Zmiany › BILL · Sejm 10 kad., proces nr 3040 · wersja 1
Bez grzywien dla rolników za brak elektronicznej ewidencji oprysków do końca 2029 r.
Rolnik, który do końca okresu przejściowego (według uzasadnienia do 31 grudnia 2029 r.) nie prowadzi ewidencji środków ochrony roślin w formie elektronicznej, dostanie tylko pouczenie, uwagę albo ostrzeżenie, a nie grzywnę.
Oficjalnie: Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o środkach ochrony roślin
Rolnicy zyskują pewność, że do końca 2029 r. nie dostaną grzywny za brak ewidencji elektronicznej. Jednocześnie projekt osłabia egzekwowanie obowiązku z prawa Unii Europejskiej, a Biuro Ekspertyz Sejmu ostrzega przed niezgodnością z rozporządzeniem 1107/2009. Bilans jest wyraźnie korzystny dla rolników, a niepewny dla państwa i konsumentów.
Najmocniejszy plus
Do końca okresu przejściowego rolnik nie dostanie grzywny za brak ewidencji elektronicznej. (dla: rolnicy i inni profesjonalni użytkownicy środków ochrony roślin)
Najmocniejszy minus
Ryzyko niezgodności z prawem Unii Europejskiej. (dla: państwo polskie (ryzyko sporu z Komisją Europejską) oraz rolnicy, jeśli przepis zostanie zakwestionowany)
Co dorzucono do projektu
Projekt nie zmienia innych ustaw poza swoim przedmiotem.
W skrócie
Od 1 stycznia 2027 r. rolnicy i inni zawodowi użytkownicy środków ochrony roślin muszą prowadzić ewidencję zabiegów w formie elektronicznej. Wynika to z rozporządzenia Unii Europejskiej. Dziś za nieprowadzenie tej dokumentacji grozi grzywna. Projekt dodaje do ustawy o środkach ochrony roślin nowy art. 78b. Zgodnie z nim za brak ewidencji elektronicznej w okresie przejściowym organ ma poprzestać na pouczeniu, zwróceniu uwagi albo ostrzeżeniu. Sam obowiązek prowadzenia ewidencji zostaje. Biuro Ekspertyz Sejmu ocenia, że takie rozwiązanie może być niezgodne z prawem Unii Europejskiej, bo nie odstrasza od łamania przepisów.
Pełne opracowanie
Co się zmienia
| Temat | Było | Będzie | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Sankcja za brak ewidencji zabiegów w formacie elektronicznym | Według uzasadnienia i opinii Biura Ekspertyz za nieprowadzenie lub nieprzechowywanie dokumentacji (art. 76 ust. 1 pkt 24 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin) grozi kara grzywny orzekana według Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Organ mógł, ale nie musiał, poprzestać na pouczeniu (art. 41 Kodeksu wykroczeń). | Jeśli chodzi o brak dokumentacji w formacie elektronicznym, organ obowiązkowo poprzestaje na środkach oddziaływania wychowawczego, czyli np. pouczeniu, zwróceniu uwagi albo ostrzeżeniu. Grzywny nie nakłada. | art. 1 projektu (nowy art. 78b ustawy o środkach ochrony roślin) |
| Zakres złagodzenia: tylko forma elektroniczna | brak w druku osobnego przepisu; jedna sankcja (grzywna) obejmuje wszystkie naruszenia obowiązku prowadzenia dokumentacji z art. 76 ust. 1 pkt 24 | Łagodniejsze traktowanie dotyczy tylko nieprowadzenia lub nieprzechowywania dokumentacji w formacie elektronicznym zgodnym z art. 2 rozporządzenia 2023/564. Według uzasadnienia sam obowiązek prowadzenia ewidencji się nie zmienia. | art. 1 projektu (nowy art. 78b ustawy o środkach ochrony roślin) |
| Ograniczenie w czasie | brak w druku; dotychczas nie było okresu ochronnego przed grzywną | Przepis obejmuje czyny popełnione przed terminem z art. 3 akapit trzeci rozporządzenia 2023/564. Według uzasadnienia to okres do 31 grudnia 2029 r. Po tym terminie znów grozi grzywna. | art. 1 projektu (nowy art. 78b ustawy o środkach ochrony roślin) |
| Obowiązek ewidencji pozostaje bez zmian | Obowiązek prowadzenia ewidencji elektronicznej wynika z rozporządzenia 2023/564. W Polsce stosuje się go od 1 stycznia 2027 r. | Bez zmian. Według uzasadnienia projekt nie zmienia samego obowiązku, bo Polska nie może tego zrobić bez zmiany rozporządzenia Unii Europejskiej. | uzasadnienie projektu (część o art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej) |
Na plus
Do końca okresu przejściowego rolnik nie dostanie grzywny za brak ewidencji elektronicznej.
dla: rolnicy i inni profesjonalni użytkownicy środków ochrony roślin · pewność 90%
Przepis używa formy obowiązkowej („poprzestaje się”). Organ ma więc zastosować tylko pouczenie, zwrócenie uwagi lub ostrzeżenie, zamiast grzywny z art. 76 ust. 1 pkt 24.
„rozporządzenia 2023/564, poprzestaje się na środkach oddziaływania wychowawczego.” (art. 1 projektu (nowy art. 78b ustawy o środkach ochrony roślin))
Jednakowe traktowanie przez organy kontrolne w całym kraju.
dla: rolnicy i inni profesjonalni użytkownicy środków ochrony roślin · pewność 75%
Dziś odstąpienie od kary zależy od oceny organu. Nowy przepis odbiera organom tę swobodę w tym jednym zakresie. Według projektodawcy zapewni to pewność prawną i jednolite postępowanie.
