Zmiany › BILL · Sejm 10 kad., proces nr 3231 · wersja 1
Doktoranci z obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym i nowymi zasadami zawieszania kształcenia
Doktoranci będą obowiązkowo objęci ubezpieczeniem chorobowym i dostaną zasiłki z ZUS. Kształcenie zawieszą też na czas odpowiadający urlopowi wychowawczemu lub z przyczyn z regulaminu szkoły, ale w tym czasie nie dostaną stypendium.
Oficjalnie: Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw
Doktoranci dostają realną ochronę na czas choroby, wypadku i rodzicielstwa, a według OSR FUS na tym zyska. Dla samych doktorantów bilans jest mieszany: płacą składkę ze stypendium i tracą stypendium w czasie zawieszeń. Szkoły doktorskie dostają nowe obowiązki bez dodatkowych pieniędzy.
Najmocniejszy plus
Rodzic może zawiesić kształcenie na czas opieki nad dzieckiem jak na urlopie wychowawczym, a budżet opłaci za niego składki emerytalne i rentowe (dla: doktoranci-rodzice dzieci do 6 lat (dzieci z niepełnosprawnością do 18 lat, według uzasadnienia))
Najmocniejszy minus
Brak jakichkolwiek pieniędzy w czasie opieki nad dzieckiem i w czasie zawieszenia regulaminowego (dla: doktoranci-rodzice korzystający z zawieszenia na okres odpowiadający urlopowi wychowawczemu; doktoranci zawieszeni z przyczyn regulaminowych)
Co dorzucono do projektu
- powiązana
ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - powiązana
ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - powiązana
ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
W skrócie
Projekt zmienia sytuację doktorantów w szkołach doktorskich. Ubezpieczenie chorobowe przestaje być dobrowolne i staje się obowiązkowe. Składka będzie potrącana ze stypendium. W zamian w razie dłuższej choroby, ciąży czy rodzicielstwa doktorant dostanie zasiłek, a nie stypendium. Rodzic, który opiekuje się dzieckiem w czasie odpowiadającym urlopowi wychowawczemu, będzie mógł zawiesić kształcenie, a składki emerytalne i rentowe opłaci za niego budżet państwa. Szkoły doktorskie muszą wpisać do regulaminów inne przyczyny zawieszenia, łącznie najwyżej na 24 miesiące, ale w tym czasie stypendium nie będzie wypłacane. Osoby, które skończyły szkołę doktorską i czekają na obronę, zachowają bezpłatny dostęp do laboratoriów i infrastruktury informatycznej uczelni lub instytutu.
Pełne opracowanie
Co się zmienia
| Temat | Było | Będzie | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Obowiązkowe zawieszenie kształcenia z powodu rodzicielstwa, także na czas odpowiadający urlopowi wychowawczemu | Według uzasadnienia szkoła na wniosek doktoranta zawieszała kształcenie na czas urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego, na warunkach macierzyńskiego, ojcowskiego i rodzicielskiego. Nie było zawieszenia na okres odpowiadający urlopowi wychowawczemu. | Na wniosek doktoranta szkoła musi zawiesić kształcenie na okres każdego urlopu związanego z rodzicielstwem z działu ósmego Kodeksu pracy, także odpowiadającego urlopowi wychowawczemu. | art. 1 pkt 1 projektu, art. 204 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce |
| Zawieszenie kształcenia z przyczyn określonych w regulaminie szkoły | Według uzasadnienia regulamin mógł przewidywać inne przerwy w kształceniu. W czasie takich przerw stypendium było jednak wypłacane i zużywało 4-letni limit, a ustawowe terminy biegły dalej. | Szkoła może, ale nie musi, zawiesić kształcenie na wniosek doktoranta z przyczyn wpisanych do regulaminu. Łącznie najwyżej na 24 miesiące w całym okresie kształcenia. | art. 1 pkt 1 projektu, art. 204 ust. 3 pkt 2 PSWiN |
