Terminy są krótkie i rozłożone na grupy. Za ich niedotrzymanie grozi kara administracyjna. OSR nie wycenia kosztu tego obowiązku.

„Po wejściu w życie ustawy wszystkie instytucje obowiązane będą musiały się rejestrować w SI GIIF. Zatem ten sektor zostanie obciążony dodatkowym obowiązkiem.” (art. 1 pkt 21 i 44 projektu (art. 71b, art. 147 pkt 12a ustawy zmienianej), art. 7 projektu; OSR pkt 7)

Koszty informatyczne dla firm

dla: instytucje obowiązane, szczególnie banki i duzi raportujący · pewność 70%

Według OSR dostosowanie do nowego systemu może kosztować od niewielkich kwot do kilkuset tysięcy złotych na podmiot. Dokładnej kwoty nie podano.

„w zależności od podmiotu gospodarczego mogą to być koszty od minimalnych po sięgające kilkuset tysięcy złotych.” (art. 1 pkt 21 projektu (rozdział 6a ustawy zmienianej); OSR pkt 7)

Więcej pracy przy zawiadomieniach i krótkie terminy na korekty

dla: instytucje obowiązane, zwłaszcza ich pracownicy ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy · pewność 70%

Zawiadomienie musi zawierać szczegółowy opis podjętych działań i wniosków. Na żądanie GIIF trzeba je poprawić w 2 dni. Uzasadnienie twierdzi, że w zamian GIIF wyśle mniej dodatkowych żądań.

„na żądanie Generalnego Inspektora, niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w terminie 2 dni od dnia doręczenia tego żądania.” (art. 1 pkt 24 projektu, art. 74 ust. 3 pkt 8 i ust. 4 ustawy zmienianej)

Obowiązek podania numeru PESEL

dla: radcowie prawni i doradcy podatkowi zatrudnieni na etacie w spółkach · pewność 85%

Muszą podać do systemu GIIF swój numer PESEL. Uzasadnienie tłumaczy, że numery wpisu na listy zawodowe mogą się powtarzać.

„imię i nazwisko, numer PESEL – gdy instytucja obowiązana jest:” (art. 1 pkt 21 projektu, art. 71c ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy zmienianej)

Szeroki krąg urzędów z dostępem do danych beneficjentów

dla: beneficjenci rzeczywiści · pewność 55%

Domniemany interes mają też wojewodowie i konsulowie (sprawy cudzoziemców), Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego i minister finansów (gry hazardowe), czyli organy, których zadania tylko częściowo dotyczą prania pieniędzy. Prezes UODO zwracał uwagę, że dostęp będzie bardzo szeroki. Uwagi nie uwzględniono.

„że dostęp do CRBR będzie dostępny dla bardzo dużego grona zainteresowanych osób/podmiotów” (art. 1 pkt 16 projektu, art. 68d ust. 2 pkt 15, 18 i 19 ustawy zmienianej; raport z konsultacji (uwaga Prezesa UODO))

Automatyczne usunięcie członków Komitetu na podstawie nieostrego kryterium

dla: członkowie Komitetu Bezpieczeństwa Finansowego i organy, które ich delegują · pewność 70%

Członek traci funkcję po 7 dniach, jeśli nie ma wiedzy o środkach ograniczających. Przepis nie mówi, kto i jak ocenia tę wiedzę. Organ delegujący ma tylko 7 dni na wskazanie następcy.

„broni masowego rażenia oraz finansowaniu jej rozprzestrzeniania, przestaje pełnić swoją funkcję w tym komitecie w po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.” (art. 3 projektu)

Spóźnione wdrożenie prawa UE

dla: budżet państwa (ryzyko postępowania Komisji Europejskiej) i jakość procesu legislacyjnego · pewność 60%

OSR przyznaje, że część przepisów o rejestrze powinna obowiązywać już w 2025 r. Nowe zasady dostępu do CRBR zaczną działać dopiero 1 października 2027 r.

„a zatem dotyczące art. 11–13 oraz art. 74 6AMLD, które powinny być zaimplementowane już w 2025 r.” (OSR pkt 1; art. 11 pkt 2 projektu)

Wrzutki: zmiany innych ustaw

Projekt nie zmienia innych ustaw poza swoim głównym przedmiotem.

Koszty według OSR

Według OSR ustawa nie zmienia dochodów ani wydatków sektora finansów publicznych. W tabeli skutków na 10 lat są same zera. Budowa SIGIIF 2.0 jest finansowana z bieżących limitów części budżetowej 19 (Ministerstwo Finansów). Umowę z ONZ na oprogramowanie goAML podpisano w październiku 2023 r. Instalacja i wsparcie w pierwszym roku kosztowały około 150 tys. USD, a w 2 kolejnych latach około 100 tys. USD rocznie. Umowa ma być przedłużona. Koszty dla przedsiębiorców nie zostały wyliczone. OSR szacuje je od minimalnych do kilkuset tysięcy złotych na podmiot, zależnie od poziomu informatyzacji. OSR przyznaje, że rejestracja wszystkich instytucji obowiązanych w SIGIIF to nowe obciążenie, ale nie wycenia go. OSR podaje m.in. 551 banków i oddziałów, 19 SKOK-ów i około 53 000 radców prawnych. Liczby użytkowników CRBR nie podano („brak danych”).

Czego nie wiadomo

Projekt zmienia tylko ustawę o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze pojawia się w art. 68d ust. 2 pkt 19 tylko jako odesłanie (zadania Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego). Nie jest zmieniana, więc nie wpisano jej do wrzutek.
Projekt nie mówi, czy dostęp do CRBR na wniosek będzie płatny. Bezpłatne jest wprost tylko zgłoszenie do rejestru (art. 61 ust. 2). Według tabeli zgodności dyrektywa pozwala na opłaty dla instytucji obowiązanych.
Art. 2 projektu każe stosować art. 11b ustawy, ale projekt tego artykułu nie zmienia. Z druku nie wynika, czego dotyczy ten przepis przejściowy.
Pełne dotychczasowe brzmienie art. 41 ust. 1 pkt 3, art. 74 ust. 3 pkt 8, art. 86 ust. 4–5 i art. 119 ust. 3 nie jest w druku. Stan „było” odtworzono z uzasadnienia.
Kryteria wyszukiwania w CRBR, sposób logowania i zakres danych ma określić rozporządzenie. Zakaz wyszukiwania po osobie opisuje tylko uzasadnienie.
Termin 12 dni w art. 68f nie mówi wprost o dniach roboczych. Dopiero art. 70k ust. 2 wyłącza soboty i święta, więc w praktyce to około 2,5 tygodnia.
OSR nie podaje, ile osób i podmiotów korzysta dziś z jawnego CRBR. Nie da się więc ocenić, ilu użytkowników straci dostęp.
W tekście z PDF odnośnik nr 1 występuje w 2 wersjach. To prawdopodobnie błąd konwersji, a nie część projektu.

Przebieg prac w Sejmie

2026-09-28 Projekt wpłynął do Sejmu
2026-10-05 Skierowano do I czytania na posiedzeniu Sejmu (Sejm)
2026-10-09 I czytanie na posiedzeniu Sejmu (FPB)
2026-11-04 Praca w komisjach po I czytaniu

Źródła

Opublikował: Jakub Borawski (redaktor) · 06.11.2026, 01:51

Opracowanie przygotowane z pomocą modelu językowego i zatwierdzone przez redakcję. Cytaty zweryfikowane w tekście druku: 40/40. Opublikowano 2026-11-06 00:51 UTC. Jak to powstaje.