„Aby zapewnić jednak jednolite postępowanie organów kontrolnych, a także” (uzasadnienie projektu; DSR pkt 2)
Więcej czasu na przejście na ewidencję elektroniczną dla małych gospodarstw.
dla: rolnicy z małych gospodarstw, którzy nie mają jeszcze narzędzi do ewidencji elektronicznej · pewność 60%
Obowiązek dotyczy wszystkich rolników, bez względu na powierzchnię gospodarstwa. Brak grzywny daje czas na dostosowanie się bez ryzyka kary. To wniosek o skutkach, nie treść przepisu.
„m.in. wszyscy rolnicy, niezależnie od powierzchni posiadanego gospodarstwa.” (uzasadnienie projektu; art. 1 projektu)
Na minus
Ryzyko niezgodności z prawem Unii Europejskiej.
dla: państwo polskie (ryzyko sporu z Komisją Europejską) oraz rolnicy, jeśli przepis zostanie zakwestionowany · pewność 65%
Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu stwierdza, że samo pouczenie lub ostrzeżenie może nie spełniać wymogu „skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających” sankcji z art. 72 rozporządzenia 1107/2009. Powołuje się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o karach „symbolicznych”.
„Proponowany art. 78b u.ś.o.r. może zostać uznany za niezgodny z art. 72” (opinia Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji o zgodności z prawem Unii Europejskiej, pkt 3 i 4)
Słabsza motywacja do prowadzenia rzetelnej ewidencji elektronicznej przez blisko 3 lata.
dla: konsumenci żywności i mieszkańcy terenów rolniczych (słabszy nadzór nad stosowaniem środków ochrony roślin) · pewność 55%
Jeśli za naruszenie grozi tylko pouczenie, część użytkowników może odkładać przejście na formę elektroniczną. Według opinii Biura Ekspertyz takie środki nie będą miały rzeczywiście odstraszającego skutku. Projektodawca nie przedstawił argumentów przeciwnych.
„uwagi, ostrzeżenia bądź zastosowania innego, podobnego środka) nie będą miały” (art. 1 projektu; opinia Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji, pkt 3)
Warunek prowadzenia ewidencji papierowej jest tylko w uzasadnieniu, nie w przepisie.
dla: rolnicy i organy kontrolne · pewność 60%
Uzasadnienie zapowiada, że ochrona przed grzywną działa pod warunkiem prowadzenia ewidencji w formie papierowej. Treść art. 78b takiego warunku nie zawiera. Może to prowadzić do różnych interpretacji, czyli do skutku odwrotnego od zamierzonej jednolitości.
„w postaci grzywny - pod warunkiem prowadzenia ewidencji w alternatywnej, papierowej” (uzasadnienie projektu w zestawieniu z art. 1 projektu (nowy art. 78b))
Wrzutki: zmiany innych ustaw
Projekt nie zmienia innych ustaw poza swoim głównym przedmiotem.
Koszty według OSR
Druk nie zawiera klasycznej OSR, tylko „Deklarowane skutki regulacji” (DSR) projektu poselskiego. Według DSR projekt nie wpłynie na budżet państwa ani na budżety jednostek samorządu terytorialnego. Nie nakłada obciążeń administracyjnych na mikro, małych i średnich przedsiębiorców. Nie podlega procedurze notyfikacji. DSR nie podaje żadnych kwot. Skutki społeczne i gospodarcze opisuje jako pozytywne, bo dają pewność prawną.
Czego nie wiadomo
- Nie wiadomo, czy art. 78b chroni także kogoś, kto nie prowadzi żadnej ewidencji, ani elektronicznej, ani papierowej. Przepis mówi tylko o braku dokumentacji „w formacie elektronicznym”.
- Termin z art. 3 akapit trzeci rozporządzenia 2023/564 obejmuje zabiegi wykonane przed 1 stycznia 2030 r. i przeniesienie danych przed 31 stycznia następnego roku. Nie jest jasne, czy przepis obejmie np. nieprzeniesienie danych za 2029 r. w styczniu 2030 r.
- Projekt nie mówi, czy skutki obejmą tylko organy kontrolne (np. przy mandatach), czy też sądy w sprawach o wykroczenia. Uzasadnienie mówi o „organach kontrolnych”, a przepis jest sformułowany bezosobowo.
- Możliwe niewielkie zmniejszenie wpływów z grzywien. Druk nie podaje danych o liczbie i wysokości takich kar, a DSR twierdzi, że projekt nie wpływa na budżet.
Przebieg prac w Sejmie
- 2026-08-12 Projekt wpłynął do Sejmu
- 2026-09-15 Skierowano do I czytania w komisjach (RRW)
- 2026-10-07 I czytanie w komisjach
- 2026-10-07 Praca w komisjach po I czytaniu
- 2026-10-23 II czytanie na posiedzeniu Sejmu — skierowano ponownie do komisji w celu przedstawienia sprawozdania (RRW)
- 2026-11-03 Wpłynęło stanowisko rządu
- 2026-11-05 Praca w komisjach po II czytaniu
Źródła
Opublikował: Jakub Borawski (redaktor) · 06.11.2026, 01:50
Opracowanie przygotowane z pomocą modelu językowego i zatwierdzone przez redakcję. Cytaty zweryfikowane w tekście druku: 10/10. Opublikowano 2026-11-06 00:50 UTC. Jak to powstaje.