| Nowa obowiązkowa treść regulaminu szkoły doktorskiej | brak w druku (regulamin nie musiał określać przyczyn zawieszenia) | Regulamin musi określać przyczyny zawieszenia kształcenia, sposób rozpatrywania wniosku doktoranta oraz jego zastrzeżeń do decyzji szkoły. Według uzasadnienia nie stosuje się Kodeksu postępowania administracyjnego. | art. 1 pkt 2 projektu, art. 205 ust. 1 pkt 2a PSWiN |
| Stypendium zastępowane świadczeniami z ZUS | Według uzasadnienia doktorant niezdolny do kształcenia zachowywał prawo do stypendium. Dlatego nie dostawał zasiłku chorobowego ani świadczenia rehabilitacyjnego, choć opłacano składki. Stypendium nie przysługiwało tylko doktorantom zatrudnionym z pensją wyższą niż wynagrodzenie profesora. | Stypendium nie przysługuje w okresie, w którym doktorant spełnia warunki do świadczeń z ustawy chorobowej lub wypadkowej. Wtedy dostaje zasiłek. | art. 1 pkt 3 lit. a projektu, art. 209 ust. 1a pkt 2 PSWiN |
| Brak stypendium w czasie zawieszenia kształcenia | Według uzasadnienia w czasie zawieszenia z przyczyn rodzicielskich stypendium było wypłacane na zasadach z art. 209 ust. 6 PSWiN, a w czasie przerw regulaminowych również było wypłacane. | Stypendium nie przysługuje w czasie zawieszenia na okres odpowiadający urlopowi wychowawczemu ani w czasie zawieszenia regulaminowego. Art. 209 ust. 6 PSWiN zostaje uchylony. | art. 1 pkt 3 lit. a i d projektu, art. 209 ust. 1a pkt 3 i ust. 6 PSWiN |
| Stypendium w pierwszym okresie choroby | Według uzasadnienia stypendium w czasie choroby było wypłacane bez szczególnych zasad. | Za pierwszy okres choroby, zanim przysługuje zasiłek chorobowy, szkoła wypłaca stypendium jak wynagrodzenie chorobowe z art. 92 Kodeksu pracy. Według raportu z konsultacji chodzi o 33 dni w roku, a dla osób po 50. roku życia o 14 dni. | art. 1 pkt 3 lit. b projektu, art. 209 ust. 1b PSWiN |
| Okresy niewliczane do 4-letniego limitu stypendium | Według uzasadnienia do limitu nie wliczano okresu zawieszenia kształcenia oraz okresu z art. 206 ust. 2 PSWiN. | Do limitu nie wlicza się zawieszenia ogłoszonego przez ministra (art. 198a), kształcenia w szkole, która zaprzestała kształcenia w dyscyplinie, oraz okresu choroby opłaconego stypendium, jeśli w tym czasie kształcenie zawieszono. | art. 1 pkt 3 lit. c projektu, art. 209 ust. 3 PSWiN |
| Dostęp do infrastruktury po ukończeniu szkoły doktorskiej | Według uzasadnienia po złożeniu rozprawy osoba traci status doktoranta i może mieć trudności z dostępem do laboratoriów i zasobów informatycznych. | Osoba, która ukończyła szkołę i złożyła w tym samym podmiocie wniosek o nadanie stopnia, ma bezpłatny dostęp do infrastruktury badawczej i informatycznej do końca postępowania. Warunki określa senat albo rada naukowa w uchwale. | art. 1 pkt 4 projektu, nowy art. 216a PSWiN |
| Obowiązkowe ubezpieczenie chorobowe doktorantów | Według uzasadnienia doktoranci obowiązkowo podlegali ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu, a chorobowemu tylko dobrowolnie. | Doktoranci (art. 6 ust. 1 pkt 7b ustawy systemowej) obowiązkowo podlegają ubezpieczeniu chorobowemu. Według OSR składka wynosi 2,45% stypendium i jest potrącana ze stypendium. | art. 2 pkt 4 projektu, art. 11 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych |
