Dopłata do minimalnej emerytury tylko przy odpowiednio wysokich składkach w ZUS

Część Polaków z długim stażem i niskimi zarobkami straci prawo do dopłaty

dla: osoby z niskimi zarobkami, pracujące na część etatu lub z długimi okresami nieskładkowymi · pewność 65%

Okresy nieskładkowe liczą się do stażu, ale nie dają składek na koncie. Kto przez 20–25 lat zarabiał np. połowę płacy minimalnej, może mieć składki poniżej progu, mimo że spełnia warunek stażu. Według uzasadnienia próg to około 128 miesięcy pracy za pełną płacę minimalną. Wnioskodawcy nie szacują, ilu Polaków to dotknie.

„pensji minimalnej przez 128 miesięcy, a więc 10 lat i 8 miesięcy, ale biorąc pod uwagę coroczny” (art. 1 projektu, art. 87 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS)

Osoby, które pracowały w Polsce i w innych krajach Unii, mogą być w gorszej sytuacji

dla: osoby, które pracowały częściowo w Polsce, a częściowo w innych państwach Unii Europejskiej (także Polacy) · pewność 80%

Składki wpłacone za granicą nie trafiają na konto w ZUS. Projekt nie przewiduje dla takich osób osobnego rozwiązania. Zwraca na to uwagę opinia BEOS.

„która wykonywała aktywność zawodową częściowo w Polsce, a częściowo w innych państwach członkowskich, może znaleźć się w mniej korzystnej” (art. 1 projektu; opinia BEOS w sprawie zgodności z prawem Unii Europejskiej, pkt 3.1)

Ryzyko niezgodności z prawem Unii Europejskiej

dla: państwo i ZUS (ryzyko sporów sądowych i postępowania przed instytucjami Unii) · pewność 70%

Według BEOS nowy warunek i przepis o sprawach w toku mogą zostać uznane za niezgodne z art. 58 w związku z art. 4 rozporządzenia 883/2004 oraz z art. 45 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Uzasadnienie twierdzi, że projekt jest zgodny z prawem Unii, ale tego nie analizuje.

„wszczętych i niezakończonych, mogą zostać uznane za niezgodne z art. 58” (opinia BEOS w sprawie zgodności z prawem Unii Europejskiej, pkt 4.2)

Nowe zasady obejmą sprawy złożone przed wejściem ustawy w życie

dla: osoby, których sprawy o podwyższenie emerytury będą w toku w dniu wejścia ustawy w życie · pewność 90%

Ktoś, kto złożył wniosek, gdy wystarczały wiek i staż, dostanie rozstrzygnięcie według nowego, ostrzejszego warunku. Vacatio legis to tylko 14 dni.

„postępowań w sprawie podwyższenia emerytury stosuje się art. 87 ust. 1 ustawy zmienianej w” (art. 2 projektu)

Ten sam próg kwotowy dla kobiet i mężczyzn mimo krótszego stażu wymaganego od kobiet

dla: kobiety z niskimi emeryturami · pewność 50%

Od kobiet wymaga się 20 lat stażu, a od mężczyzn 25, ale próg składek jest taki sam. Kobiety mają przeciętnie więcej okresów nieskładkowych, np. opieki nad dziećmi, więc mogą trudniej spełniać próg. BEOS pisze, że z dokumentów projektu nie da się ustalić skutków dla każdej z płci.

„Próg odpowiadający dwudziestopięciokrotności kwoty minimalnego wynagrodzenia pracowników jest jednakowy dla kobiet i mężczyzn.” (art. 1 projektu; opinia BEOS w sprawie zgodności z prawem Unii Europejskiej, pkt 3.3)

Cudzoziemcy z krótkim stażem w Polsce stracą dopłatę do minimalnej emerytury

dla: cudzoziemcy (np. obywatele Ukrainy), którym zalicza się okresy pracy za granicą na podstawie umów międzynarodowych · pewność 85%

To zamierzony skutek projektu. Według uzasadnienia w lipcu 2026 r. dopłatę pobierało 13,1 tys. cudzoziemców, w tym 1,5 tys. obywateli Ukrainy. BEOS nie ocenił, czy projekt jest zgodny z umowami dwustronnymi.

„istnienie mechanizmu dopłat do minimalnej emerytury dla osób z symbolicznym stażem pracy” (art. 1 projektu; uzasadnienie, część 2)

Brak konsultacji publicznych

dla: jakość procesu legislacyjnego · pewność 90%

Projekt zmienia zasady ważnej gwarancji emerytalnej, a nie był konsultowany, m.in. z ZUS, związkami zawodowymi i organizacjami emerytów.

„Projekt nie był przedmiotem formalnych konsultacji publicznych.” (uzasadnienie, część 4)