| Składki za doktorantów opiekujących się dzieckiem | brak w druku (nie było takiego tytułu do ubezpieczeń) | Doktoranci, którzy opiekują się dzieckiem w okresie odpowiadającym urlopowi wychowawczemu, podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Składki finansuje budżet państwa. Podstawa wynosi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Nie może być wyższa niż średnia podstawa z 6 miesięcy przed opieką ani niższa niż 75% płacy minimalnej. | art. 2 pkt 2, 3, 5 lit. a, 6, 7 i 8 projektu, art. 6 ust. 1 pkt 19, art. 9 ust. 6, art. 13 pkt 13, art. 16 ust. 8, art. 18 ust. 5b, 15 i 17 oraz art. 36 ust. 2a ustawy systemowej |
| Zasiłek macierzyński doktoranta z ZUS | Według uwagi Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich koszt okresów rodzicielskich ponosiły dotąd uczelnie, bo wypłacały stypendium. | Szkoła nie jest płatnikiem składek za doktorantów, którym zasiłek macierzyński wypłaca ZUS. Okres podlegania ubezpieczeniom obejmuje też okresy pobierania świadczeń chorobowych i wypadkowych, poza okresem zasiłku macierzyńskiego. | art. 2 pkt 1 i pkt 5 lit. b projektu, art. 4 pkt 2 lit. pa i art. 13 pkt 15a ustawy systemowej |
| Podstawa zasiłku chorobowego doktoranta | brak w druku | Podstawą zasiłku jest stypendium. Jeśli stypendium spadło przez zawieszenie w czasie zasiłku, świadczenia rehabilitacyjnego lub ćwiczeń wojskowych, liczy się pełną kwotę stypendium. Według raportu z konsultacji nie obowiązuje gwarancja zasiłku co najmniej na poziomie płacy minimalnej. | art. 3 projektu, art. 49 ust. 1 pkt 5 i art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa |
| Zasiłki z ubezpieczenia wypadkowego | Według uzasadnienia przepis odsyłał do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego doktorantów (art. 11 ust. 2 ustawy systemowej). | Do doktorantów otrzymujących stypendium stosuje się wprost zasady rozdziału 9 ustawy chorobowej przy zasiłkach z tytułu wypadku przy pracy. | art. 4 projektu, art. 9 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych |
| Przerejestrowanie doktorantów w ZUS | brak w druku | W ciągu 30 dni od wejścia ustawy w życie płatnicy wyrejestrowują doktorantów z dotychczasowych ubezpieczeń i zgłaszają ich ponownie, także do obowiązkowego chorobowego. | art. 7 projektu |
Na plus
Doktorant długotrwale chory dostanie zasiłek chorobowy z ZUS, a składki przestaną być płacone bez korzyści
dla: doktoranci długotrwale chorzy lub po wypadku · pewność 85%
Ubezpieczenie chorobowe staje się obowiązkowe, a stypendium ustępuje miejsca zasiłkom. Uzasadnienie wskazuje, że dziś doktoranci mimo składek nie mają realnych świadczeń. Według raportu z konsultacji nie będzie okresu wyczekiwania przy zawieszeniu z powodu choroby.
„Obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 7b, 12, 23 i 24.” (art. 2 pkt 4 projektu (art. 11 ustawy systemowej), art. 1 pkt 3 lit. a projektu (art. 209 ust. 1a pkt 2 PSWiN))
Rodzic może zawiesić kształcenie na czas opieki nad dzieckiem jak na urlopie wychowawczym, a budżet opłaci za niego składki emerytalne i rentowe
dla: doktoranci-rodzice dzieci do 6 lat (dzieci z niepełnosprawnością do 18 lat, według uzasadnienia) · pewność 90%
Zawieszenie jest obowiązkowe, gdy doktorant złoży wniosek. Okres opieki daje tytuł do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych opłacanych z budżetu państwa, tak jak u pracowników na urlopie wychowawczym.
„– finansuje w całości budżet państwa za pośrednictwem Zakładu.” (art. 1 pkt 1 projektu (art. 204 ust. 3 pkt 1 PSWiN), art. 2 pkt 6 projektu (art. 16 ust. 8 ustawy systemowej))
Doktorant w trudnej sytuacji może zawiesić kształcenie na łącznie 24 miesiące, a według uzasadnienia w tym czasie nie biegną terminy
dla: doktoranci w sytuacjach losowych, chorzy, wyjeżdżający za granicę · pewność 60%
Ustawa wprost pozwala na zawieszenie z przyczyn z regulaminu. Uzasadnienie twierdzi, że w tym czasie nie biegną terminy na wyznaczenie promotora, indywidualny plan badawczy, ocenę śródokresową i złożenie rozprawy, ale projekt nie zawiera takiego przepisu wprost.
„nie powinny biec terminy dotyczące wyznaczenia promotora, złożenia IPB, przeprowadzenia oceny śródokresowej i złożenia rozprawy doktorskiej.” (art. 1 pkt 1 projektu (art. 204 ust. 3 pkt 2 PSWiN); uzasadnienie)
Regulamin musi określić, jak rozpatruje się wniosek o zawieszenie i zastrzeżenia doktoranta
dla: doktoranci · pewność 75%
Doktorant zyskuje opisaną w regulaminie procedurę i możliwość zgłoszenia zastrzeżeń. Regulamin uzgadnia się z samorządem doktorantów.
„przyczyny zawieszenia kształcenia w szkole doktorskiej, o którym mowa w art. 204 ust. 3 pkt 2, oraz sposób rozpatrywania wniosku doktoranta w tej sprawie i jego zastrzeżeń do rozstrzygnięcia podmiotu prowadzącego szkołę doktorską;” (art. 1 pkt 2 projektu (art. 205 ust. 1 pkt 2a PSWiN))
Absolwenci szkoły doktorskiej zachowają bezpłatny dostęp do laboratoriów i zasobów informatycznych do końca postępowania o stopień
dla: osoby, które ukończyły szkołę doktorską i czekają na obronę · pewność 90%
Przepis daje prawo wprost, jeśli wniosek o nadanie stopnia złożono w podmiocie prowadzącym szkołę. Warunki dostępu ustali senat albo rada naukowa.
„zachowuje prawo do bezpłatnego korzystania z infrastruktury badawczej i informatycznej tego podmiotu do dnia zakończenia postępowania w sprawie nadania stopnia doktora.” (art. 1 pkt 4 projektu (art. 216a ust. 1 PSWiN))
Uczelnie i instytuty nie będą płacić stypendium w czasie zasiłków i zawieszeń, a koszt rodzicielstwa przejmie FUS
dla: podmioty prowadzące szkoły doktorskie · pewność 70%
Zasiłek macierzyński wypłaca ZUS, a stypendium nie przysługuje w okresie prawa do świadczeń. Według raportu z konsultacji wydatek na stypendia przesunie się w czasie, a nie wzrośnie.
„z tytułu rodzicielstwa jest ważną i potrzebną zmianą w systemie wypłat dla doktorantów. Dotychczas koszt ten był ponoszony przez uczelnie.” (art. 2 pkt 1 projektu (art. 4 pkt 2 lit. pa ustawy systemowej), art. 1 pkt 3 lit. a projektu (art. 209 ust. 1a PSWiN))
Według OSR Fundusz Ubezpieczeń Społecznych zyska około 4,95 mln zł rocznie
dla: Fundusz Ubezpieczeń Społecznych · pewność 55%
OSR szacuje wpływy ze składek na 20,93 mln zł, a wydatki na 15,98 mln zł rocznie. To twierdzenie projektodawcy, a wydatki policzono tylko dla rodzicielstwa.
„dochody FUS wyniosą 20 928 889,51 zł, natomiast wydatki – 15 976 972,61 zł, co oznacza dodatnie saldo w wysokości 4 951 916,90 zł.” (OSR, pkt 6)
Doktoranci już zawieszeni lub na zwolnieniu dokończą je na starych zasadach
dla: doktoranci zawieszeni lub chorzy w dniu wejścia ustawy w życie · pewność 90%
Przepisy przejściowe chronią przed wliczeniem okresu zawieszenia do 4-letniego limitu stypendium i przed zmianą zasad w trakcie zwolnienia.
„Do doktorantów, których kształcenie w szkole doktorskiej jest zawieszone w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie art. 204 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się przepisy dotychczasowe” (art. 5 i art. 6 projektu)
Na minus
Niższe stypendium na rękę przez obowiązkową składkę chorobową
dla: wszyscy doktoranci pobierający stypendium · pewność 85%
Według OSR składka wyniesie 87,48 zł miesięcznie przed oceną śródokresową i 134,76 zł po niej. Subwencja dla szkół nie wzrośnie. Doktorant płaci za ochronę, z której skorzysta tylko część osób.
„Składki na obowiązkowe ubezpieczenie chorobowe będą potrącane z wypłacanego doktorantom stypendium doktoranckiego.” (OSR, pkt 6 i 7; art. 2 pkt 4 projektu)
Brak jakichkolwiek pieniędzy w czasie opieki nad dzieckiem i w czasie zawieszenia regulaminowego
dla: doktoranci-rodzice korzystający z zawieszenia na okres odpowiadający urlopowi wychowawczemu; doktoranci zawieszeni z przyczyn regulaminowych · pewność 90%
Stypendium nie przysługuje w tych okresach. Uzasadnienie przyznaje, że w okresie opieki nad dzieckiem nie przysługują żadne świadczenia. Dziś przerwy regulaminowe były płatne, choć zużywały limit stypendium.
„w przypadku zawieszenia kształcenia z powodu korzystania z uprawnienia do sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w okresie odpowiadającym okresowi urlopu wychowawczego – analogicznie jak pracownikowi – nie będą mu przysługiwały żadne świadczenia.” (art. 1 pkt 3 lit. a projektu (art. 209 ust. 1a pkt 3 PSWiN); uzasadnienie)
Zasiłek może być niższy niż stypendium i obciążony podatkiem
dla: doktoranci chorzy i w okresie rodzicielstwa · pewność 55%
Rektorzy wskazali, że zasiłki są opodatkowane, a stypendium nie. Minister odesłał do przepisów ogólnych i potwierdził, że nie obowiązuje gwarancja zasiłku na poziomie płacy minimalnej. OSR liczy zasiłek macierzyński jako 81,5% podstawy.
„podatku dochodowego (zasiłki podlegają opodatkowaniu, stypendium doktoranckie – nie)” (raport z konsultacji, uwaga nr 1 i nr 8; OSR, pkt 6)
Zawieszenie z powodu choroby czy losowej sytuacji zależy od regulaminu i decyzji szkoły
dla: doktoranci · pewność 70%
Szkoła 'może' zawiesić kształcenie i sama ustala przyczyny. Regulamin nie musi wymieniać choroby. Minister odrzucił uwagi o obowiązkowym zawieszeniu przy chorobie i o ustawowym trybie odwoławczym. Zasady mogą się różnić między szkołami.
„może zawiesić jego kształcenie z przyczyn określonych w regulaminie szkoły doktorskiej, na okres nieprzekraczający łącznie 24 miesięcy w całym okresie kształcenia.” (art. 1 pkt 1 projektu (art. 204 ust. 3 pkt 2 PSWiN); raport z konsultacji)
Nowe obowiązki i koszty dla szkół doktorskich
dla: uczelnie, instytuty PAN i instytuty badawcze prowadzące szkoły doktorskie · pewność 80%
W 6 miesięcy trzeba zmienić regulaminy (z uzgodnieniem z samorządem) i przyjąć uchwałę o dostępie do infrastruktury. W 30 dni trzeba przerejestrować wszystkich doktorantów w ZUS i nowo wyliczać stypendium chorobowe. Dostęp absolwentów do infrastruktury jest bezpłatny, a projekt nie przewiduje na to pieniędzy. Szkoły wspólne zgłaszały, że 6 miesięcy to za mało.
„W terminie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia niniejszej ustawy senaty albo rady naukowe w podmiotach prowadzących szkoły doktorskie:” (art. 7 i art. 8 projektu; art. 1 pkt 4 projektu (art. 216a PSWiN))
Obowiązkowe długie zawieszenia mogą utrudnić projekty badawcze z terminami
dla: szkoły doktorskie i zespoły badawcze realizujące granty i doktoraty wdrożeniowe · pewność 55%
Szkoła nie może odmówić zawieszenia na okres odpowiadający urlopowi wychowawczemu. Krakowska Interdyscyplinarna Szkoła Doktorska wskazała, że może on trwać do 36 miesięcy w 5 częściach. Minister uwagi nie uwzględnił.
„Urlop wychowawczy trwa do 36 miesięcy i może być wykorzystany nawet w 5 osobnych częściach.” (art. 1 pkt 1 projektu (art. 204 ust. 3 pkt 1 PSWiN); raport z konsultacji, uwaga nr 57)
Koszt dla budżetu państwa nieujęty w OSR
dla: budżet państwa · pewność 60%
Przepis nakłada na budżet państwa finansowanie składek emerytalnych i rentowych za doktorantów opiekujących się dzieckiem. Tabela OSR pokazuje dla budżetu państwa 0 zł. Kwota jest pewnie niewielka, ale nie została oszacowana.
„– finansuje w całości budżet państwa za pośrednictwem Zakładu.” (art. 2 pkt 6 projektu (art. 16 ust. 8 pkt 1 lit. e ustawy systemowej); OSR, pkt 6)
Szacunek wydatków FUS jest niepełny
dla: Fundusz Ubezpieczeń Społecznych · pewność 60%
OSR policzył wydatki tylko dla zawieszeń z powodu rodzicielstwa. Brak szacunku zasiłków chorobowych w zwykłych chorobach, opiekuńczych i wypadkowych. Dodatnie saldo FUS może być zawyżone.
„W zakresie wydatków FUS szacunki dotyczą jedynie sytuacji związanych z rodzicielstwem,” (OSR, pkt 6)
Wrzutki: zmiany innych ustaw
Przepisy, które zmieniają inne ustawy niż główny przedmiot projektu. Oznaczenie mówi, jak zmiana ma się do tematu projektu.
ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
powiązana · pewność 95%
Wprowadza obowiązkowe ubezpieczenie chorobowe doktorantów. Zmienia definicję płatnika i okres podlegania ubezpieczeniom. Tworzy nowy tytuł do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych dla doktorantów opiekujących się dzieckiem, ze składkami z budżetu państwa i własnymi zasadami podstawy wymiaru.
Bez tej zmiany zasiłki dla doktorantów i składki w okresie opieki nad dzieckiem nie mogłyby działać. To rdzeń reformy zapowiedzianej w tytule i uzasadnieniu.
„Proponowana w art. 2 pkt 4 projektowanej ustawy zmiana art. 11 ustawy systemowej polega na wskazaniu, że doktoranci będą podlegali obowiązkowemu ubezpieczeniu chorobowemu.” (art. 2 projektu)
ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
powiązana · pewność 95%
Ustala, że podstawą zasiłku chorobowego doktoranta jest stypendium. Gdy stypendium spadło przez zawieszenie w czasie zasiłku, świadczenia rehabilitacyjnego lub ćwiczeń wojskowych, liczy się pełną kwotę stypendium.
Zmiana techniczna, konieczna do wyliczania zasiłków doktorantów objętych nowym obowiązkowym ubezpieczeniem.
„W art. 3 projektowanej ustawy zaproponowano dwie zmiany w ustawie świadczeniowej.” (art. 3 projektu)
ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
powiązana · pewność 95%
Wymienia wprost doktorantów otrzymujących stypendium przy zasadach ustalania zasiłków z tytułu wypadku, zamiast odesłania do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
Zmiana wynika z tego, że ubezpieczenie chorobowe doktorantów przestaje być dobrowolne. Dostosowuje odesłanie.
„Przewidziana w art. 4 projektowanej ustawy zmiana w ustawie wypadkowej ma charakter wynikowy.” (art. 4 projektu)
Koszty według OSR
Według OSR projekt nie zwiększa wydatków budżetu państwa ani samorządów, a subwencja dla szkół doktorskich nie wzrośnie. Skutki dotyczą Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Rocznie: wpływy ze składek 20,93 mln zł, wydatki na zasiłki 15,98 mln zł, saldo plus 4,95 mln zł. W 2027 r., za około 3 miesiące: 5,23 mln zł wpływów, 3,99 mln zł wydatków, saldo plus 1,24 mln zł. W 10 lat: 193,6 mln zł wpływów, 147,81 mln zł wydatków, saldo plus 45,79 mln zł (ceny stałe z 2025 r.). Wpływy policzono od 15 998 doktorantów ze stypendium. Składka 2,45% to 87,48 zł miesięcznie przed oceną śródokresową i 134,76 zł po niej. Płacą ją doktoranci ze stypendium. Według OSR stypendium netto po wszystkich składkach wyniesie 3080,98 zł i 4746,38 zł. Wydatki policzono tylko dla 300 doktorantów zawieszających kształcenie z powodu rodzicielstwa: zasiłek macierzyński i 4,5 miesiąca zasiłku chorobowego w ciąży. OSR nie szacuje kosztu składek emerytalnych i rentowych za doktorantów opiekujących się dzieckiem, które według projektu opłaca budżet państwa.
Czego nie wiadomo
- Druk nie podaje, ile wynosi stypendium w pierwszym okresie choroby. Odsyła tylko do art. 92 Kodeksu pracy. Nie wiadomo z druku, czy będzie niższe niż pełne stypendium.
- Projekt nie zawiera przepisu, że w czasie zawieszenia nie biegną terminy (promotor, indywidualny plan badawczy, ocena śródokresowa, rozprawa). Twierdzi tak uzasadnienie. Może to wynikać z obecnych przepisów PSWiN, których w druku nie ma.
- Art. 209 ust. 1a pkt 2 odsyła do świadczeń z całych ustaw chorobowej i wypadkowej. W konsultacjach pytano, czy np. renta z ustawy wypadkowej odbierze stypendium. Minister wyjaśnił tylko, że renta rodzinna go nie wyklucza.
- Opodatkowanie zasiłków doktorantów i kody przerw w raportach ZUS nie zostały rozstrzygnięte. Minister odesłał do przepisów ogólnych i późniejszych ustaleń z ZUS.
- Zasiłki może wypłacać ZUS albo sama szkoła, jeśli zgłasza do ubezpieczenia chorobowego ponad 20 osób (uwaga ZUS w raporcie). Skala tego obowiązku dla szkół jest nieznana.
- Saldo FUS w OSR opiera się na wydatkach tylko z tytułu rodzicielstwa. Rzeczywisty wynik zależy od liczby i długości zwolnień chorobowych.
Przebieg prac w Sejmie
- 2026-10-08 Projekt wpłynął do Sejmu
- 2026-10-20 Skierowano do I czytania w komisjach (DER)(ENM)
Źródła
Opublikował: Jakub Borawski (redaktor) · 06.11.2026, 08:45
Opracowanie przygotowane z pomocą modelu językowego i zatwierdzone przez redakcję. Cytaty zweryfikowane w tekście druku: 33/33. Opublikowano 2026-11-06 07:45 UTC. Jak to powstaje.